οἰδέω
Εμφάνιση
Αρχαία ελληνικά (grc)
[επεξεργασία]
Ετυμολογία
[επεξεργασία]- οἰδέω < → λείπει η ετυμολογία
Ρήμα
[επεξεργασία]οἰδέω / οἰδῶ (συνηρημένο) / και σπανιότερα οἰδάω
- πρήζομαι, εξογκώνομαι, φουσκώνω
- ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 5 (ε. Ἀπόπλους Ὀδυσσέως παρὰ Καλυψοῦς.), στίχ. 455 (455-457)
- ᾤδεε δὲ χρόα πάντα, θάλασσα δὲ κήκιε πολλὴ | ἂν στόμα τε ῥῖνάς θ᾽· ὁ δ᾽ ἄρ᾽ ἄπνευστος καὶ ἄναυδος | κεῖτ᾽ ὀλιγηπελέων, κάματος δέ μιν αἰνὸς ἵκανεν.
- σώμα πρησμένο, στόμα, ρουθούνια να ξερνούν τη θάλασσα, | κι αυτός πεσμένος κάτω, δίχως πνοή, δίχως φωνή, | σαν λιγοθυμισμένος, τυραννισμένος από κούραση φριχτή.
- Μετάφραση σε ελεύθερο στίχο (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr
- ᾤδεε δὲ χρόα πάντα, θάλασσα δὲ κήκιε πολλὴ | ἂν στόμα τε ῥῖνάς θ᾽· ὁ δ᾽ ἄρ᾽ ἄπνευστος καὶ ἄναυδος | κεῖτ᾽ ὀλιγηπελέων, κάματος δέ μιν αἰνὸς ἵκανεν.
- ※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Ἱπποκράτης, Περὶ ἀγμῶν, (De fracturis), 25 @scaife.perseus
- Καὶ γὰρ εἰ ὑγιὴς χρὼς ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἐπιδεθείη, ἐν μέσῳ δὲ διαλειφθείη, μάλιστα κατὰ τὴν διάλειψιν οἰδήσειεν ἂν, καὶ ἀχροιήσειεν·
- ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 5 (ε. Ἀπόπλους Ὀδυσσέως παρὰ Καλυψοῦς.), στίχ. 455 (455-457)
- (μεταφορικά) καυχιέμαι, υπερηφανεύομαι
- (για καρπό, φρούτα) ωριμάζω
Άλλες μορφές
[επεξεργασία]Συνώνυμα
[επεξεργασία]Παράγωγα
[επεξεργασία]- οἰδαλέος (και τα σύνθετά του)
- οἴδαξ
- οἴδημα
- οἰδημάτιον
- Οἰδίπους
- οἴδησις (και τα σύνθετά του)
- οἶδμα
- οἰδίσκω
- οἰδματόεις
- οἶδος
Σύνθετα
[επεξεργασία]Σημειώσεις
[επεξεργασία]- Το ρήμα οἰδέω, δεν απαντά σε όλους τους χρόνους.
Πηγές
[επεξεργασία]- οἰδέω - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
- οἰδέω - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
Κατηγορίες:
- Ελλείπουσες ετυμολογίες (αρχαία ελληνικά)
- Αρχαία ελληνικά
- Ρήματα (αρχαία ελληνικά)
- Ρηματικές φωνές (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από την Οδύσσεια (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από τον Ιπποκράτη (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από ιατρικά κείμενα (αρχαία ελληνικά)
- Μεταφορικοί όροι (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)