φλόξ

Αρχαία ελληνικά (grc)

Πτώση	Ενικός	Δυικός	Πληθυντικός
Ονομαστική	φλόξ	φλόγε	φλόγες
Γενική	φλογός	φλογοῖν	φλογῶν
Δοτική	φλογί	φλογοῖν	φλοξί
Αιτιατική	φλόγα	φλόγε	φλόγας
Κλητική	φλόξ	φλόγε	φλόγες

Ετυμολογία

φλόξ < φλέγω < πιθανόν από την ίδια πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα (την *bʰel-, που τεκμαίρεται ότι σήμαινε λαμπερό, φως) με το λατινικό flagrō και το σανσκριτικό भर्ग bharga που σήμαινε λαμπρότητα

Ουσιαστικό

ἡ φλόξ , τῆς φλογός

1. η φλόγα, το πῦρ (ή πυρ στη νεοελληνική)

   κατὰ πῦρ ἐκάη καὶ φλὸξ ἐμαράνθη : όταν κάηκε (όλο) και η φωτιά έσβησε (Ιλιάδα, 9.212)

2. η θερμότητα, η θερμοκρασία

   ἕως ἐθέρμην᾽ αὐτὸν ἀμφιβᾶσα φλὸξ οἴνου. : ώσπου τον τύλιξε και τον ζέστανε η θέρμη του κρασιού (Ευρ. Άλκ. 758)

   σταθευτὸς δ᾽ ἡλίου φοίβῃ φλογὶ χροιᾶς ἀμείψεις ἄνθος :καμμένος απο τις λαμπρές ακτίινες του ήλιου, θα χάσεις το άνθος της σάρκας σου (Αισχύλ. Προμ. Δεσμώτης, 22)

Συγγενικές λέξεις

• φλέγω
• φλέγμα (καύσωνας, φλεγμονή και φλέμα και πύο και χολή)
• φλεγμονή (οίδημα, οργή, έξαψη)
• φλεγμαίνω (φλογίζω, πρήζω, μέσο διαπυούμαι, πάσχω από φλεγμονές, νοσώ)
• ὁ φλογμός (πυρετός, λάμψη)
• φλόγεος, α, ον (ο φλογερός, φλογώδης)
• φλογερός, ά, όν νεολληνικό φλογερός
• φλογίζω (καίω και καψαλίζω) μέσο φλογίζομαι (αφανίζομαι, κατακαίγομαι)
• φλογόω (φλέγω και παθ. καίγομαι)
• φλόγωσις (φλόγωση, φλεγμονή
• φλογιστός (ψημένος, φλογισμένος, εύφλεκτος)
• ὁ, ἡ φλογόεις,εσσα (φλογώδης, φλογερός)

Σύνθετα

• ὁ, ἡ φλογώδης, ες (φλόξ + είδος, φλογώδης υπέρθερμος, διάπυρος, ερυθρός)
• ὁ, ἡ φλογωπός, όν και φλογώψ (φλόξ + ὢψ όψη φλόγας αλλά και μεταδιδόμενος)