σπρώχνω
Νέα ελληνικά (el)
[επεξεργασία]
Ετυμολογία
[επεξεργασία]
- σπρώχνω < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική σπρώχνω. Ενδιάμεση ετυμολόγηση αβέβαιη· κατά μία άποψη < *σπρώθνω, με μεταπλασμό < *εἰσπροώθνω, με αποβολή < *εἰσπροώθω, με αναβιβασμό και μεταπλασμό < *εἰσπροωθῶ. Κατ᾿ άλλη άποψη η σημερινή μορφή προέρχεται από το αρχαία ελληνική προωθῶ, με ανάπτυξη προθετικού σ- (παραβάλετε σκύπτω < κύπτω)[1]. Για την μεταπλασμένη κατάληξη παραβάλετε στριμώχνω, διώχνω κτλ.
Προφορά
[επεξεργασία]
- ΔΦΑ : /ˈspɾo.xno/
- τυπογραφικός συλλαβισμός : σπρώ‐χνω
Ρήμα
[επεξεργασία]
σπρώχνω, παθ.φωνή: σπρώχνομαι, μτχ.π.π.: σπρωγμένος
- ωθώ κάτι προσπαθώντας να το μετακινήσω
- (μεταφορικά) παρακινώ κάποιον να κάνει κάτι
- (μεταφορικά) προωθώ
Συγγενικά
[επεξεργασία]- άσπρωχτος
- ξανασπρώξιμο
- ξανασπρώχνομαι
- σπρωξιά
- σπρωξίδι
- σπρωξιματάκι
- σπρώξιμο
- σπρωξούλα
- → δείτε τη λέξη ωθώ
Κλίση
[επεξεργασία] Ενεργητική φωνή
| Εξακολουθητικοί χρόνοι | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| πρόσωπα | Ενεστώτας | Παρατατικός | Εξ. Μέλλ. | Υποτακτική | Προστακτική | Μετοχή |
| α' ενικ. | σπρώχνω | έσπρωχνα | θα σπρώχνω | να σπρώχνω | σπρώχνοντας | |
| β' ενικ. | σπρώχνεις | έσπρωχνες | θα σπρώχνεις | να σπρώχνεις | σπρώχνε | |
| γ' ενικ. | σπρώχνει | έσπρωχνε | θα σπρώχνει | να σπρώχνει | ||
| α' πληθ. | σπρώχνουμε | σπρώχναμε | θα σπρώχνουμε | να σπρώχνουμε | ||
| β' πληθ. | σπρώχνετε | σπρώχνατε | θα σπρώχνετε | να σπρώχνετε | σπρώχνετε | |
| γ' πληθ. | σπρώχνουν(ε) | έσπρωχναν σπρώχναν(ε) |
θα σπρώχνουν(ε) | να σπρώχνουν(ε) | ||
| Συνοπτικοί χρόνοι | ||||||
| πρόσωπα | Αόριστος | Συνοπτ. Μέλλ. | Υποτακτική | Προστακτική | Απαρέμφατο | |
| α' ενικ. | έσπρωξα | θα σπρώξω | να σπρώξω | σπρώξει | ||
| β' ενικ. | έσπρωξες | θα σπρώξεις | να σπρώξεις | σπρώξε | ||
| γ' ενικ. | έσπρωξε | θα σπρώξει | να σπρώξει | |||
| α' πληθ. | σπρώξαμε | θα σπρώξουμε | να σπρώξουμε | |||
| β' πληθ. | σπρώξατε | θα σπρώξετε | να σπρώξετε | σπρώξτε | ||
| γ' πληθ. | έσπρωξαν σπρώξαν(ε) |
θα σπρώξουν(ε) | να σπρώξουν(ε) | |||
| Συντελεσμένοι χρόνοι | ||||||
| πρόσωπα | Παρακείμενος | Υπερσυντέλικος | Συντελ. Μέλλ. | Υποτακτική | Προστακτική | |
| α' ενικ. | έχω σπρώξει | είχα σπρώξει | θα έχω σπρώξει | να έχω σπρώξει | ||
| β' ενικ. | έχεις σπρώξει | είχες σπρώξει | θα έχεις σπρώξει | να έχεις σπρώξει | έχε σπρωγμένο | |
| γ' ενικ. | έχει σπρώξει | είχε σπρώξει | θα έχει σπρώξει | να έχει σπρώξει | ||
| α' πληθ. | έχουμε σπρώξει | είχαμε σπρώξει | θα έχουμε σπρώξει | να έχουμε σπρώξει | ||
| β' πληθ. | έχετε σπρώξει | είχατε σπρώξει | θα έχετε σπρώξει | να έχετε σπρώξει | έχετε σπρωγμένο | |
| γ' πληθ. | έχουν σπρώξει | είχαν σπρώξει | θα έχουν σπρώξει | να έχουν σπρώξει | ||
| Συντελεσμένοι χρόνοι β΄ (μεταβατικοί) | ||||||
| Παρακείμενος | έχω (έχεις, έχει, έχουμε, έχετε, έχουν) σπρωγμένο | |||||
| Υπερσυντέλικος | είχα (είχες, είχε , είχαμε, είχατε, είχαν) σπρωγμένο | |||||
| Συντελ. Μέλλ. | θα έχω (θα έχεις, θα έχει, θα έχουμε, θα έχετε, θα έχουν) σπρωγμένο | |||||
| Υποτακτική | να έχω (να έχεις, να έχει, να έχουμε, να έχετε, να έχουν) σπρωγμένο | |||||
Παθητική φωνή
