ιντελιγκέντσια

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	η	ιντελιγκέντσια	οι	ιντελιγκέντσιες
γενική	της	ιντελιγκέντσιας		—
αιτιατική	την	ιντελιγκέντσια	τις	ιντελιγκέντσιες
κλητική		ιντελιγκέντσια		ιντελιγκέντσιες
Κατηγορία όπως «πέστροφα» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

ιντελιγκέντσια < (λόγιο δάνειο) ρωσική интеллигенция < λατινική intelligentia < intellegens, μετοχή ενεργητικού ενεστώτα του ρήματος intellego < inter + lego

Ουσιαστικό

ιντελιγκέντσια θηλυκό

• ο κόσμος των διανοουμένων, η διανόηση

  ※  Αν και στο πλευρό της βρισκόταν ο σπουδαίος σκηνοθέτης Μίνως Βολανάκης, η ιντελιγκέντσια της εποχής και οι καλλιτεχνικοί κύκλοι δεν μπορούσαν να αποδεχτούν ότι «η ξανθιά γατούλα» είχε τις δυνατότητες και το μέγεθος ενός τέτοιου ρόλου. (Όταν η Αλίκη Βουγιουκλάκη έπαιξε την «Αντιγόνη» στην Επίδαυρο, bovary.gr, 23/7/2021 )

  ※  «…Κάποιο μεσημέρι, στο όρθιο του Λουμίδη, μπροστά στο ΠΑΛΛΑΣ, εκεί που έπινε τον μοναδικό καφέ εσπρέσο η αθηναϊκή ιντελιγκέντσια, Σεπτέμβριο νομίζω του ΄60, με πλησίασε ο Οδυσσέας Ελύτης. Αφού μου μίλησε για το πόσο εκτιμά την προσπάθειά μου και πόσο αγάπησε τον «Επιτάφιο», πρόσθεσε: « Τελείωσα το «Άξιον Εστί», το έργο της ζωής μου, νομίζω. Θα ΄θελα να σας το έστελνα κάπου, γιατί κάτι μου λέει ότι θα σας εμπνεύσει…»: Έτσι, γλαφυρά, διηγείται ο Μίκης Θεοδωράκης την ιστορική, όπως αποδείχτηκε, συνάντησή του με τον Οδυσσέα Ελύτη. (Οδυσσέας Ελύτης: Η έμπνευση για το «Άξιον Εστί» και τα «μαθήματα» που παρέδωσε στην τελετή απονομής του Νόμπελ, zarpanews.gr, 19/3/2021 )

• η λέξη συχνά χρησιμοποιείται στο πλαίσιο αριστερής / μαρξιστικής ορολογίας

  ※  οι διαμεσολαβητές της εξουσίας σήμερα έχουν κεκτημένο συμφέρον να καλλιεργήσουν μια ιντελιγκέντσια, της οποίας η κριτική ακρίβεια έχει αμβλυνθεί ή καταστραφεί (Όταν η CIA διαβάζει Γαλλική θεωρία, left.gr, 25/7/2017 )

  ※  ο Λεβίν (Levin), ένας αριστερός σοσιαλεπαναστάτης (εσέρος) και μέλος του Σοβιέτ Εργοστασιακών Επιτροπών Πετρούπολης, έγραψε τον Δεκέμβριο του 1917: «Οι άνθρωποι, που στάθηκαν αρκετά τυχεροί ώστε να λάβουν επιστημονική εκπαίδευση, εγκαταλείπουν το λαό. Ως αποτέλεσμα, στο λαό ενστικτωδώς γεννιέται ένα μίσος για όσους έχουν λάβει εκπαίδευση, για την ιντελιγκέντσια» (David Mandel, μετάφραση Κώστας Μπουγιούκος, Δανάη Μαραγκουδάκη, Η ιντελιγκέντσια και η εργατική τάξη το 1917, Τετράδια Μαρξισμού, τεύχος 03 άνοιξη 2017 )

Μεταφράσεις

    ιντελιγκέντσια

αγγλικά : intelligentsia (en) γαλλικά : intelligentsia (fr) γερμανικά : Intelligenz (de)

Πηγές

• ιντελιγκέντσια - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
• ιντελιγκέντσια - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών.  (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)