δύσεργος

Αρχαία ελληνικά (grc)

↓ πτώσεις	ενικός
ελληνιστική κοινή (αρχαία κλίση) δε μαρτυρείται δυϊκός αριθμός
→ γένη	αρσενικό & θηλυκό		ουδέτερο
ονομαστική	ὁ/ἡ	δύσεργος	τὸ	δύσεργον
γενική	τοῦ/τῆς	δυσέργου	τοῦ	δυσέργου
δοτική	τῷ/τῇ	δυσέργῳ	τῷ	δυσέργῳ
αιτιατική	τὸν/τὴν	δύσεργον	τὸ	δύσεργον
κλητική ὦ!		δύσεργε		δύσεργον
↓ πτώσεις	πληθυντικός
ονομαστική	οἱ/αἱ	δύσεργοι	τὰ	δύσεργᾰ
γενική	τῶν	δυσέργων	τῶν	δυσέργων
δοτική	τοῖς/ταῖς	δυσέργοις	τοῖς	δυσέργοις
αιτιατική	τοὺς/τὰς	δυσέργους	τὰ	δύσεργᾰ
κλητική ὦ!		δύσεργοι		δύσεργᾰ
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ	δυσέργω	τὼ	δυσέργω
γεν-δοτ	τοῖν	δυσέργοιν	τοῖν	δυσέργοιν
2η κλίση, Κατηγορία 'δύσκολος' όπως «δύσκολος» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Ετυμολογία

δύσεργος (ελληνιστική κοινή) < δύσ- + ἔργ(ον) + -ος

Επίθετο

δύσεργος, -ος, -ον, συγκριτικός : δυσεργότερος (ελληνιστική κοινή)

που δύσκολα μπορεί να κατεργασθεί
※ 4ος/3ος πκε αιώνας ⌘ Θεόφραστος, Enquiry into Plants, 5.1.1, @scaife.perseus
Περὶ δὲ τῆς ὕλης, ποία τέ ἐστιν ἑκάστη. καὶ πόθ' ὡραία τέμνεσθαι, καὶ πρὸς ποῖα τῶν ἔργων χρησίμη, καὶ ποία δύσεργος ἢἡ εὕεργος, καὶ εἴ τι ἄλλο τῆς τοιαύτης ἱστορίας ἔχεται, πειρατέον ὁμοίως εἰπεῖν.

≠ αντώνυμα: εὐεργός
δύσκολος
※ 1ος/2ος κε αιώνας ⌘ Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι, Πύρρος, 28.1 @scaife.perseus
ὁ δὲ παῖς Πτολεμαῖος, ἔχων δισχιλίους Γαλάτας καὶ Χαόνων λογάδας, ἐξελίξας τὴν τάφρον ἐπειρᾶτο κατὰ τὰς ἁμάξας ὑπερβαίνειν. αἱ δὲ ὑπὸ βάθους καὶ πυκνότητος οὐ μόνον τούτοις τὴν ἔφοδον, ἀλλὰ καὶ τοῖς Λακεδαιμονίοις δύσεργον ἐποίουν τὴν βοήθειαν.
δύσχρηστος
δυσκίνητος στην εργασία, νωθρός
※ 1ος/2ος κε αιώνας ⌘ Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι, Ἀλέξανδρος, 33.10
ὅλως γὰρ αἰτιῶνται Παρμενίωνα κατ᾽ ἐκείνην τὴν μάχην νωθρὸν γενέσθαι καὶ δύσεργον, εἴτε τοῦ γήρως ἤδη τι παραλύοντος τῆς τόλμης, εἴτε τὴν ἐξουσίαν καὶ τὸν ὄγκον, ὡς Καλλισθένης φησί, τῆς Ἀλεξάνδρου δυνάμεως βαρυνόμενον καὶ προσφθονοῦντα.
Γενικά, σε εκείνη τη μάχη κατηγορούν τον Παρμενίωνα ότι ήταν νωθρός και αναποτελεσματικός είτε επειδή λόγω γήρατος είχε ελαττωθεί κάπως η τόλμη του είτε γιατί, όπως λέει ο Καλλισθένης, ήταν ενοχλημένος και φθονούσε την εξουσία και το μέγεθος της δύναμης του Αλέξανδρου.

Μετάφραση (2012): Γιαγκόπουλος, Α.Ι., Ζ.Ε. Μαλαθούνη. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. @greek‑language.gr
(για πόλη) που δύσκολα μπορεί να πολιορκηθεί
※ 1ος/2ος κε αιώνας ⌘ Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι, Νικίας, 7.1
χαλεπῆς δὲ καὶ δυσέργου τῆς πολιορκίας οὔσης ἐν χωρίοις ἀνύδροις, […]
Καθώς όμως η πολιορκία ήταν δύσκολη και γινόταν κάτω από σκληρές συνθήκες σε μέρη άνυδρα, […]

Μετάφραση (2012): Γιαγκόπουλος, Α.Ι., Ζ.Ε. Μαλαθούνη. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. @greek‑language.gr

Συγγενικά

→ και δείτε τη λέξη ἔργον

Πηγές

δύσεργος - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
δύσεργος - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.