| Εξακολουθητικοί χρόνοι | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| πρόσωπα | Ενεστώτας | Παρατατικός | Εξ. Μέλλ. | Υποτακτική | Προστακτική | Μετοχή |
| α' ενικ. | σπρώχνομαι | σπρωχνόμουν(α) | θα σπρώχνομαι | να σπρώχνομαι | ||
| β' ενικ. | σπρώχνεσαι | σπρωχνόσουν(α) | θα σπρώχνεσαι | να σπρώχνεσαι | (σπρώχνου) | |
| γ' ενικ. | σπρώχνεται | σπρωχνόταν(ε) | θα σπρώχνεται | να σπρώχνεται | ||
| α' πληθ. | σπρωχνόμαστε | σπρωχνόμαστε σπρωχνόμασταν |
θα σπρωχνόμαστε | να σπρωχνόμαστε | ||
| β' πληθ. | σπρώχνεστε | σπρωχνόσαστε σπρωχνόσασταν |
θα σπρώχνεστε | να σπρώχνεστε | (σπρώχνεστε) | |
| γ' πληθ. | σπρώχνονται | σπρώχνονταν σπρωχνόντουσαν |
θα σπρώχνονται | να σπρώχνονται | ||
| Συνοπτικοί χρόνοι | ||||||
| πρόσωπα | Αόριστος | Συνοπτ. Μέλλ. | Υποτακτική | Προστακτική | Απαρέμφατο | |
| α' ενικ. | σπρώχτηκα | θα σπρωχτώ | να σπρωχτώ | σπρωχτεί | ||
| β' ενικ. | σπρώχτηκες | θα σπρωχτείς | να σπρωχτείς | σπρώξου | ||
| γ' ενικ. | σπρώχτηκε | θα σπρωχτεί | να σπρωχτεί | |||
| α' πληθ. | σπρωχτήκαμε | θα σπρωχτούμε | να σπρωχτούμε | |||
| β' πληθ. | σπρωχτήκατε | θα σπρωχτείτε | να σπρωχτείτε | σπρωχτείτε | ||
| γ' πληθ. | σπρώχτηκαν σπρωχτήκαν(ε) |
θα σπρωχτούν(ε) | να σπρωχτούν(ε) | |||
| Συντελεσμένοι χρόνοι | ||||||
| πρόσωπα | Παρακείμενος | Υπερσυντέλικος | Συντελ. Μέλλ. | Υποτακτική | Προστακτική | Μετοχή |
| α' ενικ. | έχω σπρωχτεί | είχα σπρωχτεί | θα έχω σπρωχτεί | να έχω σπρωχτεί | σπρωγμένος | |
| β' ενικ. | έχεις σπρωχτεί | είχες σπρωχτεί | θα έχεις σπρωχτεί | να έχεις σπρωχτεί | ||
| γ' ενικ. | έχει σπρωχτεί | είχε σπρωχτεί | θα έχει σπρωχτεί | να έχει σπρωχτεί | ||
| α' πληθ. | έχουμε σπρωχτεί | είχαμε σπρωχτεί | θα έχουμε σπρωχτεί | να έχουμε σπρωχτεί | ||
| β' πληθ. | έχετε σπρωχτεί | είχατε σπρωχτεί | θα έχετε σπρωχτεί | να έχετε σπρωχτεί | ||
| γ' πληθ. | έχουν σπρωχτεί | είχαν σπρωχτεί | θα έχουν σπρωχτεί | να έχουν σπρωχτεί | ||
| Συντελεσμένοι χρόνοι (β΄ τύποι) | ||||||
| Παρακείμενος | είμαι, είσαι, είναι σπρωγμένος - είμαστε, είστε, είναι σπρωγμένοι | |||||
| Υπερσυντέλικος | ήμουν, ήσουν, ήταν σπρωγμένος - ήμαστε, ήσαστε, ήταν σπρωγμένοι | |||||
| Συντελ. Μέλλ. | θα είμαι, θα είσαι, θα είναι σπρωγμένος - θα είμαστε, θα είστε, θα είναι σπρωγμένοι | |||||
| Υποτακτική | να είμαι, να είσαι, να είναι σπρωγμένος - να είμαστε, να είστε, να είναι σπρωγμένοι | |||||
Μεταφράσεις
[επεξεργασία]
Αναφορές
[επεξεργασία]
- ↑ Πάπυρος–Λαρούς–Μπριτάννικα: Λεξικό της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας - μεσαιωνικής - νέας, ερμηνευτικό - ετυμολογικό. Αθήνα: Πάπυρος, 1981‑1994, έκδοση: 2013.
Πηγές
[επεξεργασία]- σπρώχνω - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
- σπρώχνω - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)
Κατηγορίες:
- Κληρονομημένες λέξεις από τα μεσαιωνικά ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα μεσαιωνικά ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα αρχαία ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Λέξεις με πρόθημα σ- (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (νέα ελληνικά)
- Νέα ελληνικά
- Ρήματα (νέα ελληνικά)
- Ρηματικές φωνές (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (νέα ελληνικά)
- Μεταφορικοί όροι (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)