debilis

Λατινικά (la)

Ετυμολογία

dēbĭlis < παραδοσιακά ετυμολογείται ως dē- + habilis (ικανός), ετυμολόγηση που προϋποθέτει έναν αμάρτυρο *dēhabilis το οποίο πιθανώς εξηγείται ως τύπος με συγκοπή όπως στο dēbeō < *dē-habeō

Κατά τον Ντε Βάαν κληρονομημένο από την πρωτοϊταλική *dēbeli ή *dēboli (χωρίς δύναμη) < dē- + πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *bel-o- (δύναμη, ρώμη). Συγγενή: σανσκριτική बल (bálá, δύναμη, ρώμη, αλκή), αρχαία ελληνική βέλτερος (καλύτερος), βελτίων, βέλτατος και βέλτιστος, παλαιά εκκλησιαστική σλαβονική бол҄ии (bolʹii, μεγαλύτερος). Παραβάλετε ρωσική больший (bólʹšij, μεγαλύτερος).

Προφορά

ΔΦΑ : /ˈdeː.bɪ.lɪs/ (κλασική λατινική)

τυπογραφικός συλλαβισμός : dē‐bĭ‐lis

Επίθετο

dēbĭlis, συγκριτικός : dēbilior, υπερθετικός : dēbilissimus

1. αδύναμος, ευπαθής, καχεκτικός, ασθενικός

   ≈ συνώνυμα: aeger, fessus, fractus, imbecillus, imbecillus, infirmus, inops, languidus, mollis, obnoxius, tenuis

   ≠ αντώνυμα: compos, fortis, potis, potens, praevalens, strenuus, validus

   αρχαία ελληνική: ἐμπαθής

2. κουτσός, χωλός, σακάτης, ανάπηρος, εξασθενημένος, καταβεβλημένος

   ≈ συνώνυμα: claudus

   αρχαία ελληνική: ἄχρηστος

Παράγωγα

• dēbĭlĭtās
• dēbĭlĭtāre

Κλίση

	ενικός			πληθυντικός
	αρσενικό	θηλυκό	ουδέτερο	αρσενικό	θηλυκό	ουδέτερο
ονομαστική	dēbĭlis	dēbĭlis	dēbĭle	dēbĭlēs	dēbĭlēs	dēbĭlia
γενική	dēbĭlis	dēbĭlis	dēbĭlis	dēbĭlium	dēbĭlium	dēbĭlium
δοτική	dēbĭlī	dēbĭlī	dēbĭlī	dēbĭlibus	dēbĭlibus	dēbĭlibus
αιτιατική	dēbĭlem	dēbĭlem	dēbĭle	dēbĭlēs	dēbĭlēs	dēbĭlia
κλητική	dēbĭlis	dēbĭlis	dēbĭle	dēbĭlēs	dēbĭlēs	dēbĭlia
αφαιρετική	dēbĭli	dēbĭli	dēbĭli	dēbĭlibus	dēbĭlibus	dēbĭlibus
(Τριτόκλιτα επίθετα)

Απόγονοι

Κληρονομημένοι

debilis (λατινικά)

ιταλοδαλματικές γλώσσες

⇒ δαλματική: débol

⇒ κορσικανικά: debuli

⇒ ιταλικά: debole

⇒ σικελικά: dèbbuli, dèbuli, dèbbili, dèbili

ραιτορωμανικές γλώσσες

⇒ φριουλανικά: debul

⇒ ραιτορομανικά: debel

⇒ βενετικά: debol, debole, debolo, debełe

⇒ σαρδηνιακά: débbile, débbili, díbbile

Δανεισμοί

debilis (λατινικά)

↷ ιταλικά: debile

γαλλορωμανικές γλώσσες

↷ καταλανικά: dèbil

↷ μέση γαλλική: débile

↷ γαλλικά: débile (όπου δείτε άλλους απογόνους)

↷ αγγλικά: debile

↷ οξιτανικά: debil

ιβηρορωμανικές γλώσσες

↷ αστουριανά: débil

↷ γαλικιανά: débil

↷ ισπανικά: débil

↷ πορτογαλικά: débil

άλλες γλώσσες

↷ αλβανικά: debil

↷ γερμανικά: debil

↷ τσεχικά: debil

↷ σλοβακικά: debil

↷ δανικά: debil

↷ πολωνικά: debil

↷ σλαβομακεδονικά: дебил

↷ σουηδικά: debil