Παράρτημα:Αντωνυμίες (πολωνικά)

Από Βικιλεξικό
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Noia 64 apps cervisia.png Αυτή η σελίδα είναι ακόμη υπό κατασκευή και χρειάζεται ακόμη επέκταση. Εάν θέλετε, μπορείτε να τη βελτιώσετε!


Οι Πολωνικές αντωνυμίες (zaimki) χωρίζονται σε:

  • Προσωπικές - osobowe
  • Αυτοπαθείς - zwrotne
  • Κτητικές - dzierżawcze
  • Δεικτικές - wskazujące (οριστικές - określone)
  • Ερωτηματικές και Αναφορικές - pytające i względne
  • Αόριστες - nieokreślone

και

  • Διάδοσης - upowszechniające
  • Άρνησης - przeczące

Προσωπικές αντωνυμίες[επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
1ο πρ. 2ο πρ. 3ο πρ. 1ο πρ. 2ο πρ. 3ο πρ.
α θ ο απ μαπ
M, W ja ty on ona ono my wy oni one
D mnie ciebie/cię jego/go/niego/-ń jej/niej jego/go/niego/-ń nas was ich/nich
C mnie/mi tobie/ci jemu/mu/niemu jej/niej jemu/mu/niemu nam wam im/nim
B mnie ciebie/cię jego/go/niego/-ń ją/nią je/nie nas was ich je/nie
N mną tobą nim nią nim nami wami nimi
Ms mnie tobie nim niej nim nas was nich

Αυτοπαθείς αντωνυμίες[επεξεργασία]

Κτητικές αντωνυμίες[επεξεργασία]

Οι κτητικές αντωνυμίες χρησιμοποιούνται για να προσδιορίσουν τον ιδιοκτήτη του αντικειμένου. Κλίνονται όπως τα επίθετα και συμφωνούν, όπως αυτά, με το γένος και τον αριθμό του αντικειμένου που προσδιορίζουν. Έχουν διαφορετική μορφή για κάθε πρόσωπο και αριθμό κτήτορα-ιδιοκτήτη.

Στο πρώτο πρόσωπο του ενικού αντιστοιχεί το "mój" (δικός μου), στο δεύτερο το "twój" (δικός σου) και στο τρίτο το "jego" (αρσενικό και ουδέτερο πρόσωπο κτήτορα - δικός του) και το "jej" (θηλυκό πρόσωπο κτήτορα - δικός της). Στα αντίστοιχα πρόσωπα του πληθυντικού υπάρχουν τα "nasz" (δικός μας), "wasz" (δικός σας) και "ich" (δικός τους). Επιπλέον χρησιμοποιείται και ο τύπος "swój" στην περίπτωση που το υποκείμενο είναι ο κτήτορας του αντικειμένου και δεν έχει διαφορετικούς τύπους για κάθε πρόσωπο και αριθμό (αλλά κλίνεται). Δεν χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να τονίσουμε το γεγονός της ιδιοκτησίας.

  • karmię swojego psa - ταΐζω το σκύλο μου
  • karmią swojego psa - ταΐζουν το σκύλο τους
  • karmię nie mojego psa, a twojego - ταΐζω όχι το δικό μου σκύλο αλλά το δικό σου

Η αντωνυμία "niczyj" (κανενός) δείχνει την ανυπαρξία ιδιοκτήτη ενώ η "czyjś" (κάποιου) την ύπαρξη αλλά αορίστως.

Για την ερώτηση του ιδιοκτήτη χρησιμοποιούμε την "czyj" (ποιανού).

mój, twój, swój[επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
α θ ο απ μαπ
M, W mój, twój, swój moja/ma, twoja/twa, swoja/swa moje/me, twoje/twe, swoje/swe moi, twoi, swoi moje/me, twoje/twe, swoje/swe
D mojego/mego, twojego/twego, swojego/swego mojej/mej, twojej/twej, swojej/swej mojego/mego, twojego/twego, swojego/swego moich/mych, twoich/twych, swoich/swych
C mojemu/memu, twojemu/twemu, swojemu/swemu mojej/mej, twojej/twej, swojej/swej mojemu/memu, twojemu/twemu, swojemu/swemu moim/mym, twoim/twym, swoim/swym
B 1) mojego/mego, twojego/twego, swojego/swego moją/mą, twoją/twą, swoją/swą moje/me, twoje/twe, swoje/swe moich/mych, twoich/twych, swoich/swych moje/me, twoje/twe, swoje/swe
N moim/mym, twoim/twym, swoim/swym moją/mą, twoją/twą, swoją/swą moim/mym, twoim/twym, swoim/swym moimi/mymi, twoimi/twymi, swoimi/swymi
Ms moim/mym, twoim/twym, swoim/swym mojej/mej, twojej/twej, swojej/swej moim/mym, twoim/twym, swoim/swym moich/mych, twoich/twych, swoich/swych

nasz, wasz[επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
α θ ο απ μαπ
M, W nasz, wasz nasza, wasza nasze, wasze nasi, wasi nasze, wasze
D naszego, waszego naszej, waszej naszego, waszego naszych, waszych
C naszemu, waszemu naszej, waszej naszemu, waszemu naszym, waszym
B 1) naszego, waszego naszą, waszą nasze, wasze naszych, waszych nasze, wasze
N naszym, waszym naszą, waszą naszym, waszym naszymi, waszymi
Ms naszym, waszym naszej, waszej naszym, waszym naszych, waszych

jego, jej, ich[επεξεργασία]

