φίλιος

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός
γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
ονομαστική	ο	φίλιος	η	φίλια	το	φίλιο
γενική	του	φίλιου	της	φίλιας	του	φίλιου
αιτιατική	τον	φίλιο	τη	φίλια	το	φίλιο
κλητική		φίλιε		φίλια		φίλιο
↓ πτώσεις	πληθυντικός
γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
ονομαστική	οι	φίλιοι	οι	φίλιες	τα	φίλια
γενική	των	φίλιων	των	φίλιων	των	φίλιων
αιτιατική	τους	φίλιους	τις	φίλιες	τα	φίλια
κλητική		φίλιοι		φίλιες		φίλια
ομάδα 'ωραίος', Κατηγορία όπως «θαυμάσιος» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Ετυμολογία

φίλιος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική φίλιος < φίλος

Προφορά

ΔΦΑ : /ˈfi.li.os/

τυπογραφικός συλλαβισμός : φί‐λι‐ος

Επίθετο

φίλιος, -α, -ο

• ο φίλα προσκείμενος, ο φιλικός, όχι εχθρικός

    τα φίλια στρατεύματα

    φίλια πυρά

Συνώνυμα

• φιλικός
• συμμαχικός

Αντώνυμα

• εχθρικός

Εκφράσεις

• φίλια πυρά

Μεταφράσεις

    φίλιος

αγγλικά : allied (en) αγγλικά : friendly (en)

Πηγές

• φίλιος - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
• φίλιος - Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών.  (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες σύμβολα)

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

γένη →	αρσενικό		θηλυκό		ουδέτερο
↓ πτώσεις	ενικός
	φῐλιο-
ονομαστική	ὁ	φίλιος	ἡ	φιλίᾱ & φίλιος	τὸ	φίλιον
γενική	τοῦ	φιλίου	τῆς	φιλίᾱς & φιλίου	τοῦ	φιλίου
δοτική	τῷ	φιλίῳ	τῇ	φιλίᾳ & φιλίῳ	τῷ	φιλίῳ
αιτιατική	τὸν	φίλιον	τὴν	φιλίᾱν & φίλιον	τὸ	φίλιον
κλητική ὦ!		φίλιε		φιλίᾱ & φίλιε		φίλιον
↓ πτώσεις	πληθυντικός
ονομαστική	οἱ	φίλιοι	αἱ	φίλιαι & φίλιοι	τὰ	φίλιᾰ
γενική	τῶν	φιλίων	τῶν	φιλίων & φιλίων	τῶν	φιλίων
δοτική	τοῖς	φιλίοις	ταῖς	φιλίαις & φιλίοις	τοῖς	φιλίοις
αιτιατική	τοὺς	φιλίους	τὰς	φιλίᾱς & φιλίους	τὰ	φίλιᾰ
κλητική ὦ!		φίλιοι		φίλιαι & φίλιοι		φίλιᾰ
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ	φιλίω	τὼ	φιλίᾱ & φιλίω	τὼ	φιλίω
γεν-δοτ	τοῖν	φιλίοιν	τοῖν	φιλίαιν & φιλίοιν	τοῖν	φιλίοιν
Επίσης, ποιητικό θηλυκό σε -ος.
2η&1η κλίση, Κατηγορία 'δίκαιος' όπως «δίκαιος» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Ετυμολογία

φίλιος < φίλ(ος) + -ιος

Επίθετο

φίλιος, -ία, -ιον και ποιητικό θηλυκό φίλιος, συγκριτικός : φιλιώτερος

1. φιλικός, συμμαχικός, που ανήκει σε φίλο, φίλιος

   ※  5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Ξενοφῶν, Λακεδαιμονίων Πολιτεία, 13.10

   τὸ μέντοι πρεσβείας ἀποπέμπεσθαι καὶ φιλίας καὶ πολεμίας...

   από την άλλη, η αποστολή πρεσβειών είτε φιλικών είτε εχθρικών...

   ※  5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Λυσίας, Ἐπιτάφιος τοῖς Κορινθίων βοηθοῖς (αμφίβολο)^w, 38

   φιλίων καὶ πολεμίων ναυαγίων

   συμμαχικά και εχθρικά ναυάγια (πλοίων)

2. που προέρχεται από φίλο
3. αγαπητός

     φιλία γυνή, φίλιον βρέφος

Συνώνυμα

• φιλικός

Εκφράσεις

• Φίλιος Ζεύς

Παράγωγα

• φιλίως

Πηγές

• φίλιος - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• φίλιος - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.