Ἴλιον
Αρχαία ελληνικά (grc)
[επεξεργασία]| ↓ πτώσεις | ενικός | πληθυντικός | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Ῑλῐο- | |||||
| ονομαστική | τὸ | Ἴλιον | τὰ | Ἴλιᾰ | |
| γενική | τοῦ | Ἰλίου1 & Ἰλιόφι (επικός) |
τῶν | Ἰλίων | |
| δοτική | τῷ | Ἰλίῳ | τοῖς | Ἰλίοις | |
| αιτιατική | τὸ | Ἴλιον | τὰ | Ἴλιᾰ | |
| κλητική ὦ! | Ἴλιον | Ἴλιᾰ | |||
| δυϊκός | |||||
| ονομ-αιτ-κλ | τὼ | Ἰλίω | |||
| γεν-δοτ | τοῖν | Ἰλίοιν | |||
| *Ἰλίοο θεωρείται η παλαιά γενική ενικού όπως Ἀιόλοο. Συνήθως στον ενικό. | |||||
| 2η κλίση, Κατηγορία 'πρόσωπον' όπως «πρόσωπον» - Παράρτημα:Ουσιαστικά | |||||
Ετυμολογία
[επεξεργασία]
- Ἴλιον < *Ϝίλῐον/Ϝίλῐος < προέλευσης από γλώσσες της Ανατολίας · όπως χεττιτική 𒃾𒇻𒊭 (Wi-lu-ša) (Βιλούσα). Δείτε τις σημειώσεις για περισσότερα.
Προφορά
[επεξεργασία]
- ΔΦΑ : /(w)ǐː.li.on/ (5ος π.Χ. αιώνας Αττική)
- τυπογραφικός συλλαβισμός : (Ϝ)Ἴ‐λι‐ον
Κύριο όνομα
[επεξεργασία]
Ἴλιον, -ου ουδέτερο
- Ίλιον, ονομασία του κάστρου της Τροίας
- ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 1 (Α. Λοιμός. Μῆνις.), στίχ. 71
- καὶ νήεσσ᾽ ἡγήσατ᾽ Ἀχαιῶν Ἴλιον εἴσω
- και οδήγησε στην Ίλιον των Αχαιών τα πλοία
- Έμμετρη μετάφραση (1922): Ιάκωβος Πολυλάς, @greek‑language.gr
- καὶ νήεσσ᾽ ἡγήσατ᾽ Ἀχαιῶν Ἴλιον εἴσω
- ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 2 (Β. Ὄνειρος. Διάπειρα. Βοιωτία ἢ κατάλογος νεῶν.), στίχ. 216
- αἴσχιστος δὲ ἀνὴρ ὑπὸ Ἴλιον ἦλθε
- κι άσχημος άλλος σαν αυτόν δεν ήλθε στην Τρωάδα
- Έμμετρη μετάφραση (1922): Ιάκωβος Πολυλάς, @greek‑language.gr
- αἴσχιστος δὲ ἀνὴρ ὑπὸ Ἴλιον ἦλθε
- ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 21 (Φ. Μάχη παραποτάμιος.), στίχ. 295
- πρὶν κατὰ Ἰλιόφι κλυτὰ τείχεα λαὸν ἐέλσαι
- όσο τους Τρώας, στριμωχτούς, να κλείσεις εις τα τείχη.
- Έμμετρη μετάφραση (1922): Ιάκωβος Πολυλάς, @greek‑language.gr
- πρὶν κατὰ Ἰλιόφι κλυτὰ τείχεα λαὸν ἐέλσαι
- ※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Ἡρόδοτος, Ἱστορίαι, 2 (Εὐτέρπη), 118.2
- ἐκβᾶσαν δὲ ἐς γῆν καὶ ἱδρυθεῖσαν τὴν στρατιὴν πέμπειν ἐς τὸ Ἴλιον ἀγγέλους, σὺν δέ σφι ἰέναι καὶ αὐτὸν Μενέλεων.
- και αφού αποβιβάστηκε ο στρατός στην στεριά και στρατοπέδευσε, έστειλε στο Ίλιο αγγελιαφόρους και μαζί τους πήγε και ο Μενέλαος.
- Μετάφραση (1992): Λεωνίδας Ζενάκος Αθήνα:Γκοβόστης @greek‑language.gr
- ἐκβᾶσαν δὲ ἐς γῆν καὶ ἱδρυθεῖσαν τὴν στρατιὴν πέμπειν ἐς τὸ Ἴλιον ἀγγέλους, σὺν δέ σφι ἰέναι καὶ αὐτὸν Μενέλεων.
- ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 1 (Α. Λοιμός. Μῆνις.), στίχ. 71
Παράγωγα
[επεξεργασία]Σημειώσεις
[επεξεργασία]- Η απώλεια του -σ- οφείλεται σε χεττιτικό τύπο χωρίς -σ-.
- Η παρουσία του δίγαμμα είναι βέβαιη από τον Όμηρο.
Πηγές
[επεξεργασία]
- Ἴλιον - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
Κατηγορίες:
- Ουσιαστικά με κλίση 'πρόσωπον' (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'πρόσωπον' (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά 2ης κλίσης (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά 2ης κλίσης ουδέτερα (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά ουδέτερα (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά προπαροξύτονα (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά ουδέτερα προπαροξύτονα (αρχαία ελληνικά)
- Λέξεις προπαροξύτονες (αρχαία ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από γλώσσες της Ανατολίας (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (αρχαία ελληνικά)
- Κύρια ονόματα (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από την Ιλιάδα (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από τον Ηρόδοτο (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)