Αἰήτης

Αρχαία ελληνικά (grc)

↓ πτώσεις	ενικός
ονομαστική	ὁ	Αἰήτης
γενική	τοῦ	Αἰήτου
δοτική	τῷ	Αἰήτῃ
αιτιατική	τὸν	Αἰήτην
κλητική ὦ!		Αἰῆτᾰ
1η κλίση, ομάδα 'στρατιώτης', Κατηγορία 'στρατιώτης' όπως «στρατιώτης» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

επική κλίση
↓ πτώσεις	ενικός
ονομαστική	ὁ	Αἰήτης
γενική	τοῦ/τοῖο	Αἰήτᾱο, Αἰήτεω, Αἰήτω
δοτική	τῷ	Αἰήτῃ
αιτιατική	τὸν	Αἰήτην
κλητική ὦ!		Αἰῆτᾰ
1η κλίση, ομάδα 'στρατιώτης', Κατηγορία 'στρατιώτης' όπως «στρατιώτης» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

Αἰήτης < (κληρονομημένο) πρωτοελληνική *Aiwā́tās. Πιθανώς συνδέεται με το αἰητός. Παραβάλετε μυκηναϊκή 𐁁𐀷𐀲 (a₃-wa-ta) και την γλώσσα του Ησυχίου αἰῆται «ἄνεμοι».

Προφορά

ΔΦΑ : /ai̯.ɛ̌ːtɛːs/ (5^ος π.Χ. αιώνας Αττική)

τυπογραφικός συλλαβισμός : Αἰ‐ή‐της

Κύριο όνομα

Αἰήτης, -ου αρσενικό (ιωνικός, επικός και αττικός τύπος)

1. ανδρικό όνομα
2. (ελληνική μυθολογία) ο Αιήτης, γιος του θεού Ηλίου και της Ωκεανίδος Περσηίδος, πατέρας της Μήδειας, αδελφός της Κίρκης και βασιλιάς της Κολχίδας

   ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ὀδύσσεια, 10 (κ. Ἀλκίνου ἀπόλογοι: Τὰ περὶ Αἴολον, Λαιστρυγόνας καὶ Κίρκην.), στίχ. 137 (135-139)

   Αἰαίην δ' ἐς νῆσον ἀφικόμεθ'· ἔνθα δ' ἔναιε | Κίρκη ἐϋπλόκαμος, δεινὴ θεὸς αὐδήεσσα, | αὐτοκασιγνήτη ὀλοόφρονος Αἰήταο· | ἄμφω δ' ἐκγεγάτην φαεσιμβρότου Ἠελίοιο | μητρός τ' ἐκ Πέρσης, τὴν Ὠκεανὸς τέκε παῖδα.

   Κάποτε φτάσαμε σ᾽ ένα νησί, την Αία, το κατοικούσε η Κίρκη, | δαιμονική θεά, ωραίες πλεξούδες, ανθρώπινη μιλιά, | αυταδελφή του Αιήτη, που ο νους του πάντα στο κακό. | Ήταν κι οι δυο τους γεννημένοι από τον Ήλιο, οπού χαρίζει στους θνητούς το φως· | μάνα τους είχανε την Πέρση, του Ωκεανού τη θυγατέρα.

   Μετάφραση σε πεζό (2006): Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, @greek‑language.gr

   ※  7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 957 (956-962)

   Ἠελίῳ δ᾽ ἀκάμαντι τέκε κλυτὸς Ὠκεανίνη | Περσηὶς Κίρκην τε καὶ Αἰήτην βασιλῆα. | Αἰήτης δ᾽ υἱὸς | φαεσιμβρότου Ἠελίοιο | κούρην Ὠκεανοῖο τελήεντος ποταμοῖο | γῆμε θεῶν βουλῇσιν, Ἰδυῖαν καλλιπάρηον· | ἣ δή οἱ Μήδειαν ἐύσφυρον ἐν φιλότητι | γείναθ᾽ ὑποδμηθεῖσα διὰ χρυσῆν Ἀφροδίτην.

   Στον Ήλιο τον ακάματο του Ωκεανού η κόρη η ξακουστή, | η Περσηίς, του γέννησε την Κίρκη και το βασιλιά Αιήτη. | Ο Αιήτης, ο γιος του Ήλιου, του φωτοδότη των θνητών, | την κόρη του Ωκεανού, του τέλειου ποταμού, | την Ιδυία με τα ωραία μάγουλα, παντρεύτηκε με των θεών τη βούληση. | Κι αυτή τη Μήδεια τού γέννησε με τους ωραίους αστραγάλους, | αφού νικήθηκε απ᾽ τον έρωτα χάρη στην Αφροδίτη τη χρυσή.

   Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr

   ※  7ος πκε αιώνας ⌘ Ἡσίοδος, Θεογονία, 992 (992-996)

   κούρην δ᾽ Αἰήταο διοτρεφέος βασιλῆος | Αἰσονίδης βουλῇσι θεῶν αἰειγενετάων | ἦγε παρ᾽ Αἰήτεω, τελέσας στονόεντας ἀέθλους, | τοὺς πολλοὺς ἐπέτελλε μέγας βασιλεὺς ὑπερήνωρ, | ὑβριστὴς Πελίης καὶ ἀτάσθαλος, ὀβριμοεργός.

   Την κόρη του Αιήτη, του θεόθρεφτου του βασιλιά, | ο γιος του Αίσονα με των αιώνιων θεών τη βούληση | την πήρε απ᾽ τον Αιήτη, αφού επιτέλεσε άθλους πολυστέναχτους, | που άφθονους τους διέταξε ο υπερόπτης μέγας βασιλιάς, | ο υβριστής Πελίας, ο ανόσιος κακούργος.

   Μετάφραση (2001): Σταύρος Γκιργκένης, Θεσσαλονίκη: Ζήτρος @greek‑language.gr

3. άλλος βασιλιάς της Κολχίδας

   → χρειάζεται παράδειγμα

4. ο «Αἰήτης Κειριάδης», Αθηναίος πολέμαρχος έως το 340 π.Χ.

   → χρειάζεται παράδειγμα

5. άλλο όνομα για Καιήτη

   → χρειάζεται παράδειγμα

Άλλες μορφές

• δωρικοί τύποι : Αἰήτας, Αἰάτας

Απόγονοι

Αἰήτης (αρχαία ελληνικά)

⇒ νέα ελληνικά: Αιήτης

↷ λατινικά: Aeētēs

Πηγές

• P. M. Fraser and E. Matthews 1987 Lexicon of Greek Personal Names. Vol. I: The Aegean Islands. Cyprus. Cyrenaica, Oxford: Oxford University Press
• P. M. Fraser, E. Matthews and R. W. V. Catling 2005 Lexicon of Greek Personal Names. Vol. IV: Macedonia. Thrace, Northern Shores of the Black Sea, Oxford: Oxford University Press
• Αἰήτης - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.