ἐπιτυγχάνω

Αρχαία ελληνικά (grc)

Ετυμολογία

ἐπιτυγχάνω < ἐπι- + τυγχάνω

Ρήμα

ἐπιτυγχάνω

1. (με γενική ή δοτική) βρίσκω τον στόχο

   ※  4ος πκε αιώνας ⌘ Ἀριστοτέλης, Ἠθικὰ Νικομάχεια, 2, 1106b , 30

   ῥᾴδιον μὲν τὸ ἀποτυχεῖν τοῦ σκοποῦ, χαλεπὸν δὲ τὸ ἐπιτυχεῖν

   Εύκολο είναι να μη πετύχεις το στόχο, το δύσκολο είναι να το βρεις

   ※  1ος/2ος κε αιώνας ⌘ Πλούταρχος , Περὶ τῶν ἐκλελοιπότων χρηστηρίων, 50

   οἱ πολλὰ βάλλοντες ἐπιτυγχάνουσι πολλάκις

   Αυτοί που ρίχνουν πολλές βολές βρίσκουν τον στόχο πολλές φορές

2. (με γενική, μεταφορικά) συναντάω, βρίσκω κατά τύχη, πετυχαίνω

   ※  4ος πκε αιώνας Μένανδρος, Γνῶμαι Μονόστιχοι, ϟδʹ

   Γυναικὸς ἐσθλῆς ἐπιτυχεῖν οὐ ῥᾴδιον

   Δεν είναι εύκολο να πετύχεις μια καλή γυναίκα

3. κατορθώνω

Κλίση

    Κλίση

ενεργητικός ενεστώτας   οριστική υποτακτική ευκτική προστακτική ἐγὼ ἐπιτυγχάνω ἐπιτυγχάνω ἐπιτυγχάνοιμι — σὺ ἐπιτυγχάνεις ἐπιτυγχάνῃς ἐπιτυγχάνοις ἐπιτύγχανε οὖτος ἐπιτυγχάνει ἐπιτυγχάνῃ ἐπιτυγχάνοι ἐπιτυγχανέτω ἡμεῖς ἐπιτυγχάνομεν ἐπιτυγχάνωμεν ἐπιτυγχάνοιμεν — ὑμεῖς ἐπιτυγχάνετε ἐπιτυγχάνητε ἐπιτυγχάνοιτε ἐπιτυγχάνετε οὗτοι ἐπιτυγχάνουσῐ(ν) ἐπιτυγχάνωσῐ(ν) ἐπιτυγχάνοιεν ἐπιτυγχανόντων ἐπιτυγχανέτωσαν 2o δυϊκός ἐπιτυγχάνετον ἐπιτυγχάνητον ἐπιτυγχάνοιτον ἐπιτυγχάνετον 3o δυϊκός ἐπιτυγχάνετον ἐπιτυγχάνητον ἐπιτυγχανοίτην ἐπιτυγχανέτων ονοματικοί τύποι απαρέμφατο μετοχή: αρσενικό - θηλυκό - ουδέτερο ἐπιτυγχάνειν ἐπιτυγχάνων ἐπιτυγχάνουσα ἐπιτυγχάνον Ενεργητικός Παρατατικός προσωπικές εγκλίσεις οριστική υποτακτική ευκτική προστακτική ἐγώ ἐπετύγχανον - - - σύ ἐπετύγχανες - - - οὖτος ἐπετύγχανε - - - ἡμεῖς ἐπετυγχάνομεν - - - ὑμεῖς ἐπετυγχάνετε - - - οὗτοι ἐπετύγχανον - - - Ενεργητικός Παρατατικός προσωπικές εγκλίσεις οριστική υποτακτική ευκτική προστακτική ἐγώ ἐπετύγχανον - - - σύ ἐπετύγχανες - - - οὖτος ἐπετύγχανε - - - ἡμεῖς ἐπετυγχάνομεν - - - ὑμεῖς ἐπετυγχάνετε - - - οὗτοι ἐπετύγχανον - - - Μέσος Μέλλοντας προσωπικές εγκλίσεις οριστική υποτακτική ευκτική προστακτική ἐγώ ἐπιτεύξομαι - ἐπιτευξοίμην - σύ ἐπιτεύξῃ / ἐπιτεύξει - ἐπιτεύξοιο - οὖτος ἐπιτεύξεται - ἐπιτεύξοιτο - ἡμεῖς ἐπιτευξόμεθα - ἐπιτευξοίμεθα - ὑμεῖς ἐπιτεύξεσθε - ἐπιτεύξοισθε - οὗτοι ἐπιτεύξονται - ἐπιτεύξοιντο - ονοματικοί τύποι απαρέμφατο μετοχή ἐπιτεύξεσθαι ἐπιτευξόμενος