ἀθέματος

Νέα ελληνικά (el)

καθαρεύουσα (κατά την αρχαία κλίση)
→ γένη	αρσενικό & θηλυκό		ουδέτερο
↓ πτώσεις	ενικός
ονομαστική	ὁ/ἡ	ἀθέματος	τὸ	ἀθέματον
γενική	τοῦ/τῆς	ἀθεμάτου	τοῦ	ἀθεμάτου
δοτική	τῷ/τῇ	ἀθεμάτῳ	τῷ	ἀθεμάτῳ
αιτιατική	τὸν/τὴν	ἀθέματον	τὸ	ἀθέματον
κλητική ὦ!		ἀθέματε		ἀθέματον
↓ πτώσεις	πληθυντικός
ονομαστική	οἱ/αἱ	ἀθέματοι	τὰ	ἀθέματα
γενική	τῶν	ἀθεμάτων	τῶν	ἀθεμάτων
δοτική	τοῖς/ταῖς	ἀθεμάτοις	τοῖς	ἀθεμάτοις
αιτιατική	τοὺς/τὰς	ἀθεμάτους	τὰ	ἀθέματα
κλητική ὦ!		ἀθέματοι		ἀθέματα
2η κλίση, Κατηγορία 'δύσκολος' όπως «δύσκολος» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Ετυμολογία

ἀθέματος < (διαχρονικό δάνειο) μεσαιωνική ελληνική ἀθέματος < ελληνιστική κοινή ἀθέματος. Μορφολογικά αναλύεται σε ἀ- + θέματ + -ος.

Προφορά

ΔΦΑ : /aˈθe.ma.tos/

τυπογραφικός συλλαβισμός : ἀ‐θέ‐μα‐τος

Επίθετο

ἀθέματος, -η, -ον (καθαρεύουσα)

1. στην έκφραση «ἄρατ' ἀθέματα»
   1. «ἀσυνάρτητος καὶ περὶ πολλῶν φλυαρία»

   2. (σπάνιο, κατ’ επέκταση) για ανόητα έργα

      ※  μ' ἄρατ' ἀθέματα ὡμόρφυνε τάχα ὁ γείτονας τὴ φάτσα τοῦ σπιτιοῦ του

2. (γλωσσολογία) αθέματος

   ※  Ἡ κλίσι τῶν ὀνομάτων (δύο κατηγορίες: θεματικά, δηλ. μέ θεματικό φωνῆεν -τά τριτόκλιτα/δευτερόκλιτα τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς- καί ἀθέματα δηλ. τά τριτόκλιτα) εἶχε 8 πτώσεις -ὀνομ. κλητ. ,αἰτ. ,γεν. ,δοτ. ,τοπ. ,ἀφαιρ. ,ὀργαν.- πού ἀντιστοιχοῦσαν στίς διάφορες λειτουργίες τοῦ ὀνόματος (ὑποκείμενο...).

   1982 Γεώργιος Μαγουλάς «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ» σελίδα 16, 9.3.22 ΟΝΟΜΑ

   ※  Πόσα τινὰ γένη τῶν ῥημάτων ἐστίν;
   ¿Cuántos tipos de verbos hay?
   Δύο.
   Dos.
   -Τίνα;
   ¿Cuáles?
   Ῥήματα εἰς -ω, ἢ θεματικὰ ῥήματα, καὶ ῥήματα εἰς -μι, ἢ ἀθέματα ῥήματα.
   Verbos en – ω, o verbos temáticos, y verbos en -μι, o verbos atemáticos.
   Τίνα ἐστὶ τὰ θεματικὰ ῥήματα;
   ¿Cuáles son los verbos temáticos?
   Τὰ θεματικὰ ῥήματα, ἢ ῥήματα εἰς -ω, ἐστὶν ἃ προσφέρει τὰς ἰδίας καταλήξεις τῷ θέματι μεταξὺ τῶν ἑνοποιῶν ἢ θεματικῶν φωνήεσι.
   Los verbos temáticos, o verbos en -ω, son los que agregan las desinencias personales al tema mediante las vocales unitivas o temáticas.
   Τίνα ἐστὶ τὰ ἀθέματα ῥήματα;
   ¿Cuáles son los verbos atemáticos?
   Τὰ ἀλλὰ ἀθέματα ῥήματα, ἢ ῥήματα εἰς -μι, ἐστὶν ἃ προσφέρει τὰς ἰδίας καταλήξεις τῷ θέματι ἰθέως.
   Los verbos atemáticos o verbos en -μι, en cambio son los que agregan directamente las desinencias personales al tema.

   2023 Henry Campos Vargas «GRIEGO INTERMEDIO I», σελίδα 29, Περὶ τῶν γενῶν τῶν ῥημάτων - Los tipos de verbos

   ΣτΕ: το επίθετο ἀθέματος χρησιμοποιείται για το ισπανικό atemático (αθέματος).

Δείτε επίσης

• ἀθεμάτιστος

---

Μεσαιωνικά ελληνικά (gkm)

λόγια μεσαιωνική ελληνική με αρχαία κλίση
→ γένη	αρσενικό & θηλυκό		ουδέτερο
↓ πτώσεις	ενικός
ονομαστική	ὁ/ἡ	ἀθέματος	τὸ	ἀθέματον
γενική	τοῦ/τῆς	ἀθεμάτου	τοῦ	ἀθεμάτου
δοτική	τῷ/τῇ	ἀθεμάτῳ	τῷ	ἀθεμάτῳ
αιτιατική	τὸν/τὴν	ἀθέματον	τὸ	ἀθέματον
κλητική ὦ!		ἀθέματε		ἀθέματον
↓ πτώσεις	πληθυντικός
ονομαστική	οἱ/αἱ	ἀθέματοι	τὰ	ἀθέματα
γενική	τῶν	ἀθεμάτων	τῶν	ἀθεμάτων
δοτική	τοῖς/ταῖς	ἀθεμάτοις	τοῖς	ἀθεμάτοις
αιτιατική	τοὺς/τὰς	ἀθεμάτους	τὰ	ἀθέματα
κλητική ὦ!		ἀθέματοι		ἀθέματα
2η κλίση, Κατηγορία 'δύσκολος' όπως «δύσκολος» - Παράρτημα:Επίθετα & Μετοχές

Ετυμολογία

ἀθέματος < ελληνιστική κοινή ἀθέματος. Μορφολογικά αναλύεται σε ἀ- + θέματ + -ος.

Επίθετο

ἀθέματος, -ος, -ον

• (γραμματική) αθέματος

  ※  10ος κε Σουίδας Λεξικόν, Τυραννίων, σελίδα 1246

  Περὶ τῶν μερῶν τοῦ λόγου· ἐν ᾧ λέγει ἄτομα μὲν εἶναι τὰ κύρια ὀνόματα, θεματικὰ δὲ τὰ προσηγορικά, ἀθέματα δὲ τὰ μετοχικά.

  ΣτΕ: Ο Τυραννίων ο Αμισσεύς ήταν ελληνιστικός γραμματικός του 1ου αιώνα π.Χ.

Πηγές

• ἀθέματος -  Diccionario Griego-Español (DGE en línea) [Λεξικό ελληνικών (αρχαίων) - ισπανικών online] (στα ισπανικά) του Francisco R. Adrados (Φρανθίσκο Αδράδος) & Juan Rodríguez Somolinos, έως στο λήμμα «ἔξαυος» (συντομογραφίες).
• ἀθέματος - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.