εαυτός

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	ο	εαυτός	οι	εαυτοί
γενική	του	εαυτού	των	εαυτών
αιτιατική	τον	εαυτό	τους	εαυτούς
κλητική		εαυτέ		εαυτοί
Κατηγορία όπως «ναός» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

εαυτός < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική ὁ ἑαυτός μου < αρχαία ελληνική ἑαυτοῦ, ἑαυτόν.

Προφορά

ΔΦΑ : /e.aˈftos/

τυπογραφικός συλλαβισμός : ε‐αυ‐τός

Αντωνυμία

εαυτός, -ού αρσενικό

1. (στην ονομαστική) εγώ, εσύ ...

    Δεν είμαι ο πραγματικός μου εαυτός.

    Αχ καημένε μου εαυτέ! (λογοτεχνικό, στην κλιτική)

2. (αυτοπαθής αντωνυμία, στις πλάγιες πτώσεις) όταν το υποκείμενο της πρότασης και αυτό που δηλώνει η αντωνυμία είναι το ίδιο πρόσωπο ή πράγμα

    Κοιτάει μόνο τον εαυτό του.

    Έσο κύριος του εαυτού σου.

3. (αρχαιοπρεπές) σε λόγια σύνταξη χωρίς άρθρο μετά από πρόθεση ή επίρρημα, συνήθως πλέον σε παγιωμένες εκφράσεις

    Ο σώζων εαυτόν σωθήτω!

Σημειώσεις

• Συντάσσεται πάντα¹ πριν το οριστικό άρθρο και από πριν ή μετά από αδύνατο τύπο γενικής της προσωπικής αντωνυνυμίας μου, σου, του, μας, σας, τους/των.

  ¹ Η μόνη εξαίρεση είναι η ποιητική κλητική «εαυτέ μου», που σε λόγιο ή αρχαιοπρεπές ύφος μπορεί να έχει και το μόριο ὦ «ὦ ἑαυτέ μου».

Εκφράσεις

• εκτός εαυτού
• δεν είμαι ο εαυτός μου
• ο σώζων εαυτόν σωθήτω
• αφ' εαυτού
• καθ' εαυτόν, καθεαυτό

Σύνθετα

• εαυτοσκοπία
• εαυτούλης

Μεταφράσεις

    εαυτός

αγγλικά : oneself (en) ιαπωνικά : 自分 (ja) (じぶん, jibun)