ἐπιτευξομένη ἐπιτευξόμενον Ενεργητικός Αόριστος β' προσωπικές εγκλίσεις οριστική υποτακτική ευκτική προστακτική ἐγώ ἐπέτυχον ἐπιτύχω ἐπιτύχοιμι - σύ ἐπέτυχες ἐπιτύχῃς ἐπιτύχοις ἐπιτύχε οὖτος ἐπέτυχε ἐπιτύχῃ ἐπιτύχοι ἐπιτυχέτω ἡμεῖς ἐπετύχομεν ἐπιτύχωμεν ἐπιτύχοιμεν - ὑμεῖς ἐπετύχετε ἐπιτύχητε ἐπιτύχοιτε ἐπιτύχετε οὗτοι ἐπέτυχον ἐπιτύχωσι(ν) ἐπιτύχοιεν ἐπιτυχόντων / ἐπιτυχέτωσαν ονοματικοί τύποι απαρέμφατο μετοχή ἐπιτυχεῖν ἐπιτυχών ἐπιτυχοῦσα ἐπιτυχόν Ενεργητικός Παρακείμενος προσωπικές εγκλίσεις οριστική υποτακτική ευκτική προστακτική ἐγώ ἐπιτετύχηκα ἐπιτετυχήκω / ἐπιτετυχηκώς, ἐπιτετυχηκυῖα, ἐπιτετυχηκός ὦ ἐπιτετυχήκοιμι / ἐπιτετυχηκώς, ἐπιτετυχηκυῖα, ἐπιτετυχηκός εἴην - σύ ἐπιτετύχηκας ἐπιτετυχήκῃς / ἐπιτετυχηκώς, ἐπιτετυχηκυῖα, ἐπιτετυχηκός ᾖς ἐπιτετυχήκοις / ἐπιτετυχηκώς, ἐπιτετυχηκυῖα, ἐπιτετυχηκός εἴης ἐπιτετυχηκώς, ἐπιτετυχηκυῖα, ἐπιτετυχηκός ἴσθι οὗτος ἐπιτετύχηκε ἐπιτετυχήκῃ / ἐπιτετυχηκώς, ἐπιτετυχηκυῖα, ἐπιτετυχηκός ᾖ ἐπιτετυχήκοι / ἐπιτετυχηκώς, ἐπιτετυχηκυῖα, ἐπιτετυχηκός εἴη ἐπιτετυχηκώς, ἐπιτετυχηκυῖα, ἐπιτετυχηκός ἔστω ἡμεῖς ἐπιτετυχήκαμεν ἐπιτετυχήκωμεν / ἐπιτετυχηκότες, ἐπιτετυχηκυῖαι, ἐπιτετυχηκότα ὦμεν ἐπιτετυχήκοιμεν / ἐπιτετυχηκότες, ἐπιτετυχηκυῖαι, ἐπιτετυχηκότα εἴημεν/εἶμεν - ὑμεῖς ἐπιτετυχήκατε ἐπιτετυχήκητε / ἐπιτετυχηκότες, ἐπιτετυχηκυῖαι, ἐπιτετυχηκότα ἦτε ἐπιτετυχήκοιτε / ἐπιτετυχηκότες, ἐπιτετυχηκυῖαι, ἐπιτετυχηκότα εἴητε/εἶτε ἐπιτετυχηκότες, ἐπιτετυχηκυῖαι, ἐπιτετυχηκότα ἔστε οὗτοι ἐπιτετυχήκασι(ν) ἐπιτετυχήκωσι(ν) / ἐπιτετυχηκότες, ἐπιτετυχηκυῖαι, ἐπιτετυχηκότα ὦσι(ν) ἐπιτετυχήκοιεν / ἐπιτετυχηκότες, ἐπιτετυχηκυῖαι, ἐπιτετυχηκότα εἴησαν/εἶεν ἐπιτετυχηκότες, ἐπιτετυχηκυῖαι, ἐπιτετυχηκότα ἔστων ονοματικοί τύποι απαρέμφατο μετοχή ἐπιτετυχηκέναι ἐπιτετυχηκώς ἐπιτετυχηκυῖα ἐπιτετυχηκός Ενεργητικός Υπερσυντέλικος προσωπικές εγκλίσεις οριστική υποτακτική ευκτική προστακτική ἐγώ ἐπετετυχήκειν - - - σύ ἐπετετυχήκεις - - - οὖτος ἐπετετυχήκει - - - ἡμεῖς ἐπετετυχήκεμεν - - - ὑμεῖς ἐπετετυχήκετε - - - οὗτοι ἐπετετυχήκεσαν - - -

Απόγονοι

• ⇒ μεσαιωνικά ελληνικά: ἐπιτυχαίνω, πιτυχαίνω

  ⇒ νέα ελληνικά: πετυχαίνω

• ⇘ νέα ελληνικά: επιτυγχάνω

Πηγές

• ἐπιτυγχάνω - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• ἐπιτυγχάνω - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.