Βικιλεξικό:Οδηγός ονομασίας γλωσσών

Από Βικιλεξικό
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Οδηγίες για την ονομασία γλωσσών στο Βικιλεξικό όπως καταγράφονται στο Module:Languages.

Γενικές αρχές[επεξεργασία]

Ο τρόπος ονομασίας γλωσσών για κάθε key (πεδίο) ακολουθείται αυστηρά, καθώς έτσι αναγνωρίζονται με πάγιο και καταγραμμένο τρόπο από Αναζητήσεις, από Πρότυπα και από Module ετυμολογίας, συνδέσμων και κατηγοριοποιήσεων.


Σημειώσεις

  • Οι ονομασίες των γλωσσών στα ελληνικά, όπως συνηθίζεται από τους γλωσσολόγους και όχι στην καθομιλουμένη.
    π.χ. κινεζικά και όχι κινέζικα
    Στο λήμμα (π.χ. κινεζικά, αγγλοσαξονικά) αναφέρονται όλες οι καταγραμμένες ονομασίες των γλωσσών που έχουν και δικό τους λήμμα.
  • Γλώσσες/διάλεκτοι/ιδιώματα
    • Χρησιμοποιούμε τη λέξη 'γλώσσα' για την ονομασία Κατηγορίας, όταν πρόκειται για γλώσσα
    • Χρησιμοποιούμε το ουδέτερο στον πληθυντικό για την ονομασία Κατηγορίας, όταν πρόκειται είτε για διάλεκτο, είτε για ιδίωμα
      π.χ. Κατωιταιλικά, Καππαδοκικά -που είναι διάλεκτοι- ή Κρητικά, Κυπριακά -που είναι ιδιώματα-
      Εξαιρούνται οι παγιωμένες φιλολογικές εκφράσεις π.χ. για τις αρχαίες διαλέκτους όπωςΚατηγορία:Δωρική διάλεκτος.
    • Οι υπαγόμενες διάλεκτοι/ιδιώματα λαμβάνουν key: #sublang και τα επόμενα keys για την υπερκείμενη γλώσσα.
  • Η μετάφραση ή η μεταγραφή ορισμένων γλωσσών στα ελληνικά έχει δυσκολίες. Κύρια πηγή της μετάφρασης είναι το ενδώνυμο και η προφορά του, εκτός αν έχει παγιωθεί άλλη εκφορά (λαπωνικά για τις γλώσσες «σάμι»)
    • Ακολουθείται η απλοποιημένη ορθογραφία ως κύρια ονομασία (στα λήμματα αναφέρονται και άλλες μορφές ή ορθογραφήσεις). Τα ⟨ng⟩, ⟨g⟩ αποδίδονται με ⟨γκ⟩ (με ⟨νγκ⟩ καταχρηστικά, για αποφυγή προφοράς [g]). Π.χ.
      αραγονικά, μαλαγιάλαμ, ουαλικά, σκοτικά, τιγκρίνια, τόνγκα
    • Αμετάφραστες αγγλικές ονομασίες παραμένουν ως έχουν, με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα. (π.χ. Ghotuo, Sindhi)

iso[επεξεργασία]

όπως el

Επαναλαμβάνεται για τεχνικούς λόγους η τιμή (value) της πρώτης στήλης:Languages.

  • 1) οι διεθνείς κωδικοί ISO 639 γλωσσών - International Standard Organization (ISO) Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης
    διγράμματοι (ISO 639-1, από το 2002)
    αν δεν υπάρχουν διγράμματοι, τότε τριγράμματοι (ISO 639-2 και επέκταση στο ISO 639-3)
  • ειδικές περιπτώσεις: mul (multiple languages - πολλαπλές γλώσσες), und (undetermined - αδιευκρίνιστες), mis (uncoded languages - ακωδικοποίητες)
  • 2) κωδικοί που έχουν δημιουργηθεί από τα βικιλεξικά ειδικά για τη χρήση σε ετυμολογήσεις, ή κωδικοί για ιδιώματα και ειδικές περιπτώσεις
    όπως uni (universal - παγκόσμια), kath (καθαρεύουσα), pregrc (προελληνική)
    Στο Βικιλεξικό, ακολουθείται η πρακτική ονοματοδοσίας του en.wiktionary (en:Module:languages).

Σημείωση: Διαφορετικοί είναι οι κωδικοί ονομασίας γραφών (scripts).

name[επεξεργασία]

όπως αγγλικά

Το όνομα της γλώσσας στην ονομαστική πληθυντικού ουδετέρου με πεζό το πρώτο γράμμα.

  • Το name εντός παρένθεσης είναι το αναγνωριστικό κάθε Κατηγορίας της γλώσσας του. Π.χ. Κατηγορία:Τίτλος (αγγλικά)
  • Αμετάφραστες αγγλικές ονομασίες παραμένουν ως έχουν, με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα. (π.χ. Ghoto, Sindhi)

Μορφή[επεξεργασία]

Ουδέτερο, πληθυντικός, πεζό αρχικό γράμμα

  • ...ικά
  • ...ικα (άτονο) όπως πιεμοντέζικα, αρβανίτικα
  • ...ιανά
  • και με δύο όρους όπως name ='κορεατικά χάνζα', νέα ...ά, αρχαία ...ά, μεσαιωνικά ...ά, παλαιά ...ά.
  • και με έκφραση όπως name ='γερμανικά της Πενσυλβανίας', name ='μάγια του Γιουκατάν'

Αν η έκφραση είναι δύσχρηστη, δείτε τιςΕξαιρέσεις.

Εξαιρέσεις[επεξεργασία]

  • name ='διεθνείς όροι'
  • name ='διαγλωσσικοί όροι'

Άκλιτα:

  • μόνη η λέξη όπως name ='κοτάβα', name ='τσερόκι', name ='Sindhi'

Θηλυκά είναι τα:

  • μέση............... name ='μέση αρμενική'
  • πρωτο............. name ='πρωτοκελτική'
  • προ................. name ='προελληνική'
  • name ='μυκηναϊκή διάλεκτος'
  • name ='ελληνιστική κοινή'
  • name ='ινδοϊρανική'
  • name ='ινδοευρωπαϊκή
  • name ='καθαρεύουσα'

Οικογένειες[επεξεργασία]

  • ...ικές γλώσσες
  • γλώσσες ...

Όπως π.χ.

  • name ='τουρκικές γλώσσες' (trk, αγγλικά: Turkic) για διάκριση από το name = 'τουρκικά' (tr αγγλικά: Turkish)

cat[επεξεργασία]

όπως Κατηγορία:Γαλλική γλώσσα


Το όνομα της κατηγορίας που υπάρχει στο Βικιλεξικό για τη γλώσσα αυτή.
Υπάγονται στην Κατηγορία:Κατάλογος γλωσσών.

  • Όλες οι Κατηγορίες του Βικιλεξικού γράφονται με αρκτικό κεφαλαίο γράμμα.

Μορφή[επεξεργασία]

  • Θηλυκό, ενικός + η λέξη «γλώσσα», όπως Κατηγορία:Αγγλική γλώσσα
    • Συζητείται (2019) η μετατροπή σε ουδέτερο (Αγγλικά), ώστε να υπάρχει αντιστοίχιση με την ονομασία του Τομέα (πεδίο link)

Εξαιρέσεις[επεξεργασία]

Άκλιτα:

  • «Γλώσσα» + ο κωδικός name
    όπως Κατηγορία:Γλώσσα ζαζάκι

Ποικιλίες γλωσσών (διάλεκτοι, ιδιώματα)

  • Ουδέτερο, πληθυντικός, όπως ο κωδικός name. (
    π.χ. Κατηγορία:Ποντιακά

link[επεξεργασία]

όπως Γαλλικά (fr)

Η ονομασία του Τομέα, όπως εμφανίζεται στα λήμματα.
Το όνομα της γλώσσας με τον κωδικό iso σε παρένθεση.

Μορφή[επεξεργασία]

Όπως ακριβώς ο κωδικός name + ο κωδικός iso σε παρένθεση

  • π.χ. Αγγλικά (en), Αρχαία ελληνικά (grc), Μυκηναϊκή διάλεκτος (gmy)

Mε κεφαλαίο το πρώτο γράμμα της πρώτης λέξης, αλλά όχι των επόμενων αν πρόκειται για πολυλεκτικό όρο.

  • Επόμενες λέξεις του όρου ξεκινούν με κεφαλαίο μόνον όταν είναι τοπωνύμια
    π.χ. Κάτω σαξονικά Ολλανδίας (nds-nl)

Εξαιρέσεις[επεξεργασία]

Διαφοροποιούνται από το πεδίο name:

  • name & η λέξη γλώσσα & κωδικός:
    • όλες οι πρωτο....... link = 'Πρωτοϊνδοευρωπαϊκή γλώσσα (ine-pro)'
    • όλες οι προ......... link = 'Πρoελληνική γλώσσα (pregrc)'

from[επεξεργασία]

όπως αρχαίας ελληνικής προέλευσης

Πεδίο που υπήρχε παλαιότερα σε Κατηγορίες ετυμολογιών προέλευσης.

