γωνιακός

Νέα ελληνικά (el)

Ετυμολογία

γωνιακός < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή γωνιακός.

Προφορά

ΔΦΑ : /ɣo.ni.aˈkos/

τυπογραφικός συλλαβισμός : γω‐νι‐α‐κός

Επίθετο

γωνιακός, -ή, -ό

1. που βρίσκεται σε γωνία

     γωνιακό δωμάτιο, γωνιακό σπίτι

2. που σχηματίζει γωνία

     γωνιακός λειαντήρας, γωνιακός τροχός

   ≈ συνώνυμα: γωνιώδης

Πολυλεκτικοί όροι

• γωνιακή ταχύτητα
• γωνιακή απόσταση
• γωνιακός λειαντήρας
• γωνιακός τροχός

Παράγωγα

• γωνιακά (επίρρημα)

Κλίση

    (κοινή νεοελληνική) ο γωνιακός, η γωνιακή, το γωνιακό

↓ πτώσεις       ενικός       γένη → αρσενικό θηλυκό ουδέτερο ονομαστική ο γωνιακός η γωνιακή το γωνιακό       γενική του γωνιακού της γωνιακής του γωνιακού     αιτιατική τον γωνιακό τη γωνιακή το γωνιακό      κλητική γωνιακέ γωνιακή γωνιακό ↓ πτώσεις   πληθυντικός   γένη → αρσενικό θηλυκό ουδέτερο ονομαστική οι γωνιακοί οι γωνιακές τα γωνιακά       γενική των γωνιακών των γωνιακών των γωνιακών     αιτιατική τους γωνιακούς τις γωνιακές τα γωνιακά      κλητική γωνιακοί γωνιακές γωνιακά Κατηγορία όπως «καλός» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

    (καθαρεύουσα) ὁ γωνιακός, ἡ γωνιακή, τὸ γωνιακόν

καθαρεύουσα (κατά την αρχαία κλίση) γένη → αρσενικό θηλυκό ουδέτερο ↓ πτώσεις       ενικός       ονομαστική ὁ γωνιακός ἡ γωνιακή τὸ γωνιακόν       γενική τοῦ γωνιακοῦ τῆς γωνιακῆς τοῦ γωνιακοῦ       δοτική τῷ γωνιακῷ τῇ γωνιακῇ τῷ γωνιακῷ     αιτιατική τὸν γωνιακόν τὴν γωνιακήν τὸ γωνιακόν      κλητική ὦ! γωνιακέ γωνιακή γωνιακόν ↓ πτώσεις   πληθυντικός   ονομαστική οἱ γωνιακοί αἱ γωνιακαί τὰ γωνιακά       γενική τῶν γωνιακῶν τῶν γωνιακῶν τῶν γωνιακῶν       δοτική τοῖς γωνιακοῖς ταῖς γωνιακαῖς τοῖς γωνιακοῖς     αιτιατική τοὺς γωνιακούς τὰς γωνιακάς τὰ γωνιακά      κλητική ὦ! γωνιακοί γωνιακαί γωνιακά 2η&1η κλίση, Κατηγορία 'καλός' όπως «καλός» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Μεταφράσεις

    που βρίσκεται σε γωνία

γερμανικά : αποδίδεται περιφραστικά

    που σχηματίζει γωνία

γερμανικά : eckig (de)

    γωνιακός

αγγλικά : corner (en) γαλλικά : angulaire (fr) ισπανικά : angular (es) σλοβακικά : nárožný (sk)

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

Ετυμολογία

γωνιακός < γων(ία) + -ιακός

Προφορά

ΔΦΑ : /ɣo.ni.aˈkos/ (4^ος μ.Χ. αιώνας Κοινή)

τυπογραφικός συλλαβισμός : γω‐νι‐α‐κός

Επίθετο

γωνιακός, -ή, -όν

• που σχετίζεται με γωνία ή βρίσκεται σε γωνία

  ※  5ος κε ⌘ Πρόκλος, Εἰς τὸ πρῶτον τῶν Εὐκλείδου Στοιχείων, Ὅροι, Ὅρος Θ΄ Ὅταν δὲ αἱ τὴν γωνίαν περιέχουσαι γραμμαὶ εὐθεῖαι ὦσιν, εὐθύγραμμος ἡ γωνία καλεῖται

  διὸ καὶ τὰ λόγια τὰς γωνιακὰς συμβολὰς τῶν σχημάτων συνοχηίδας ἀποκαλεῖ, καθόσον εἰκόνα φέρουσι τῶν συνοχικῶν ἑνώσεων καὶ τῶν συζεύξεων τῶν θείων, καθ' ἃς τὰ διεστῶτα συνάπτουσιν ἀλλήλοις.

  → λείπει η μετάφραση

    γωνιακὸς ὀδούς ≈ συνώνυμα: γομφίος

  ο τραπεζίτης

  ≈ συνώνυμα: γωνιώδης

Παράγωγα

• γωνιακῶς (επίρρημα) : σε σχήμα γωνίας

Κλίση

    (ελληνιστική κοινή) ὁ γωνιακός, ἡ γωνιακή, τὸ γωνιακόν

ελληνιστική κοινή (αρχαία κλίση) δεν μαρτυρείται δυϊκός αριθμός γένη → αρσενικό θηλυκό ουδέτερο ↓ πτώσεις       ενικός       ονομαστική ὁ γωνιακός ἡ γωνιακή τὸ γωνιακόν       γενική τοῦ γωνιακοῦ τῆς γωνιακῆς τοῦ γωνιακοῦ       δοτική τῷ γωνιακῷ τῇ γωνιακῇ τῷ γωνιακῷ     αιτιατική τὸν γωνιακόν τὴν γωνιακήν τὸ γωνιακόν      κλητική ὦ! γωνιακέ γωνιακή γωνιακόν ↓ πτώσεις   πληθυντικός   ονομαστική οἱ γωνιακοί αἱ γωνιακαί τὰ γωνιακᾰ́       γενική τῶν γωνιακῶν τῶν γωνιακῶν τῶν γωνιακῶν       δοτική τοῖς γωνιακοῖς ταῖς γωνιακαῖς τοῖς γωνιακοῖς     αιτιατική τοὺς γωνιακούς τὰς γωνιακᾱ́ς τὰ γωνιακᾰ́      κλητική ὦ! γωνιακοί γωνιακαί γωνιακᾰ́     δυϊκός   ονομ-αιτ-κλ τὼ γωνιακώ τὼ γωνιακᾱ́ τὼ γωνιακώ       γεν-δοτ τοῖν γωνιακοῖν τοῖν γωνιακαῖν τοῖν γωνιακοῖν 2η&1η κλίση, Κατηγορία 'καλός' όπως «καλός» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Απόγονοι

γωνιακός (ελληνιστική κοινή)

⇘ καθαρεύουσα: γωνιακός

⇘ νέα ελληνικά: γωνιακός

Πηγές

• γωνιακός -  Diccionario Griego-Español (DGE en línea) [Λεξικό ελληνικών (αρχαίων) - ισπανικών online] (στα ισπανικά) του Francisco R. Adrados (Φρανθίσκο Αδράδος) & Juan Rodríguez Somolinos, έως στο λήμμα «ἔξαυος» (συντομογραφίες).
• γωνιακός - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
• Πάπυρος–Λαρούς–Μπριτάννικα: Λεξικό της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας - μεσαιωνικής - νέας, ερμηνευτικό - ετυμολογικό. Αθήνα: Πάπυρος, 1981‑1994, έκδοση: 2013.