μαῦρος

Νέα ελληνικά (el)

καθαρεύουσα
γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
↓ πτώσεις	ενικός
ονομαστική	ὁ	μαῦρος	ἡ	μαύρᾱ	τὸ	μαῦρον
γενική	τοῦ	μαύρου	τῆς	μαύρᾱς	τοῦ	μαύρου
δοτική	τῷ	μαύρῳ	τῇ	μαύρᾳ	τῷ	μαύρῳ
αιτιατική	τὸν	μαῦρον	τὴν	μαύρᾱν	τὸ	μαῦρον
κλητική ὦ!		μαῦρε		μαύρᾱ		μαῦρον
↓ πτώσεις	πληθυντικός
ονομαστική	οἱ	μαῦροι	αἱ	μαῦραι	τὰ	μαῦρᾰ
γενική	τῶν	μαύρων	τῶν	μαύρων	τῶν	μαύρων
δοτική	τοῖς	μαύροις	ταῖς	μαύραις	τοῖς	μαύροις
αιτιατική	τοὺς	μαύρους	τὰς	μαύρᾱς	τὰ	μαῦρᾰ
κλητική ὦ!		μαῦροι		μαῦραι		μαῦρᾰ
Συγκρίνετε με τους ελληνιστικούς τύπους στο μαῦρος.
2η&1η κλίση, Κατηγορία 'λόγιος' όπως «ὡραῖος» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Ετυμολογία

μαῦρος < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή μαῦρος

Επίθετο

μαῦρος, μαύρα, -ον (καθαρεύουσα)

• μαύρος

  ※  1892 Αλεξάνδρα Παππαδοπούλου. Η καλή μοίρα. Εστία, 32, 1892, σελ.82 @books.google

  ὑποδηματάκια ἀπὸ λεπτότατον δέρμα· μαύρας μεταξίνας περικνημίδας, χειρόκτια σύμφωνα μὲ τὸ χρῶμα τῆς ἐσθῆτός της, ἕνα πῖλον ἀπὸ μαλλὶ καστόρι μ' ἕνα μεγάλο πτερὸν ἀμαζόνειον καὶ ἕνα ἐπανωφόρι rotonde ἀπό pluche […]

---

Μεσαιωνικά ελληνικά (gkm)

→ ζητούμενο λήμμα

Σύνθετα

• κατάμαυρος
• μελανόμαυρος
• ὁλόμαυρος

Πηγές

• μαύρος (μεταγραφή σε μονοτονικό) -  Επιτομή του Λεξικού ⌘ Κριαρά της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669). Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, [μονοτονικό σύστημα]. 

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

ελληνιστική κοινή (αρχαία κλίση) δεν μαρτυρείται δυϊκός αριθμός
→ γένη	αρσενικό & θηλυκό		ουδέτερο
↓ πτώσεις	ενικός
ονομαστική	ὁ/ἡ	μαῦρος	τὸ	μαῦρον
γενική	τοῦ/τῆς	μαύρου	τοῦ	μαύρου
δοτική	τῷ/τῇ	μαύρῳ	τῷ	μαύρῳ
αιτιατική	τὸν/τὴν	μαῦρον	τὸ	μαῦρον
κλητική ὦ!		μαῦρε		μαῦρον
↓ πτώσεις	πληθυντικός
ονομαστική	οἱ/αἱ	μαῦροι	τὰ	μαῦρᾰ
γενική	τῶν	μαύρων	τῶν	μαύρων
δοτική	τοῖς/ταῖς	μαύροις	τοῖς	μαύροις
αιτιατική	τοὺς/τὰς	μαύρους	τὰ	μαῦρᾰ
κλητική ὦ!		μαῦροι		μαῦρᾰ
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ	μαύρω	τὼ	μαύρω
γεν-δοτ	τοῖν	μαύροιν	τοῖν	μαύροιν
2η κλίση, Κατηγορία 'δύσκολος' όπως «χυδαῖος» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Ετυμολογία

μαῦρος ή μαυρός < μαυρόω / μαυρῶ (αναδρομικός σχηματισμός) < αρχαία ελληνική ἀμαυρόω / ἀμαυρῶ < ἀμαυρός (δυσδιάκριτος, σκοτεινός)

Επίθετο

μαῦρος, -ος, -ον (ελληνιστική κοινή)

• μεταγενέστερος τύπος του ἀμαυρός: μαύρος

  ※  <μαῦρον>· τὸ ἀμαυρόν. ἀσθενές. ἢ μωρόν (※  5ος αιώνας κε  ⌘ Ἡσύχιος, Γλῶσσαι, Μ )

Σημειώσεις

• Σπάνιος τύπος στην αρχαία ελληνική. Απαντά στον Ησύχιο και σε κάποιους κώδικες αντί του μαυρός/ἀμαυρός. Η χρήση του καθιερώνεται στα βυζαντινά χρόνια.

Παράγωγα

• ἀνάμαυρος
• ὑπόμαυρος

Συγγενικά

• → δείτε τη λέξη ἀμαυρός

Πηγές

• μαῦρος - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.