νοικοκύρης

Από Βικιλεξικό
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Flag of Greece.svg Ελληνικά (el) [επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
ονομαστική νοικοκύρης νοικοκύρηδες
& νοικοκυραίοι
γενική νοικοκύρη νοικοκύρηδων
& νοικοκυραίων
αιτιατική νοικοκύρη νοικοκύρηδες
& νοικοκυραίους
κλητική νοικοκύρη νοικοκύρηδες
& νοικοκυραίοι

Nuvola apps bookcase.png Ετυμολογία [επεξεργασία]

νοικοκύρης < μεσαιωνική ελληνική νοικοκύρης < οἰκοκύρης με ανάπτυξη του [n] από τη συνεκφορά με το άρθρο στην αιτιατική [ton iko - toniko - ton iko] < οἰκοκύριος (αρχαία ελληνική < οἶκος + κύριος)[1]

Nuvola apps edu languages.png Προφορά[επεξεργασία]

ΔΦΑ : /ni.kɔˈci.ɾis/

Open book 01.svg Ουσιαστικό[επεξεργασία]

νοικοκύρης αρσενικό

  1. αυτός που έχει τη διαχείριση της οικονομικής μονάδας του οίκου
    Σ' αυτό το σπίτι που 'ρθαμε, πέτρα να μην ραγίσει,
    κι ο νοικοκύρης του σπιτιού, χίλια χρόνια να ζήσει
    (Κάλαντα Χριστουγέννων)
  2. αυτός που φροντίζει για τις εργασίες και την καθημερινή επιμέλεια του οίκουδείτε τη λέξη: νοικοκυρά
    είναι πολύ νοικοκύρης· τακτοποιεί τα ρούχα του, τα συρτάρια του
  3. αυτός που αφοσιώνεται στην δουλειά για να φροντίσει την οικογένεια και το σπίτι του
    ο γαμπρός μου είναι νοικοκύρης άνθρωπος· τίμιος κι εργατικός
    Βασίλη, κάτσε φρόνιμα, να γένεις νοικοκύρης (Κλέφτικο δημοτικό τραγούδι)
  4. άτομο ευκατάστατο που ανήκει στη μεσαία τάξη, που ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα της ζωής του χωρίς αλλαγές
    άνοιξε ένα μπαρ στο δρόμο μας, και ανησύχησαν οι νοικοκυραίοι: «θα μαζευτεί εδώ κάθε καρυδιάς καρύδι», είπαν
  5. ιδιοκτήτης σπιτιού που το νοικιάζει
    Books-aj.svg aj ashton 01.svg συνώνυμα: σπιτονοικοκύρης
  6. (ιστορία), (ναυτικός όρος) ο προύχοντας νησιώτης και ειδικότερα ναυτικής νήσου

Nuvola filesystems services.svg Σημειώσεις[επεξεργασία]

Nuvola apps noatun.png Συγγενικές λέξεις[επεξεργασία]

Nuvola apps noatun.png Σύνθετα[επεξεργασία]

Gnome-globe.svg Μεταφράσεις[επεξεργασία]

Open book icon.png Αναφορές[επεξεργασία]

  1. νοικοκύρης στο Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής. (1998) του Ιδρύματος "Τριανταφυλλίδη". Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.