-άρι
Νέα ελληνικά (el)
[επεξεργασία]| ↓ πτώσεις | ενικός | πληθυντικός | ||
|---|---|---|---|---|
| ονομαστική | το | -άρι | τα | -άρια |
| γενική | του | -αριού | των | -αριών |
| αιτιατική | το | -άρι | τα | -άρια |
| κλητική | -άρι | -άρια | ||
| Οι καταλήξεις -ιού, -ια, -ιών προφέρονται με συνίζηση. | ||||
| Κατηγορία όπως «τραγούδι» - Παράρτημα:Ουσιαστικά | ||||
Ετυμολογία
[επεξεργασία]
- -άρι < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική -άριν και -άριο < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική -άριον < ελληνιστική κοινή -άριον (όπου δείτε για περισσότερα)
Προφορά
[επεξεργασία]
- ΔΦΑ : /ˈa.ɾi/
- τυπογραφικός συλλαβισμός : -ά‐ρι
Επίθημα
[επεξεργασία]
-άρι
- παράγει ουδέτερα ουσιαστικά από αριθμητικά που δηλώνουν
- αξία, ποσότητα, βαθμό αξιολόγησης ή επίδοσης, αριθμό παιγνιοχάρτου ή παίκτη αθλητικής ομάδας
- (ειδικότερα ) δέσμη, σύνολο ομοίων πραγμάτων
- εκατοστ(ός) + -άρι > εκατοστάρι «αγόρασα ένα εκατοστάρι φακέλους»
- δέκ(α) + -άρι > δεκάρι «ένα δεκάρι φάκελοι»
- (για διαμέρισμα) τον αριθμό χώρων που έχει βάσει της πρώτης λέξης
- παράγει ουδέτερα ουσιαστικά από ουσιαστικά που δηλώνουν
- υποκοριστική σημασία
- χωρίς υποκοριστική σημασία (συχνά η υποκοριστική σημασία δεν υπάρχει πλέον στην νεοελληνική)
- όργανο, μέσο
- κρεμαστ(ός) + -άρι > κρεμαστάρι
- αγιάσματ(ος) + -άρι > αγιασματάρι
- λύσ(η) + -άρι > λυσάρι
- πλησμονή του πρωτότυπου
- παράγει ουδέτερα ουσιαστικά από ρήματα που δηλώνουν
- το αποτέλεσμα του ρήματος
απογενν(ώ) + -άρι > απογεννάρι- απομένω, απομείν(ω) + -άρι > απομεινάρι
- όργανο, μέσο
- πλησμονή του πρωτότυπου
- το αποτέλεσμα του ρήματος
Άλλες μορφές
[επεξεργασία]Παράγωγα
[επεξεργασία]- Νεοελληνικές λέξεις με επίθημα -άρι στο Βικιλεξικό
- Όροι που λήγουν σε -άρι — Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Άννα (2003) Αντίστροφο λεξικό της νέας ελληνικής Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη ISBN:960-231-097-9 & online @greek-language.gr (συντομογραφίες, αστερίσκος για λέξεις στη λογοτεχνία)
Δείτε επίσης
[επεξεργασία]
Πηγές
[επεξεργασία]
- -άρι - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
- -άρι - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)
Κατηγορίες:
- Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'τραγούδι' (νέα ελληνικά)
- Ουσιαστικά ουδέτερα (νέα ελληνικά)
- Κληρονομημένες λέξεις από τα μεσαιωνικά ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα μεσαιωνικά ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Κληρονομημένες λέξεις από την ελληνιστική κοινή (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από την ελληνιστική κοινή (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (νέα ελληνικά)
- Νέα ελληνικά
- Επιθήματα (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)