ἀφήνω

Δείτε επίσης : αφήνω

Μεσαιωνικά ελληνικά (gkm)

Ετυμολογία

ἀφήνω < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ἀφίημι

ΑΠΟΓΟΝΟΙ: ⇒ νέα ελληνικά: αφήνω

Ρήμα

ἀφήνω

αφήνω κάτι
※ 12ος αιώνας ⌘ Ανωνύμου, Διγενής Ακρίτης Λόγος Β', στίχ. 259 (259-260) @anemi.lib.uoc.gr
ἀφίνουν τὰ κοντάρια τους καὶ πιάνουν τὰ σπαθιά τους
γιατὶ τὸν πόλεμον πολλὰ ἤθελεν ἡ καρδιά τους.
17ος αιώνας [Πετρίτσης Ιγνάτιος], Διήγησις ωραιοτάτη του ανδρειωμένου Διγενή, Lambros Sp., Collection de romans grecs en langue vulgaire et en vers, Παρίσι 1880, p. 111-237.

※ 16ος αιώνας, Κυπριακά ερωτικά ποιήματα (1546-1570), ανωνύμου, ποίημα 38, στίχ. 6 (6-8) στο ⌘ Émile Legrand, (επιμ.), Bibliothèque grecque vulgaire, Τόμος 2 @books.google.gr
γιατὶ τὸν πόθον δὲν θέλω νʼ ἀφήσω,
ὡς ποῦ νὰ ζῶ ʼς αὑτόν του ʼμαι δομένος,
κὴ ἂν ἐμπορῶ ἄλλο τόσον ἀποθαμμένος.
εγκαταλείπω κάτι/κάποιον, παρατάω
※ 14ος αιώνας, Στέφανος Σαχλίκης, Γραφαί και στίχοι και ερμηνείαι κυρού Στεφάνου του Σαχλήκη, στίχ. 240 (240-243) @anemi.lib.uoc.gr
Τὸ τρίτον συμβουλεύω σε ταῖς πολιτικαῖς νʼ ἀφήσῃς,
κι ὡς διὰ καμμιὰν πολιτικὴν τίποτες μὴ ψηφήσῃς.
ὅτι τοὺς νεοὺς ᾑ πολιτικαῖς πολλὰ τοὺς ἐμποδίζουν,
τὰ παλληκάρια ἐγδέρνουσι, τοὺς γέροντας μαδίζουν.·
Σαχλίκης Στέφανος, Γραφαί και στίχοι και ερμηνείαι κυρού Στεφάνου του Σαχλήκη, (επιμ.) Wagner G., Carmina graeca medii aevi, Λειψία 1874, σελ. 62-78.

ΣτΕ: Ο ποιητής αναφέρεται στις πόρνες γυναίκες.

※ 15ος αιώνας, ⌘ Γαδάρου, λύκου κι ἀλουποῦς διήγησις ὡραία ή Ἡ Φυλλάδα τοῦ γαδάρου, ανωνύμου, στίχ. 256 (255-256), στο Carmina graeca Medii Aevi, ed. Wilhelm Wagner, in aedibvs B.G. Tevbneri, Λειψία 1874, p. 124—140
αὐγὰ ἐγέννα δίκροκα, χοντρὰ παρὰ τὴν φύσι,
νὰ παραβγῇ τὴν πόρταν της δὲν ἤθελε νʼ ἀφήσῃ.

※ 16ος/17ος αιώνας Γεώργιος Χορτάτσης, Πανώρια, Πράξη Δ', στίχ. 48 (47-48)
Ποιὸς εἶχε πεῖ ὁ Κάλλιστος ποτὲ νὰ λησμονήση
τῆς Ἐρωφίλης τσ’ ὄμορφης καὶ γι’ ἄλλη αὐτὴ ν’ ἀφήση;
Εμμανουήλ Κριαράς, Γεωργίου Χορτάτση, Πανώρια. Κριτική έκδοση με εισαγωγή, σχόλια και λεξιλόγιο Εμμανουήλ Κριαρά, Βυζαντινή και Νεοελληνική Βιβλιοθήκη, Θεσσαλονίκη 1975, σελ. 150

※ 16ος/17ος αιώνας Γεώργιος Χορτάτσης, Πανώρια, Πράξη Δ', στίχ. 206 (205-206)
Ἐτύφλανεν ἡ ἀκριβειὰ τὸ φῶς τωνε περίσσα
καὶ πάσα στράτα τσ’ ἀρετῆς σὲ μιὰ μερὰν ἐφῆσα.
Εμμανουήλ Κριαράς, Γεωργίου Χορτάτση, Πανώρια. Κριτική έκδοση με εισαγωγή, σχόλια και λεξιλόγιο Εμμανουήλ Κριαρά, Βυζαντινή και Νεοελληνική Βιβλιοθήκη, Θεσσαλονίκη 1975, σελ. 159
(για χρέος) διαγράφω
※ 15ος αιώνας, ⌘ Διήγησις πολυπαθοῦς Ἀπολλωνίου τοῦ Τύρου, ανωνύμου, [ελληνική μετάφραση από ιταλική διασκευή], στίχ. 839 (839-840), στο Wilhelm Wagner, (επιμ.), Carmina graeca medii aevi, Teubner, Λειψία 1874, p. 248—276.
ὁρίζει καὶ ἀφίνει τους τὸ τέλος καὶ τὸ χρεός τους
(εἰς) ὅσους χρόνους ἔλειπεν καὶ κεφαλὴν ἀφῆκεν.
επιτρέπω
※ 16ος/17ος αιώνας Γεώργιος Χορτάτσης, Πανώρια, Πράξη Γ', στίχ. 14 (11-14)
Μᾶλλιος ἐκεῖνον πασαεὶς εἶχε καταδικάζει
κ’ ἐμένα κόρη εὐγενικὴ ἤθελαν μ’ ὀνομάζει,
γιατὶ δὲν ἔκαμα ποτὲ πράμα εἰσὲ ντροπή μου,
μηδὲ κανένα ἄφηκα νὰ πάρη τὴν τιμή μου.
Εμμανουήλ Κριαράς, Γεωργίου Χορτάτση, Πανώρια. Κριτική έκδοση με εισαγωγή, σχόλια και λεξιλόγιο Εμμανουήλ Κριαρά, Βυζαντινή και Νεοελληνική Βιβλιοθήκη, Θεσσαλονίκη 1975, σελ. 115
καθιστώ κάποιον αρχηγό
(για αμαρτίες) συγχωρώ
παραδίδω την εξουσία ή τη δικαιοδοσία σε κάποιον
κληροδοτώ
※ 13ος/14ος αιώνας ⌘ Πουλολόγος, ανωνύμου, στίχ. 272 (272-273), στο Carmina graeca Medii Aevi, ed. Wilhelm Wagner, in aedibvs B.G. Tevbneri, 1874, σ. 179—198
κι ἀπόθανεν ἡ μάννα σου κι ἀφῆκέν σε λογάριν,
καὶ ʼγόρασες τʼ αὐτούπιν σου αὐτὸν τὸ καμαρόνεις,
παύω, σταματώ
※ 13ος/14ος αιώνας ⌘ Πουλολόγος, ανωνύμου, στίχ. 647 (646-647), στο Carmina graeca Medii Aevi, ed. Wilhelm Wagner, in aedibvs B.G. Tevbneri, 1874, σ. 179—198
Ἤκουσαν ταῦτα ὅλα τους, ἐσίγησαν αὐτίκα,
ἀφήκασιν τὴν ταραχὴν, ἀφήκασιν τὰς ὕβρεις,
παραλείπω κάτι
※ 14ος αιώνας, ⌘ Διήγησις παιδιόφραστος τῶν τετραπόδων ζώων, ανωνύμου, στίχ. 209 (209-210), στο Wilhelm Wagner, (επιμ.), Carmina graeca medii aevi, Teubner, Λειψία 1874, σ. 141-178.
λέγω ν᾿ ἀφήσω τὰ πολλὰ, νὰ παραβλέψω πάντας,
νὰ σύρω τὸ δερµάτιν σου, νὰ σύρω τὴν οὐράν σου,

※ 17ος/18ος αιώνας, ⌘ Πέτρος Κατσαΐτης, Κλαυθμός Πελοποννήσου προς Ελλάδα, Μέρος Δεύτερο, στίχ. 5 (5-8)
Ἀφήνω νὰ εἰπῶ γιὰ τὸ ἀσκέρι
τοῦ Τούρκου, ποὺ καλὰ τὸ εἶχες ξέρει,
μὰ θέλω νὰ σοῦ εἰπῶ σὲ συντομία
τὸν πόλεμο, παρμὸ καὶ τὴ σκλαβία,
Εμμανουήλ Κριαράς, Κατσαΐτης. Ιφιγένεια—Θυέστης—Κλαθμός Πελοποννήσου. Ανέκδοτα έργα. Κριτική έκδοση με εισαγωγή, σημειώσεις και γλωσσάριο, Αθήνα 1950, σελ. 234

ΣτΕ: Το έργο Κλαυθμός Πελοποννήσου προς Ελλάδα αναφέρεται στα γεγονότα της κατάκτησης της Πελοποννήσου από τους Τούρκους και ειδικότερα στην άλωση του Ναυπλίου (10 Ιουλίου 1715).

Άλλες μορφές

Ρηματικοί τύποι

Συγγενικά

Σύνθετα

Εκφράσεις

Πηγές

αφήνω - Επιτομή του Λεξικού ⌘ Κριαρά της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669). Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, [μονοτονικό σύστημα].
ἀφήνω σελ.374, Τόμος 3, σελ.375, Τόμος 3, σελ.376, Τόμος 3 & προσθήκες και βελτιώσεις: αφήνω σελ.265, Τόμος 10 - ⌘ Κριαράς, Εμμανουήλ. Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669). Τόμοι Α-… (1969-). Επιμελητές: Τόμοι 1-14, Κριαράς. Τόμοι 15-22, Ιωάννης Ν. Καζάζης. Τόμοι 23-… Γ. Κ. Γιαννάκης. Πολυτονικό σύστημα: τόμοι 1-4, μονοτονικό: τόμοι 5-τέλος, pdf.Βιβλιογραφία. Οι τόμοι 1-18 στα Άπαντα Εμμανουήλ Κριαρά στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας.