οὖς

Δείτε επίσης : οὕς, ους, οὖσ'

Αρχαία ελληνικά (grc)

	δυϊκός
ουσιαστικά μεταπλαστά
↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
	οὐσ- ὠτ-
ονομαστική	τὸ	οὖς	τὰ	ὦτᾰ
γενική	τοῦ	ὠτός	τῶν	ὤτων
δοτική	τῷ	ὠτῐ́	τοῖς	ὠσῐ́(ν)
αιτιατική	τὸ	οὖς	τὰ	ὦτᾰ
κλητική ὦ!		οὖς		ὦτᾰ
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		ὦτε
γεν-δοτ	τοῖν		ὤτοιν
ανώμαλη κλίση, Κατηγορία 'μεταπλαστά' όπως «οὖς» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

οὖς < (κληρονομημένο) πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *h₂ṓws (αφτί) < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *h₂ew- (βλέπω). Συγγενή: λατινική auris.

Προφορά

ΔΦΑ : /ûːs/ (5^ος π.Χ. αιώνας Αττική)

ΔΦΑ : /us/ (4^ος μ.Χ. αιώνας Κοινή)

τυπογραφικός συλλαβισμός : οὖς

Ουσιαστικό

οὖς, ὠτός ουδέτερο

(ανατομία) το αφτί
※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 20 (Υ. Θεομαχία.), στίχ. 473
ὁ δὲ Μούλιον οὖτα παραστὰς | δουρὶ κατ᾽ οὖς
και ο Αχιλλεύς τον Μούλιον λογχίζει | στ᾽ αυτί

Έμμετρη μετάφραση (1922): Ιάκωβος Πολυλάς, @greek‑language.gr

※ 6ος πκε αιώνας [μεσαιωνικά χφφ] ⌘ Αίσωπος, 66. Ὁδοιπόροι καὶ ἄρκτος
ἀπαλλαγείσης δὲ ‹αὐτῆς ὁ ἕτερος› καταβὰς ἀπὸ τοῦ δένδρου ἐπυνθάνετο αὐτοῦ, τί ἡ ἄρκτος πρὸς τὸ οὖς εἴρηκεν.
Όταν πια σηκώθηκε και έφυγε το ζώο, ο φίλος κατέβηκε από το δέντρο και ρωτούσε τον σύντροφό τί του είχε ψιθυρίσει η αρκούδα στο αυτί.

Μετάφραση: Κωνσταντάκος, Ιωάννης Μ., Αθήνα: Κίχλη @greek‑language.gr

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Σοφοκλῆς, Ἀντιγόνη, στίχ. 1188 (1187-1188)
καί με φθόγγος οἰκείου κακοῦ | βάλλει δι' ὤτων
και μου χτυπά σα μια βουή στ᾽ αυτιά μου | σπιτικής συφοράς

Μετάφραση (1940): Ιωάννης Ν. Γρυπάρης), Αθήνα: Εστία @greek‑language.gr

※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Ἱπποκράτης, Περὶ γυναικείων, τὸ δεύτερον, 97
Τὴν δὲ κεφαλὴν τέγγειν ἐλαίῳ ῥοδίνῳ, ἐς δὲ τὼ ὦτε μύρσινον ἢ μήλινον.
Και την κεφαλή να μαλακώνεις με ροδέλαιο, στα δε αφτιά [βάζουμε] μυρσινέλαιο ή μηλέλαιο.
ακοή
→ χρειάζεται παράθεμα
(μεταφορικά) κατάσκοπος
→ χρειάζεται παράθεμα
η λαβή ενός αγγείου ή μιας κούπας
※ 5ος αιώνας κε ⌘ Ἡσύχιος, Γλῶσσαι, Β
<βῖκος> στάμνος ὦτα ἔχων
<βίκος> στάμνα που έχει αφτιά

Άλλες μορφές

Εκφράσεις

Παράγωγα

Πηγές

οὖς - ΜΟΡΦΩ (αγγλικά) Μορφολογικό ευρετήριο για την αρχαία ελληνική γλώσσα Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
Bailly, Anatole (1935) Le Grand Bailly: Dictionnaire grec-français (Το Μεγάλο Μπαγί: Λεξικό [αρχαίας] ελληνικής-γαλλικής), Παρίσι: Hachette.
οὖς - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
οὖς - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
Πάπυρος–Λαρούς–Μπριτάννικα: Λεξικό της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας - μεσαιωνικής - νέας, ερμηνευτικό - ετυμολογικό. Αθήνα: Πάπυρος, 1981‑1994, έκδοση: 2013.