Μορφή[επεξεργασία]

Έκφραση «Χ...ης προέλευσης». θηλυκό, γενική ενικού + «προέλευσης»

  • ...ικής προέλευσης, όπως και τα μεσο..ικής προέλευσης, παλαιο...ικής προέλευσης
  • ...ικης προέλευσης (άτονο, όπως πιεμοντέζικης προέλευσης
  • ...ιανής προέλευσης
  • ...ινής προέλευσης
  • και με δύο όρους όπως from = 'κριμαϊκής ταταρικής προέλευσης, from = 'δημώδους λατινικής προέλευσης', from = 'βόρειας λαπωνικής προέλευσης', αρχαίας..., μεσαιωνικής...
  • ή και με τρεις όρους όπως from = 'ολλανδικής κάτω σαξονικής προέλευσης'

Αν η έκφραση είναι δύσχρηστη, δείτε τις Εξαιρέσεις.

Εξαιρέσεις[επεξεργασία]

Έκφραση «προέλευσης από τη(v) ...», δηλαδή «προέλευσης» + κωδικός έναρθρης αιτιατικής apo
1) άκλιτες ονομασίες

  • from = προέλευσης από τη γλώσσα ωωωωω
    όπως from = 'προέλευσης από τη γλώσσα αφρικάανς'

2) ονομασίες με προσδιορισμούς όπως

  • from = 'προέλευσης από την/τη βόρεια, νότια, μέση κάτω, παλαιά άνω, ...
  • from = 'προέλευσης από την/τη ...ική τάδε ποικιλία
    όπως from = 'προέλευσης από την κινεζική γου'

3) ειδικές περιπτώσεις

  • from = 'προέλευσης από την κλασική νάουατλ'
  • from = 'προέλευσης από την καθαρεύουσα'

Οικογένειες[επεξεργασία]

Κανονικά, όπως

  • ...ικής προέλευσης (σημιτικής, σλαβικής, ...)

Για άκλιτα

  • προέλευσης από τις γλώσσες ωωω'
    όπως from = 'προέλευσης από τις γλώσσες κέτσουα',

Ειδικές περιπτώσεις

  • from = 'προέλευσης από τουρκικές γλώσσες', (trk) για τη διάκριση από την έκφραση from = 'τουρκικής προέλευσης', (tr για τα τουρκικά)

frm[επεξεργασία]

όπως γαλλική


Επιθετικός προσδιορισμός που χαρακτηρίζει τη γλώσσα ή μια λέξη, στην αιτιατική, με πεζό το πρώτο γράμμα, για να χρησιμοποιηθεί στην ετυμολόγηση.

  • π.χ. η ελληνική λέξη γκαράζ που προέρεχεται από τη γαλλική (εννοείται λέξη ή έκφραση) xxxx

Μορφή[επεξεργασία]

Θηλυκό επίθετο, ενικός, αιτιατική, πεζό πρώτο γράμμα.

  • ...ική
  • ...ικη (άτονο, όπως πιεμοντέζικη)
  • ...ιανή
  • ...ινή
  • και με δύο όρους όπως αρχαία ...ική, μέση ...ική
  • ή και με τρεις όρους όπως frm = 'κρεολική της Γουϊάνας

Αν η έκφραση είναι δύσχρηστη, τότε: δείτε Εξαιρέσεις.

Εξαιρέσεις[επεξεργασία]

1) άκλιτες ονομασίες: δεν υπάρχει κλίση και γένος, καμία αλλαγή του κωδικού name.
2) Ειδικές περιπτώσεις

  • frm = 'διεθνής ορολογία'
  • frm = 'διαγλωσσική ορολογία'

words[επεξεργασία]

όπως Νεοελληνικές λέξεις


Έκφραση που υπήρχε παλιότερα σε τίτλους κατηγοριών ετυμολογίας προέλευσης. Όπως όλοι οι τίτλοι κατηγοριών, ξεκινούσε με κεφαλαίο γράμμα.

Μορφή[επεξεργασία]

Επίθετο θηλυκό, πληθυντικός + «λέξεις»

  • .....ικές λέξεις. Έτσι και οι Μεσο...ικές λέξεις, Παλαιο...ικές λέξεις, αλλά όχι αν έχουν 3 όρους (δείτε τις Εξαιρέσεις)
  • .....ικες λέξεις (άτονο, όπως πιεμοντέζικες λέξεις)
  • .....νές λέξεις
  • και με δύο όρους όπως words = 'Αρχαίες ...ικές λέξεις', words = 'Κριμαϊκές ταταρικές λέξεις'
  • ή και με τρεις όρους όπως words = 'Ολλανδικές κάτω σαξονικές λέξεις'


Αν η έκφραση είναι δύσχρηστη, τότε χρησιμοποιούμε το: «Λέξεις της...». Δείτε τις Εξαιρέσεις.

