Αἰήτας
Αρχαία ελληνικά (grc)
[επεξεργασία]| δωρική κλίση | ||||||||
| ↓ πτώσεις | ενικός | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Αῐήτᾱ- | ||||||||
| ονομαστική | ὁ | Αἰήτᾱς | ||||||
| γενική | τῶ | Αἰήτᾱ | ||||||
| δοτική | τῷ | Αἰήτᾳ | ||||||
| αιτιατική | τὸν | Αἰήτᾱν | ||||||
| κλητική ὦ! | Αἰήτᾱ | |||||||
| Παράρτημα:Ουσιαστικά | ||||||||
Ετυμολογία
[επεξεργασία]
- Αἰήτας < (κληρονομημένο) πρωτοελληνική *Aiwā́tās. Παραβάλετε μυκηναϊκή 𐁁𐀷𐀲 (a3-wa-ta)[1]. Συνδέεται με το αἰητός.
Κύριο όνομα
[επεξεργασία]
Αἰήτας, -ᾱ αρσενικό
- δωρικός τύπος του Αἰήτης, ανδρικό όνομα
- ※ 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Πίνδαροςw, Πυθιονίκαις, 4. Ἀρκεσιλάῳ Κυρηναίῳ ἅρματι, 11
- αὶ τὸ Μηδείας ἔπος ἀγκομίσαι | ἑβδόμᾳ καὶ σὺν δεκάτᾳ γενεᾷ Θή- | ραιον, Αἰήτα τό ποτε ζαμενής | παῖς ἀπέπνευσ᾽ ἀθανάτου στόματος, δέσ- | ποινα Κόλχων.
- Και της Μήδειας τα λόγια θα τελούσε, | στην έβδομη και δέκατη γενιά, λόγια | που κάποτε στη Θήρα έβγαλε απ᾽ το αθάνατό της στόμα | του Αιήτη η κόρη η τολμηρή και δέσποινα των Κόλχων.
- Μετάφραση (1994): Ιωάννης Οικονομίδης, Ηράκλειο: Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη @greek‑language.gr
- αὶ τὸ Μηδείας ἔπος ἀγκομίσαι | ἑβδόμᾳ καὶ σὺν δεκάτᾳ γενεᾷ Θή- | ραιον, Αἰήτα τό ποτε ζαμενής | παῖς ἀπέπνευσ᾽ ἀθανάτου στόματος, δέσ- | ποινα Κόλχων.
- ※ 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Πίνδαροςw, Πυθιονίκαις, 4. Ἀρκεσιλάῳ Κυρηναίῳ ἅρματι, 160
- κέλεται γὰρ ἑὰν ψυχὰν κομίξαι | Φρίξος ἐλθόντας πρὸς Αἰήτα θαλάμους | δέρμα τε κριοῦ βαθύμαλλον ἄγειν, | τῷ ποτ᾽ ἐκ πόντου σαώθη | ἔκ τε ματρυιᾶς ἀθέων βελέων.
- Γιατί προστάζει ο Φρίξος την ψυχή του | να πάρουμε απ᾽ τα δώματα του Αιήτη | και το βαθύμαλλο το δέρμα | να φέρουμε εδώ πέρα του κριαριού, | που κάποτε τον έσωσε απ᾽ το κύμα | κι απ᾽ της μητριάς του τ᾽ άθεα όπλα.
- Μετάφραση (1994): Ιωάννης Οικονομίδης, Ηράκλειο: Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη @greek‑language.gr
- κέλεται γὰρ ἑὰν ψυχὰν κομίξαι | Φρίξος ἐλθόντας πρὸς Αἰήτα θαλάμους | δέρμα τε κριοῦ βαθύμαλλον ἄγειν, | τῷ ποτ᾽ ἐκ πόντου σαώθη | ἔκ τε ματρυιᾶς ἀθέων βελέων.
- ※ 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Πίνδαροςw, Πυθιονίκαις, 4. Ἀρκεσιλάῳ Κυρηναίῳ ἅρματι, 213
- ἐς Φᾶσιν δ᾽ ἔπειτεν | ἤλυθον, ἔνθα κελαινώπεσσι Κόλχοισιν βίαν | μεῖξαν Αἰήτᾳ παρ᾽ αὐτῷ.
- Έπειτα φτάσανε στον Φάση, | όπου αναμετρήθηκαν με τους Κόλχους | τους φοβερούς μπροστά στον ίδιο τον Αιήτη.
- Μετάφραση (1994): Ιωάννης Οικονομίδης, Ηράκλειο: Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη @greek‑language.gr
- ἐς Φᾶσιν δ᾽ ἔπειτεν | ἤλυθον, ἔνθα κελαινώπεσσι Κόλχοισιν βίαν | μεῖξαν Αἰήτᾳ παρ᾽ αὐτῷ.
- ※ 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Πίνδαροςw, Πυθιονίκαις, 4. Ἀρκεσιλάῳ Κυρηναίῳ ἅρματι, 223
- ἀλλ᾽ ὅτ᾽ Αἰήτας ἀδαμάντινον ἐν μέσ- [επωδ. ι] | σοις ἄροτρον σκίμψατο | καὶ βόας, οἳ φλόγ᾽ ἀπὸ ξαν- | θᾶν γενύων πνέον καιομένοιο πυρός, | χαλκέαις δ᾽ ὁπλαῖς ἀράσσεσκον χθόν᾽ ἀμειβόμενοι | τοὺς ἀγαγὼν ζεύγλᾳ πέλασσεν μοῦνος.
