δασύς

Νέα ελληνικά (el)

Προφορά

ΔΦΑ : /ðaˈsis/

τυπογραφικός συλλαβισμός : δα‐σύς

Ετυμολογία 1

↓ πτώσεις	ενικός
γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
ονομαστική	ο	δασύς	η	δασιά & δασεία	το	δασύ
γενική	του	δασιού, δασύ & δασέος	της	δασιάς & δασείας	του	δασιού, δασύ & δασέος
αιτιατική	τον	δασύ	τη	δασιά & δασεία	το	δασύ
κλητική		δασύ		δασιά & δασεία		δασύ
↓ πτώσεις	πληθυντικός
γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
ονομαστική	οι	δασιοί & δασείς	οι	δασιές & δασείες	τα	δασιά & δασέα
γενική	των	δασιών & δασέων	των	δασιών & δασειών	των	δασιών & δασέων
αιτιατική	τους	δασιούς & δασείς	τις	δασιές & δασείες	τα	δασιά & δασέα
κλητική		δασιοί & δασείς		δασιές & δασείες		δασιά & δασέα
Οι τύποι με γιώτα (-ιού, -ιοί, -ιά, -ιών, ...) προφέρονται με συνίζηση. Οι τύποι της δεύτερης σειράς, λόγιοι, όπως στην αρχαία κλίση Χρησιμοποιούνται σε παγιωμένες εκφράσεις ή όρους.
Κατηγορία όπως «βαθύς» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

δασύς < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική δασύς < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *dens- < *dn̥s- (παχύς, πυκνός)

Επίθετο

δασύς, -ιά, -ύ

• πυκνός (για τρίχωμα ή φύλλωμα)

    στα δασιά πλατάνια

  ※  Τον θυμόταν ψηλό και παχύ, με κόκκινα μάγουλα και με δασιά φρύδια και μουστάκι γυρισμένο προς τα πάνω. (Φάνης Μούλιος, Η γάτα)

Συγγενικά

• δασύτριχος

→ και δείτε τη λέξη δάσος

Μεταφράσεις

    πυκνός

→ δείτε τη λέξη πυκνός

Ετυμολογία 2

↓ πτώσεις	ενικός
γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
ονομαστική	ο	δασύς	η	δασεία	το	δασύ
γενική	του	δασύ & δασέος	της	δασείας	του	δασέος
αιτιατική	τον	δασύ	τη	δασεία	το	δασύ
κλητική		δασύ		δασεία		δασύ
↓ πτώσεις	πληθυντικός
γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
ονομαστική	οι	δασείς	οι	δασείες	τα	δασέα
γενική	των	δασέων	των	δασειών	των	δασέων
αιτιατική	τους	δασείς	τις	δασείες	τα	δασέα
κλητική		δασείς		δασείες		δασέα
Κατηγορία όπως «ευθύς» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

δασύς < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική δασύς

Επίθετο

δασύς, -εία, -ύ

1. (γραμματική, φωνητική) που προφέρεται με εκπνοή αέρα

     τα σύμφωνα θ, δ και χ στα αρχαία ελληνικά ήταν δασέα

     δασύς ήχος, δασεία προφορά

2. (ουσιαστικοποιημένο) → δείτε τη λέξη  η δασεία

Συγγενικά

• δασυνόμενος
• δασύνω
• δασύτητα

Σύνθετα

• αδάσυντος

Μεταφράσεις

    γραμματική, προφορά

αγγλικά : aspirated (en) γερμανικά : behaucht (de), aspiriert (de)

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
↓ πτώσεις	ενικός
ονομαστική	ὁ	δασῠ́ς	ἡ	δασεῖᾰ	τὸ	δασῠ́
γενική	τοῦ	δασέος	τῆς	δασείᾱς	τοῦ	δασέος
δοτική	τῷ	(δασέϊ) δασεῖ	τῇ	δασείᾳ	τῷ	(δασέϊ) δασεῖ
αιτιατική	τὸν	δασῠ́ν	τὴν	δασεῖᾰν	τὸ	δασῠ́
κλητική ὦ!		δασῠ́		δασεῖᾰ		δασῠ́
↓ πτώσεις	πληθυντικός
ονομαστική	οἱ	(δασέες) δασεῖς	αἱ	δασεῖαι	τὰ	δασέᾰ
γενική	τῶν	δασέων	τῶν	δασειῶν	τῶν	δασέων
δοτική	τοῖς	δασέσῐ(ν)	ταῖς	δασείαις	τοῖς	δασέσῐ(ν)
αιτιατική	τοὺς	δασεῖς	τὰς	δασείᾱς	τὰ	δασέᾰ
κλητική ὦ!		(δασέες) δασεῖς		δασεῖαι		δασέᾰ
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ	δασέε (δασεῖ)	τὼ	δασείᾱ	τὼ	δασέε (δασεῖ)
γεν-δοτ	τοῖν	δασέοιν	τοῖν	δασείαιν	τοῖν	δασέοιν
Οι ασυναίρετοι τύποι όπως στο παράδειγμα του Smyth. Ο συνηρημένος δυϊκός, όπως στο σχολικό βιβλίο (Οικονόμου).
3η&1η κλίση, Κατηγορία 'βαθύς' όπως «βαθύς» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Ετυμολογία

δασύς < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *dens- < *dn̥s- (παχύς, πυκνός)

Επίθετο

δασύς, -εῖα, -ύ

1. τριχωτός, δασύτριχος

   1. πυκνός

   2. (για φυτά) πυκνόφυλλος, φουντωτός

   3. (για τόπους) θαμνώδης, με πυκνή βλάστηση

2. (για φθόγγους και λέξεις) αυτός που προφέρεται και γράφεται με δασύ πνεύμα, με δασεία
3. (για τα ούρα) σκοτεινός, θολός

Συγγενικά

• δασεῖα
• δασύ
• Δασύλλιος
• δάσυμα
• δασύτης-ητος , η τραχύτητα, το δασύτριχο
• δάσος
• δασύνω (γίνομαι τριχωτός, αποκτώ τρίχωμα, αλλά και κάνω κάτι τραχύ)

Σύνθετα

• δάσος (πυκνή συστάδα δέντρων, δριμός)
• δασύθριξ δασύτριχος, πολύ τριχωτός
• δασύμαλλος
• δασυπώγων (με πυκνή γενειάδα)
• δασύστερνος (με τριχωτό, μαλιαρό στέρνο)
• δασύπους (για ζώα, όπως ο λαγός)
• δασυχαίτης
• δασύκερκος
• δασύτρωγλος
• δασυγραφώ
• δασυκνήμις
• δασυκνήμων
• δασύπυγος
• ἱππόδασυς

Εκφράσεις

• δασὺς γίγνομαι (βγάζω πάλι μαλλιά)
• γέρα δασέα βοῶν ή βοῶν δασειῶν ὠμοβόινα (δερμάτινες ασπίδες από τις οποίες δεν έχει αφαιρεθεί η τρίχα)

Πηγές

• δασύς - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• δασύς - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.