Δεν κλίνονται.

czyj, czyjś, czyjkolwiek, niczyj[επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
α θ ο απ μαπ
M, W czyj, niczyj czyja, niczyja czyje, niczyje czyi, niczyi czyje, niczyje
D czyjego, niczyjego czyjej, niczyjej czyjego, niczyjego czyich, niczyich
C czyjemu, niczyjemu czyjej, niczyjej czyjemu, niczyjemu czyim, niczyim
B 1) czyjego, niczyjego czyją, niczyją czyje, niczyje czyich, niczyich czyje, niczyje
N czyim, niczyim czyją, niczyją czyim, niczyim czyimi, niczyimi
Ms czyim, niczyim czyjej, niczyjej czyim, niczyim czyich, niczyich

Οι αντωνυμίες "czyjś" (κάποιου) και "czyjkolwiek" (οποιουδήποτε) κλίνονται όπως και η "czyj" με τη διαφορά ότι προστίθεται πάντα στο τέλος το "-ś" ή το "-kolwiek".

Ερωτηματικές και Αναφορικές αντωνυμίες[επεξεργασία]

Οι ερωτηματικές και οι αναφορικές έχουν ακριβώς την ίδια μορφή και διακρίνονται μόνο από την ύπαρξη ερωτηματικού.

kto, co[επεξεργασία]

Δεν έχουν γένος και αριθμό. Η kto αναφέρεται σε άτομα και η co σε πράγματα. H ερωτηματική μορφή αντιστοιχεί στις αρχαιοελληνικές τίς και τί.

πτώση kto co
M
D kogo czego
C komu czemu
B kogo co
N kim czym
Ms

Επειδή το "ζευγάρι" kto, co έχει διαφορετικές μορφές σε κάθε πτώση, στον προφορικό λόγο, χρησιμοποιούνται πολλές φορές μαζί για να δείξουν την πτώση με την οποία συντάσσεται κάτι:

π.χ. το Brakuje "kogo, czego" - Δείχνει ότι το "brakuje" συντάσσεται με γενική (dopełniacz).

który, która, które, którzy[επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
α θ ο απ μαπ
M, W który która które którzy które
D którego której którego których
C któremu której któremu którym
B 1 którego którą które których które
N którym którą którym którymi
Ms którym której którym których

jaki, jaka, jakie, jacy[επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
α θ ο απ μαπ
M, W jaki jaka jakie jacy jakie
D jakiego jakiej jakiego jakich
C jakiemu jakiej jakiemu jakim
B 1) jakiego jaką jakie jakich jakie
N jakim jaką jakim jakimi
Ms jakim jakiej jakim jakich

kiedy, gdzie, jak, którędy, skąd, dokąd, ile[επεξεργασία]

Χρησιμεύουν για τον προσδιορισμό χρόνου (kiedy), τόπου (gdzie), τρόπου (jak), κατεύθυνσης της κίνησης (którędy), προέλευσης της κίνησης (skąd), προορισμού της κίνησης (dokąd), ποσότητας (ile).

Η αντωνυμία czyj είναι ίδια με την κτητική.

Αόριστες αντωνυμίες[επεξεργασία]

Οι αόριστες αντωνυμίες δημιουργούνται από τις ερωτηματικές και αναφορικές.

Προκύπτουν όλες με την προσθήκη του επιθήματος "-ś" στην αντίστοιχη πτώση, γένος και αριθμό π.χ.:

czyjś, czyjegoś, któraś, którymś, jakiegoś, gdzieś, skądś, ileś κλπ.

Από τις który, jaki, kto, gdzie, skąd, dokąd, jak, kiedy και czyj προκύπτουν αντίστοιχες αόριστες με την προσθήκη του επιθήματος "-kolwiek" (αντιστοιχεί στο "-δήποτε"):

czyjkolwiek, czyjegokolwiek, którakolwiek, którymkolwiek, jakiegokolwiek, gdziekolwiek, skądkolwiek, kiedykolwiek κλπ

Αρνητικές αντωνυμίες[επεξεργασία]

nikt, nic[επεξεργασία]

Έχουν μόνο ενικό αριθμό και μόνο σε αρσενικό και ουδέτερο. Απαντούν σε ερώτηση που περιέχει "kto" ή "co". Το nikt σημαίνει κανένα από τα πρόσωπα και το nic κανένα από τα πράγματα

Przypadek nikt nic
M
D nikogo niczego
C nikomu niczemu
B nikogo nic
N nikim niczym
Ms

Η αντωνυμία "nic" χρησιμοποιείται και ως απάντηση και στην ερώτηση "ile?".

żaden, żadna, żadne[επεξεργασία]

Οι αντωνυμίες που προέρχονται από το "żaden" κλίνονται όπως τα επίθετα και αντιστοιχούν στο κανένας.

πτώση ενικός πληθυντικός
α θ ο απ μαπ
M, W żaden żadna żadne żadni żadne
D żadnego żadnej żadnego żadnych
C żadnemu żadnej żadnemu żadnym
B żadnego żadną żadne żadnych żadne
N żadnym żadną żadnym żadnymi
Ms żadnym żadnej żadnym żadnych

nigdzie, nigdy, znikąd, donikąd, nijak[επεξεργασία]

Άκλητες αντωνυμίες χώρου, κατεύθυνσης. Αντιστοιχούν σε ελληνικά επιρρήματα: