ἄναξ

Αρχαία ελληνικά (grc)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
	ᾰνακτ-
ονομαστική	ὁ	ἄναξ	οἱ	ἄνακτες
γενική	τοῦ	ἄνακτος	τῶν	ἀνάκτων
δοτική	τῷ	ἄνακτῐ	τοῖς	ἄναξῐ(ν)
αιτιατική	τὸν	ἄνακτᾰ	τοὺς	ἄνακτᾰς
κλητική ὦ!		ἄναξ		ἄνακτες
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		ἄνακτε
γεν-δοτ	τοῖν		ἀνάκτοιν
3η κλίση, Κατηγορία 'ἄναξ' όπως «ἄναξ» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

ἄναξ < από παλαιότερη μορφή ϝάναξ (όπου δείτε για περισσότερα), με σίγηση του δίγαμμα.

Προφορά

ΔΦΑ : /á.naks/ (5^ος π.Χ. αιώνας Αττική)

τυπογραφικός συλλαβισμός : ἄ‐ναξ

Ουσιαστικό

ἄναξ, ἄνακτος αρσενικό (θηλυκό ἄνασσα)

1. (αξίωμα, πολιτική) άρχοντας, βασιλιάς, κυρίαρχος

2. (στον Όμηρο) αρχηγός στρατού

   ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 1 (Α. Λοιμός. Μῆνις.), στίχ. 7

   Διὸς δ’ ἐτελείετο βουλή, | ἐξ οὗ δὴ τὰ πρῶτα διαστήτην ἐρίσαντε | Ἀτρεΐδης τε ἄναξ ἀνδρῶν καὶ δῖος Ἀχιλλεύς.

   και η βουλή γενόνταν του Κρονίδη, | απ᾽ ότ᾽ εφιλονίκησαν κι εχωρισθήκαν πρώτα | ο Ατρείδης, άρχος των ανδρών, και ο θείος Αχιλλέας.

   Έμμετρη μετάφραση (1922): Ιάκωβος Πολυλάς, @greek‑language.gr

3. τιμητικός τίτλος που αποδίδεται σε θεούς, ηγέτες, μέλη της βασιλικής οικογένειας ή γενικότερα σε πολύ σημαντικά πρόσωπα
4. οικοδεσπότης

Συνώνυμα

• ἀνάκτωρ
• → δείτε και τη λέξη βασιλεύς

Παράγωγα

παράγωγα & σύνθετα

• -άναξ Αρχαίες ελληνικές λέξεις με επίθημα -άναξ στο Βικιλεξικό

• ἀμφιάνακτες
• ἀνακτόρεος
• ἀνακτορία
• ἀνακτόριος
• ἀνάκτορον
• ἀνάκτωρ
• ἀναξίαλος
• ἀναξιβρέντας
• ἀναξίμολπος
• ἄναξις
• ἀναξιφόρμιγξ
• ἀστυάναξ, Ἀστυάναξ
• Ἑρμησιάναξ
• εὐδιάναξ
• εὐρύαναξ
• ἱππιάναξ
• Καλλιάναξ
• πασιάναξ
• Πεισιανάκτειος
• Πεισιάναξ
• χειρῶναξ (χειροάναξ)

Πηγές

• ἄναξ - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• ἄναξ - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.