Μετάβαση στο περιεχόμενο

πτυχή

Από Βικιλεξικό

Νέα ελληνικά (el)

[επεξεργασία]
 πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική η πτυχή οι πτυχές
      γενική της πτυχής των πτυχών
    αιτιατική την πτυχή τις πτυχές
     κλητική πτυχή πτυχές
Κατηγορία όπως «ψυχή» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
πτυχή < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πτυχή[1] < πτύσσω (διπλώνω)

Προφορά

[επεξεργασία]
ΔΦΑ : /ptiˈçi/
τυπογραφικός συλλαβισμός: πτυχή

Ουσιαστικό

[επεξεργασία]

πτυχή θηλυκό

  1. η αναδίπλωση μιας επιφάνειας ώστε (σχεδόν) να ακουμπήσει η μία πλευρά της στην άλλη. Η κάμψη ενός ελαστικού υλικού, όπως το ύφασμα, ή σκληρού, όπως του γήινου φλοιού (όταν αυτός υφίσταται τεράστιες πιέσεις και κάμπτεται).
    παράδειγμα  οι πτυχές (και πτυχώσεις) του εδάφους, οι γκρεμοί, τα φαράγγια, η χαράδρες
      Ψέμματα ἦσαν τὰ λόγια· μὰ τοῦτα δῶ , τί εἶνε τοῦτα δῶ ; Ψέμματα; Καὶ ὁ Κίτσος μέσα ἀπὸ μίαν πτυχὴν τοῦ σελαχίου του ἀνέσυρε τὴν ἐρωτικὴν ἐπιστολὴν τῆς Χρυσαυγῆς , τὴν ὁποίαν τοῦ εἶχε παραδώσει ἡ Θυμιοῦλα. Καί δεικνύων εἰς αὐτήν τήν ἔνοχον ἐπιστολήν: - Εἶνε καί τοῦτο ψέμματα; ἠρώτησε. (Κίτσος και Λαφαζάνης, πρωτότυπον ιστορικόν μυθιστόρημα, Εν Αθήναις, Αναγνωστόπουλος και Πετράκος, ἐκδόται, 1910, σελ. 210)
  2. (μεταφορικά) πλευρά ή όψη ενός γεγονότος, ιστορίας ή θέματος
    παράδειγμα  αυτό αποτελεί μια αθέατη πτυχή του προβλήματος
    παράδειγμα  η συνέντευξη φώτισε μια άγνωστη πτυχή της ζωής του
      Παρουσιάζεται παντοῦ, ἔχει γνώμη γιὰ ὅλα, δημοσιοποιεῖ τὴν προσωπικὴ ζωή του, διοχετεύει στὴν δημοσιότητα πτυχὲς πραγμάτων ποὺ τὸν συμφέρουν, συνδυάζει καταστροφική ἐπιπολαιότητα καὶ κινητικότητα, ἐξάπτει τὴν παραδημοσιογραφία καὶ τελικὰ χαμηλώνει τὴν πολιτικὴ πράξη σὲ ἐπίπεδο κουτσομπολιοῦ, «διαρροῶν» καὶ παντοειδῶν «καρφωμάτων». (Ευθύνη, τεύχος 225, Βιβλιοπωλείο Οι Εκδόσεις των Φίλων, 1990)
  3. (γεωλογία) ειδική δομή (κατηγοριοποιείται ανάλογα με το μηχανισμό γένεσής της π.χ. γνήσια ή μη γνήσια πτυχή)
  4. (ανατομία) αναδίπλωση του δέρματος ή εσωτερικού οργάνου
    παράδειγμα  οι φωνητικές πτυχές
    παράδειγμα  η αυχενική πτυχή
    παράδειγμα  η νηστιδοδωδεκαδακτυλική πτυχή
  5. (πληθυντικός) οι μορφές της τέχνης
    παράδειγμα  «ύμνων πτυχαί» λέγονταν παλαιότερα οι διάφορες μορφές ποίησης

Συνώνυμα

[επεξεργασία]

Αντώνυμα

[επεξεργασία]

Συγγενικά

[επεξεργασία]

Σύνθετα

[επεξεργασία]

Εκφράσεις

[επεξεργασία]
  • αθέατη πτυχή
  • άγνωστη πτυχή
  • καινούρια πτυχή
  • κρυφή πτυχή
  • σκοτεινή πτυχή

Μεταφράσεις

[επεξεργασία]

Αναφορές

[επεξεργασία]