χάλυψ

Αρχαία ελληνικά (grc)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
	χᾰλῠβ-
ονομαστική	ὁ	χάλυψ	οἱ	χάλυβες
γενική	τοῦ	χάλυβος	τῶν	χαλύβων
δοτική	τῷ	χάλυβῐ	τοῖς	χάλυψῐ(ν)
αιτιατική	τὸν	χάλυβᾰ	τοὺς	χάλυβᾰς
κλητική ὦ!		χάλυψ		χάλυβες
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		χάλυβε
γεν-δοτ	τοῖν		χαλύβοιν
3η κλίση, Κατηγορία 'Ἄραψ' όπως «Ἄραψ» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

χάλυψ < από το λαό των Χαλύβων στον Πόντο, οι οποίοι ήταν εξαιρετικοί μεταλλουργοί.

Προφορά

ΔΦΑ : /kʰá.lyps/ (5^ος π.Χ. αιώνας Αττική)

τυπογραφικός συλλαβισμός : χά‐λυψ

Ουσιαστικό

χάλυψ, -βος αρσενικό

1. (μεταλλουργία) σίδηρος, κράμα σιδήρου, χάλυβας, ατσάλι, κάθε τι εξαιρετικά σκληρό

   ※  5ος πκε αιώνας ⌘ Σοφοκλῆς, Τραχίνιαι, στίχ. 1260

   ὦ ψυχὴ σκληρά, χάλυβος | λιθοκόλλητον στόμιον παρέχουσ᾽

   ω ψυχή μου σκληρή, | σα δυο πέτρες τα χείλη μου σφίξε με αρμόν | ατσαλένιο

   Μετάφραση χ.χ.: Ιωάννης Ν. Γρυπάρης), Αθήνα: Εστία @greek‑language.gr

   ※  6ος/5ος πκε αιώνας ⌘ Αἰσχύλος, Προμηθεὺς δεσμώτης, στίχ. 133

   κτύπου γὰρ ἀχὼ χάλυβος διῇξεν ἄντρων μυχόν

   γιατί ώς τα βάθη της σπηλιάς αχός σα βρόντημα βαριάς επέρασε

   Μετάφραση (1930): Ιωάννης Ν. Γρυπάρης, Αθήνα:Εστία @greek‑language.gr

   γιατί ο αχός από την κλαγγή του σίδερου ακούγεται και έξω από τη σπηλιά

Πηγές

• χάλυψ - ΜΟΡΦΩ (αγγλικά) Μορφολογικό ευρετήριο για την αρχαία ελληνική γλώσσα Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
• Bailly, Anatole (1935) Le Grand Bailly: Dictionnaire grec-français (Το Μεγάλο Μπαγί: Λεξικό [αρχαίας] ελληνικής-γαλλικής), Παρίσι: Hachette.
• χάλυψ - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• χάλυψ - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
• Πάπυρος–Λαρούς–Μπριτάννικα: Λεξικό της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας - μεσαιωνικής - νέας, ερμηνευτικό - ετυμολογικό. Αθήνα: Πάπυρος, 1981‑1994, έκδοση: 2013.