Μετάβαση στο περιεχόμενο

πυροβόλο

Από Βικιλεξικό

Νέα ελληνικά (el)

[επεξεργασία]
 πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική το πυροβόλο τα πυροβόλα
      γενική του πυροβόλου των πυροβόλων
    αιτιατική το πυροβόλο τα πυροβόλα
     κλητική πυροβόλο πυροβόλα
Κατηγορία όπως «πεύκο» - Παράρτημα:Ουσιαστικά
Πυροβόλο όπλο

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
πυροβόλο: ουσιαστικοποιημένο ουδέτερο του επιθέτου από την ελληνιστική κοινή πυροβόλος («που ρίχνει φωτιά, πυρ» για αναμμένα βέλη).[1][2] < με έλλειψη του ουσιαστικού όπλο, μέσω της καθαρεύουσας: «πυροβόλον (ὅπλον)».[3] Παραβάλετε τον ελληνιστικό όρο τὰ πυρόβολα (μηχάνημα εκτόξευσης φλεγόμενων βλημάτων). Κατά τον Χαραλαμπάκη, μεταφραστικό δάνειο από τη γαλλική arme à feu.[4]  δείτε και το επίθετο πυροβόλος

Προφορά

[επεξεργασία]
ΔΦΑ : /pi.ɾoˈvo.lo/
τυπογραφικός συλλαβισμός: πυροβόλο

Ουσιαστικό

[επεξεργασία]

πυροβόλο ουδέτερο (ουσιαστικοποιημένο, οπλισμός, στρατιωτικός όρος)

  1. (φορητό όπλο) όπλο που διαθέτει σωλήνα (κάννη) και εκτοξεύει βλήματα με την πίεση αερίων που παράγονται μετά την καύση εκρηκτικής ύλης (σήμερα εμπυρεύματος, αλλά παλιότερα πυρίτιδας)
    < υπώνυμα:  αεροβόλο όπλο, καλίμπρα, κανόνι, καραμπίνα, πιστόλι, τηλεβόλο, τουφέκι
  2. (μη φορητό όπλο) μεγάλο όπλο, που με την εκτόξευση βαρέων βλημάτων βάλλει πυρά σε κοντινή ή μακρινή απόσταση
    < υπώνυμα:  κανόνι, μυδράλιο, μυδραλιοβόλο, οβιδοβόλο, όλμος

Συγγενικά

[επεξεργασία]

Δείτε επίσης

[επεξεργασία]

ονομασίες όπλων που λήγουν σε -βόλο

Μεταφράσεις

[επεξεργασία]

Αναφορές

[επεξεργασία]
  1. πυροβόλο - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
  2. Μπαμπινιώτης, Γεώργιος (2010). Ετυμολογικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Β' ανατύπωση. 2009: A' έκδοση). Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας.
  3. πυροβόλος, -ον. (& πυροβόλον ὅπλον) σελ.6361 -  Δημητράκος, Δημήτριος Β. (1964) Μέγα λεξικὸν ὅλης τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, 1930-1950. 2η έκδοση:1964. Αθήνα: Εκδόσεις: Δομή (15 τόμοι) & επανεκδόσεις, 1η έκδοση:1953 (9 τόμοι) Ελληνική Παιδεία. (συντομογραφίες & συγγραφέων)
  4. πυροβόλο - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)