παροιμία

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	η	παροιμία	οι	παροιμίες
γενική	της	παροιμίας	των	παροιμιών
αιτιατική	την	παροιμία	τις	παροιμίες
κλητική		παροιμία		παροιμίες
Κατηγορία όπως «σοφία» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

παροιμία < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική παροιμία.

Προφορά

ΔΦΑ : /pa.ɾiˈmi.a/

τυπογραφικός συλλαβισμός : πα‐ροι‐μί‐α

Ουσιαστικό

παροιμία θηλυκό

• λαϊκό απόφθεγμα που εκφράζει μια εμπειρικά βεβαιωμένη αλήθεια

   Όπως λέει η παροιμία «όποιος σκάβει τον λάκκο του αλλουνού, πέφτει ο ίδιος μέσα».

  ≈ συνώνυμα: απόφθεγμα, γνωμικό, ρητό

Δείτε επίσης

• Κατηγορία:Παροιμίες στο Βικιλεξικό
• Κατηγορία:Παροιμίες (νέα ελληνικά) στο Βικιλεξικό

Μεταφράσεις

    παροιμία

αγγλικά : proverb (en), saying (en) γαλλικά : proverbe (fr) αρσενικό γαλικιανά : proverbio (gl) αρσενικό γερμανικά : Sprichwort (de) ουδέτερο ιαπωνικά : 諺 (ja) (ことわざ, kotowaza), 語 (ja) (ご, go) ισπανικά : proverbio (es) αρσενικό ιταλικά : proverbio (it) αρσενικό πολωνικά : przysłowie (pl) ουδέτερο σλοβακικά : príslovie (sk) ουδέτερο τσεχικά : přísloví (cs) ουδέτερο

Πηγές

• παροιμία - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
• παροιμία - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών.  (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

Ετυμολογία

παροιμία < παρ- + οἶμ(ος) + -ία.

Προφορά

ΔΦΑ : /pa.ɾoi̯.mí.aː/ (5^ος π.Χ. αιώνας Αττική)

ΔΦΑ : /pa.ɾyˈmi.a/ (4^ος μ.Χ. αιώνας Κοινή)

τυπογραφικός συλλαβισμός : πα‐ροι‐μί‐α

Ουσιαστικό

παροιμία, -ᾱς θηλυκό

1. παροιμία, ρητό, κοινός λόγος, απόφθεγμα, γνωμικό

   ※  4ος πκε αιώνας ⌘ Ἀριστοτέλης, Ἠθικὰ Νικομάχεια, 9, 1156b

   κατὰ τὴν παροιμίαν γὰρ οὐκ ἔστιν εἰδῆσαι ἀλλήλους πρὶν τοὺς λεγομένους ἅλας συναναλῶσαι

   όπως λέει και η παροιμία, οι άνθρωποι δεν είναι δυνατό να γνωρίσουν καλά ο ένας τον άλλον, αν δεν φάνε πρώτα μαζί «ψωμί και αλάτι»

   Μετάφραση (2006): Δημήτριος Λυπουρλής, Θεσσαλονίκη:Ζήτρος @greek‑language.gr

   ※  5ος/4ος πκε αιώνας ⌘ Πλάτων, Συμπόσιον, 222b

   κατὰ τὴν παροιμίαν ὥσπερ νήπιον παθόντα γνῶναι.

   όπως λέει και η παροιμία, «να μάθεις αφού πάθεις, σα μωρό παιδί».

   Μετάφραση (2004): Ηλίας Σπυρόπουλος, Θεσσαλονίκη:Ζήτρος. @greek‑language.gr

2. παραβολή

   ※  2ος κε αιώνας ⌘ Καινή Διαθήκη, Εὐαγγέλιον κατὰ Ἰωάννην, 10:6

   ταύτην τὴν παροιμίαν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· ἐκεῖνοι δὲ οὐκ ἔγνωσαν τίνα ἦν ἃ ἐλάλει αὐτοῖς.

Παράγωγα

• παροιμιάζω (κάνω κάτι ως παροιμία)
• παροιμιακός

Δείτε επίσης

• Κατηγορία:Παροιμίες (αρχαία ελληνικά) στο Βικιλεξικό
• Παροιμίαι Σολομώντος

Κλίση

    ἡ πᾰροιμίᾱ, τῆς πᾰροιμίᾱς

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός   πᾰροιμ- ονομαστική ἡ παροιμίᾱ αἱ παροιμίαι       γενική τῆς παροιμίᾱς τῶν παροιμιῶν       δοτική τῇ παροιμίᾳ ταῖς παροιμίαις     αιτιατική τὴν παροιμίᾱν τὰς παροιμίᾱς      κλητική ὦ! παροιμίᾱ παροιμίαι   δυϊκός ονομ-αιτ-κλ τὼ  παροιμίᾱ γεν-δοτ τοῖν  παροιμίαιν 1η κλίση, ομάδα 'χώρα', Κατηγορία 'σοφία' όπως «σοφία» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Πηγές

• παροιμία - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• παροιμία - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.