κομπογιαννίτης

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	ο	κομπογιαννίτης	οι	κομπογιαννίτες
γενική	του	κομπογιαννίτη	των	κομπογιαννιτών
αιτιατική	τον	κομπογιαννίτη	τους	κομπογιαννίτες
κλητική		κομπογιαννίτη		κομπογιαννίτες
Κατηγορία όπως «ναύτης» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

κομπογιαννίτης < μεσαιωνική ελληνική κομπ(ώνω) (δένω με μάγια, εξαπατώ) -ο- + γιαν- (γιαίνω) + -ίτης ή κατ' άλλους κόμπος (κομπόδεμα από βότανα) + Γιαννίτης (πρακτικός γιατρός από τα Γιάννενα) → δείτε τις Σημειώσεις.

Προφορά

ΔΦΑ : /kom.bo.ʝaˈni.tis/

τυπογραφικός συλλαβισμός : κομ‐πο‐γιαν‐νί‐της

Ουσιαστικό

κομπογιαννίτης αρσενικό (θηλυκό κομπογιαννίτισσα)

1. ο πρακτικός και εμπειρικός ιατρός

   ※  Ο κομπογιαννίτης περιεφέρετο εἰς τὸν δρόμον σοβαρώτατος , κρατών κιβωτίδιον πλῆρες φαρμάκων, ὁ δὲ βοηθός του (τὸ κοπέλλι) ἐφώναζε: «γιατρός ! γιατρικά ! βότανα γιὰ κάθε ἀρρώστια !» (Δημήτριος Γρηγορίου Καμπούρογλους, Ιστορία των Αθηνών Τουρκοκρατία. Περίοδος πρώτη 1458-1687, τόμος 3, Α. Παπαγεωργίου, 1896)

2. (συνεκδοχικά) κάποιος που παριστάνει τον ιατρό, έχοντας λίγες εμπειρικές γνώσεις μόνο, χωρίς να έχει σπουδάσει

   → χρειάζεται παράθεμα

3. (κατ’ επέκταση) κάποιος που εξαπατά παριστάνοντας τον ειδικό ενώ δεν διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις

   → χρειάζεται παράθεμα

Άλλες γραφές

• κομπογιανίτης

Συνώνυμα

• αγύρτης
• αλμπάνης
• απατεώνας
• αστρολόγος
• σκιτζής
• τσαρλατάνος
• ψευτογιατρός

Σημειώσεις

• Πρόκειται για το παρατσούκλι που απέκτησαν, μετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων από τους Τούρκους, οι περίφημοι εμπειρικοί γιατροί, που κατοικούσαν γύρω από τη χαράδρα του Βίκου, εξαιτίας των κόμβων - ριζών που χρησιμοποιούσαν για τις θεραπείες ή γιατί έδεναν τα βότανα στα μαντίλια τους σε σχήμα κόμπου.

Μεταφράσεις

    κομπογιαννίτης

αρχαία ελληνικά : ἰατροτέχνης αρσενικό αγγλικά : quack (en) γαλλικά : guérisseur (fr), rebouteux (fr) αρσενικό

Πηγές

• κομπογιαννίτης - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών.  (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)