πλέον
Νέα ελληνικά (el)
[επεξεργασία]
Ετυμολογία
[επεξεργασία]
- πλέον < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πλέον, μορφή του πλεῖον, ουδέτερο του πλείων / πλέων, συγκριτικός βαθμός του πολύς [1][2][3]
Προφορά
[επεξεργασία]
- ΔΦΑ : /ˈple.on/
- τυπογραφικός συλλαβισμός : πλέ‐ον
Επίρρημα
[επεξεργασία]
πλέον
- πια
Ήταν πλέον αργά για να διορθωθεί η κατάσταση.- ※ Πρέπει να ξέρετε, ότι δεν κάνω πλέον μουσική για τον κινηματογράφο ή δε μ'ενδιαφέρει πλέον να κάνω. Εκτός σπανίων εξαιρέσεων, που θ' αποφασίσω σαν μια χειρονομία φιλική προς κάποιον που εκτιμώ. (Μάνος Χατζιδάκης, ψηφίδες μνήμης, εκδ. Ίκαρος, 2004, σελ. 134)
- στο εξής
- σε αντίθεση με πριν, με παλιότερα
- (λόγιο) περισσότερο, πιο
- Εργάστηκε στην εταιρεία δέκα και πλέον χρόνια.
- (λόγιο + γενική) επιπλέον, εκτός από
- Εργάσθηκε στην εταιρεία πλέον των δέκα ετών.
- Θα καταβληθεί πλέον του φόρου και ειδικό τέλος.
- (λόγιο + άρθρο) για το σχηματισμό συγκριτικού και σχετικού υπερθετικού βαθμού: πιο, πάρα πολύ
- είναι ο πλέον αρμόδιος
- ※ Δὲν ἦτον δρόμος πλέον περαστικὸς εἰς ὅλον τὸ χωρίον. Ἀδύνατον νὰ μὴν ἐπερνοῦσε κανεὶς ἀπ᾽ ἐκεῖ ὅστις θὰ ἀνέβαινεν εἰς τὴν ἐπάνω ἐνορίαν ἢ ὅστις θὰ κατέβαινεν εἰς τὴν κάτω.
- Δεν υπήρχε δρόμος πιο πολυσύχναστος σ' όλο το χωριό. […]
- Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Της κοκόνας το σπίτι
Εκφράσεις
[επεξεργασία]Συγγενικά
[επεξεργασία] ετυμολογικό πεδίο
πλεον-, πλειο-, πλειονο-, πλειστο-
πλεον-, πλειο-, πλειονο-, πλειστο-
θέμα πλεον-
- επιπλέον
- πλεονέκτης & συγγενικά
- πλεονάζω & συγγενικά
θέμα πλειονο-
- πλειονο- Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα πλειονο- στο Βικιλεξικό όπως ενδεικτικά πλειονότητα, πλειονοψηφία
θέμα πλειο-, ελληνιστικός συντομευμένος τύπος του πλειονο-
- πλειο- Νεοελληνικές λέξεις με πρόθημα πλειο- στο Βικιλεξικό όπως ενδεικτικά πλειοψηφία & συγγενικά, πλειοδότης, πλειόκαινος
θέμα πλειστ-
- → δείτε τη λέξη πλείστος
για τα αντίστοιχα αρχαία θέματα → δείτε τη λέξη πλείων
Δείτε επίσης
[επεξεργασία]
Μεταφράσεις
[επεξεργασία]
Αναφορές
[επεξεργασία]
- ↑ πλέον (& θεματικά πεδία) - Μπαμπινιώτης, Γεώργιος (2010). Ετυμολογικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Β' ανατύπωση. 2009: A' έκδοση). Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας.
- ↑ πλέον - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
- ↑ πλέον - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες σύμβολα)
Μεσαιωνικά ελληνικά (gkm)
[επεξεργασία] Ετυμολογία
[επεξεργασία]- πλέον < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική πλέον και δείτε περισσότερα στο νεοελληνικό πλέον
Επίρρημα
[επεξεργασία]πλέον
Άλλες μορφές
[επεξεργασία] Πηγές
[επεξεργασία]σελ.429, σελ.377, Τόμος 16 - ⌘ Κριαράς, Εμμανουήλ. Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669). Τόμοι Α-… (1969-). Επιμελητές: Τόμοι 1-14, Κριαράς. Τόμοι 15-22, Ιωάννης Ν. Καζάζης. Τόμοι 23-… Γ. Κ. Γιαννάκης. Πολυτονικό σύστημα: τόμοι 1-4, μονοτονικό: τόμοι 5-τέλος, pdf.Βιβλιογραφία. Οι τόμοι 1-18 στα Άπαντα Εμμανουήλ Κριαρά στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.
Αρχαία ελληνικά (grc)
[επεξεργασία] Ετυμολογία
[επεξεργασία]- πλέον: ουδέτερο του πλέων, ουσιαστικοποιημένο και ως επίρρημα
Επίρρημα
[επεξεργασία]πλέον
- περισσότερο, επιπλέον
- (+ αριθμητικό)
- ※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ξενοφῶν, Κύρου Παιδεία, Β, 1.6
- τοξότας π. ἢ εἴκοσι μυριάδας
- ※ 4ος αιώνας Ισαίος, 10. Πρὸς Ξεναίνετον περὶ τοῦ Ἀριστάρχου κλήρου, 23 @perseus.tufts.edu
- οἶκος πλέον ἢ τεττάρων ταλάντων
- ※ 5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ξενοφῶν, Κύρου Παιδεία, Β, 1.6
Άλλες μορφές
[επεξεργασία] Κλιτικός τύπος επιθέτου
[επεξεργασία]πλέον
- ονομαστική, αιτιατική και κλητική ενικού, ουδέτερου γένους του πλέων
- ιωνικός τύπος ονομαστική, αιτιατική και κλητική ενικού, ουδέτερου γένους του πλέος, ιωνικός τύπος του πλέων ουδέτερο του πλέως
Κλιτικός τύπος μετοχής
[επεξεργασία]πλέον
Κατηγορίες:
- Λόγια διαχρονικά δάνεια από τα αρχαία ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα αρχαία ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (νέα ελληνικά)
- Νέα ελληνικά
- Επιρρήματα (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα (νέα ελληνικά)
- Λόγιοι όροι (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα (καθαρεύουσα)
- Κεντρικά λήμματα (νέα ελληνικά)
- Κληρονομημένες λέξεις από τα αρχαία ελληνικά (μεσαιωνικά ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα αρχαία ελληνικά (μεσαιωνικά ελληνικά)
- Μεσαιωνικά ελληνικά
- Επιρρήματα (μεσαιωνικά ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (μεσαιωνικά ελληνικά)
- Αρχαία ελληνικά
- Επιρρήματα (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από τον Ξενοφώντα (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά)
- Κλιτικοί τύποι επιθέτων (αρχαία ελληνικά)
- Ιωνική διάλεκτος - κλιτικοί τύποι
- Κλιτικοί τύποι μετοχών (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)