Εξαιρέσεις[επεξεργασία]

«Λέξεις της...» 1) άκλιτες ονομασίες

  • Λέξεις της γλώσσας ωωωωω
    όπως words = 'Λέξεις της γλώσσας ταμίλ'

2) ονομασίες με προσδιορισμούς

  • Λέξεις της .... + έκφραση με θηλυκό
  • words = 'Λέξεις της βόρειας, νότιας, μέσης κάτω, παλαιάς άνω, ...
  • words = 'Λέξεις της ...ικής τάδε ποικιλίας όπως words = 'Λέξεις της γερμανικής του Παλατινάτου', words = 'Λέξεις της μέσης κάτω γερμανικής'

3) ειδικές περιπτώσεις

  • words = 'Λέξεις της καθαρεύουσας'
  • words = 'Λέξεις της κλασικής νάουατλ'

Οικογένειες[επεξεργασία]

Κανονικά, όπως

  • ...ικές λέξεις, όπως Σλαβικές λέξεις.

Για άκλιτα

  • Λέξεις των γλωσσών ωωω
    όπως words = 'Λέξεις των γλωσσών μπαντού'

Ειδικές περιπτώσεις

  • words = 'Λέξεις τουρκικών γλωσσών' (trk) για τη διάκριση από την έκφραση words = 'Τουρκικές λέξεις', (tr για τα τουρκικά)

apo[επεξεργασία]

όπως τη γαλλική

Έκφραση για χρήση σε ετυμολογίες και τις Κατηγορίες τους.

Μορφή
άρθρο θηλυκό στην αιτιατική + κωδικός frm (αιτιατική θηλυκού)

apota[επεξεργασία]

όπως από τα γαλλικά

Έκφραση που χρησιμοποιείται σε Κατηγορίες ετυμολογίας, δηλώνοντας τη γλώσσα δότρια, όπως Κατηγορία:Δάνεια από τα γαλλικά.

Μορφή
Οι λέξεις «από τα» + ο κωδικός name (ουδέτερο πληθυντικού). Όπου κατ' εξαίρεσιν το name εκφέρεται διαφορετικά, έχουμε προσαρμογή.

  • όπως στα άκλιτα: από τη γλώσσα τάδε

wiki[επεξεργασία]

Ο τίτλος του άρθρου της ελληνικής Βικιπαίδειας που αναφέρεται στη γλώσσα.

wikiExists[επεξεργασία]

Το key λαμβάνει την τιμή (value)

  • true αν υπάρχει αντίστοιχο βικιλεξικό για τη συγκεκριμένη γλώσσα
  • false αν δεν υπάρχει

Το πεδίο ενημερώνεται βάσει του καταλόγου στη σελίδα meta.wikimedia.org/Wiktionary

sublang[επεξεργασία]

Τέλος, σε χωριστή γραμμή υπάρχουν τα keys για θυγατρικές γλώσσες (sublang=true) που φιλοξενούνται σε Κατηγορία κάποιας υπερκείμενης γλώσσας (host). Είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του Module:auto cat.
Π.χ. για την Κατηγορία:Ελληνιστική κοινή: grc-koi

  • sublang=true, host='Αρχαία ελληνικά', host_show='Αρχαία ελληνικά', host_name='αρχαία ελληνικά', host_apota='από τα αρχαία ελληνικά', iso2='grc', host_key="*ελληνιστικη", apota_key="'ελληνιστική",

Τα keys είναι

  • sublang=true σημαίνει: είναι φιλοξενούμενη γλώσσα ή διάλεκτος ή ιδίωμα και οι κατηγορίες της εμφανίζονται επιπλέον μέσα στις αντίστοιχες κατηγορίες της υπερκείμενης γλώσσας που την φιλοξενεί.
  • host Η ονομασία της κατηγορίας της υπερκείμενης γλώσσας, όπως την βλέπουμε στο δικό της cat.
  • host_show Η επιθυμητή εμφάνιση του ονόματος κατηγορίας της υπερκείμενης γλώσσας
  • host_name Όπως το key name της υπερκείμενης γλώσσας
  • host_apota Όπως το key apota της υπερκείμενης γλώσσας
  • iso2 Όπως το key iso της υπερκείμενης γλώσσας
  • host_key η κλείδα κατάταξης της φιλοξενούμενης, μέσα στην Κατηγορία της υπερκείμενης, με αστερίσκο
  • apota_key η κλείδα κατάταξης της φιλοξενούμενςη, μέσα σε κατηγορίες που φέρουν τίτλο από τα...