- Κι όταν ο Αιήτης έστησε στη μέση [επωδ. ι] | το διαμαντένιο αλέτρι και τα βόδια | που απ᾽ τα ξανθά σαγόνια τους πετούσαν φλόγες | από φωτιά αστραφτερή και, πότε το ένα πότε το άλλο, | βροντοχτυπούσανε τη γη με τις χαλκές οπλές τους, | αυτός τραβώντας τα μόνος τούς φόρεσε τη ζεύγλα.
- Μετάφραση (2004): Ιωάννης Οικονομίδης, Αθήνα: Εταιρεία Ελληνικών Τυπογραφικών Στοιχείων @greek‑language.gr
- Κι όταν ο Αιήτης έστησε στη μέση [επωδ. ι] | το διαμαντένιο αλέτρι και τα βόδια | που απ᾽ τα ξανθά σαγόνια τους πετούσαν φλόγες | από φωτιά αστραφτερή και, πότε το ένα πότε το άλλο, | βροντοχτυπούσανε τη γη με τις χαλκές οπλές τους, | αυτός τραβώντας τα μόνος τούς φόρεσε τη ζεύγλα.
- ἀλλ᾽ ὅτ᾽ Αἰήτας ἀδαμάντινον ἐν μέσ- [επωδ. ι] | σοις ἄροτρον σκίμψατο | καὶ βόας, οἳ φλόγ᾽ ἀπὸ ξαν- | θᾶν γενύων πνέον καιομένοιο πυρός, | χαλκέαις δ᾽ ὁπλαῖς ἀράσσεσκον χθόν᾽ ἀμειβόμενοι | τοὺς ἀγαγὼν ζεύγλᾳ πέλασσεν μοῦνος.
- ※ 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Πίνδαροςw, Πυθιονίκαις, 4. Ἀρκεσιλάῳ Κυρηναίῳ ἅρματι, 238
- σπασσάμενος δ᾽ ἄροτρον, βοέους δήσαις ἀνάγκᾳ | ἔντεσιν αὐχένας ἐμβάλλων τ᾽ ἐριπλεύρῳ φυᾷ | κέντρον αἰανὲς βιατὰς | ἐξεπόνησ᾽ ἐπιτακτὸν ἀνήρ | μέτρον. ἴυξεν δ᾽ ἀφωνήτῳ περ ἔμπας ἄχει | δύνασιν Αἰήτας ἀγασθείς.
- Τράβηξε πάνω το αλέτρι κι έβαλε στους αυχένες | τους βοδινούς το σύνεργο να τους κρατάει γερά | και τη βουκέντρα μπήγοντας αδιάκοπα στα στιβαρά πλευρά τους | ο άντρας ο χεροδύναμος ξετέλεψε το έργο | που του είχε οριστεί. | Έσυρε ο Αιήτης άναρθρη κραυγή από τη θλίψη, | θαυμάζοντας την αντρειοσύνη,
- Μετάφραση (2004): Ιωάννης Οικονομίδης, Αθήνα: Εταιρεία Ελληνικών Τυπογραφικών Στοιχείων @greek‑language.gr
- Τράβηξε πάνω το αλέτρι κι έβαλε στους αυχένες | τους βοδινούς το σύνεργο να τους κρατάει γερά | και τη βουκέντρα μπήγοντας αδιάκοπα στα στιβαρά πλευρά τους | ο άντρας ο χεροδύναμος ξετέλεψε το έργο | που του είχε οριστεί. | Έσυρε ο Αιήτης άναρθρη κραυγή από τη θλίψη, | θαυμάζοντας την αντρειοσύνη,
- σπασσάμενος δ᾽ ἄροτρον, βοέους δήσαις ἀνάγκᾳ | ἔντεσιν αὐχένας ἐμβάλλων τ᾽ ἐριπλεύρῳ φυᾷ | κέντρον αἰανὲς βιατὰς | ἐξεπόνησ᾽ ἐπιτακτὸν ἀνήρ | μέτρον. ἴυξεν δ᾽ ἀφωνήτῳ περ ἔμπας ἄχει | δύνασιν Αἰήτας ἀγασθείς.
- ※ 6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Πίνδαροςw, Πυθιονίκαις, 4. Ἀρκεσιλάῳ Κυρηναίῳ ἅρματι, 11
Άλλες μορφές
[επεξεργασία]Απόγονοι
[επεξεργασία]Αἰήτας (αρχαία ελληνικά) (δωρικός τύπος )
Αναφορές
[επεξεργασία]
- ↑ Αἰήτης - Diccionario Griego-Español (DGE en línea) [Λεξικό ελληνικών (αρχαίων) - ισπανικών online] (στα ισπανικά) του Francisco R. Adrados (Φρανθίσκο Αδράδος) & Juan Rodríguez Somolinos, έως στο λήμμα «ἔξαυος» (συντομογραφίες).
Πηγές
[επεξεργασία]- Αἰήτας - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
Κατηγορίες:
- Ουσιαστικά με δωρικές κλίσεις (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά με κλίση '' (αρχαία ελληνικά)
- Κύρια ονόματα αρσενικά (αρχαία ελληνικά)
- Κύρια ονόματα αρσενικά χωρίς πληθυντικό (αρχαία ελληνικά)
- Κύρια ονόματα χωρίς πληθυντικό (αρχαία ελληνικά)
- Κληρονομημένες λέξεις - ονόματα από την πρωτοελληνική (αρχαία ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων - ονόματα από την πρωτοελληνική (αρχαία ελληνικά)
- Κύρια ονόματα (αρχαία ελληνικά)
- Δωρική διάλεκτος
- Ανδρικά ονόματα (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από τον Πίνδαρο (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά)
- Λέξεις με ετυμολογικούς απογόνους (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)