μηνυτής
Νέα ελληνικά (el)
[επεξεργασία]| ↓ πτώσεις | ενικός | πληθυντικός | ||
|---|---|---|---|---|
| ονομαστική | ο | μηνυτής | οι | μηνυτές |
| γενική | του | μηνυτή | των | μηνυτών |
| αιτιατική | τον | μηνυτή | τους | μηνυτές |
| κλητική | μηνυτή | μηνυτές | ||
| Κατηγορία όπως «ποιητής» - Παράρτημα:Ουσιαστικά | ||||
Ετυμολογία
[επεξεργασία]
- μηνυτής < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική μηνῡτής[1], σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική plaignant.[2]
Προφορά
[επεξεργασία]
- ΔΦΑ : /mi.niˈtis/
- τυπογραφικός συλλαβισμός : μη‐νυ‐τής
Ουσιαστικό
[επεξεργασία]
μηνυτής αρσενικό (θηλυκό μηνύτρια)
- (νομικός όρος) αυτός που υποβάλλει μήνυση εναντίον κάποιου άλλου
- ※ Νυχτερινές ώρες για λόγους προστασίας εξετάστηκε από την ανακρίτρια και ο δεύτερος μηνυτής, ο οποίος ήρθε από τη Σουηδία στην Ελλάδα.
- 2021 Βασιλική Κόκκαλη, «Υπόθεση Λιγνάδη: Κατέθεσε στην ανακρίτρια ο δεύτερος μηνυτής του σκηνοθέτη», 11. 3. 2021, ΠΡΩΤΟΘΕΜΑ, πρόσβαση: 14. 9. 2025
- (επιθετικοποιημένο)
μηνύτρια εταιρεία- ≈ συνώνυμα: εγκαλών, ενάγων
- ≠ αντώνυμα: εγκαλούμενος, εναγόμενος
- ※ Νυχτερινές ώρες για λόγους προστασίας εξετάστηκε από την ανακρίτρια και ο δεύτερος μηνυτής, ο οποίος ήρθε από τη Σουηδία στην Ελλάδα.
Μεταφράσεις
[επεξεργασία]
Αναφορές
[επεξεργασία]
- ↑ μηνυτής - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
- ↑ μηνυτής - Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες σύμβολα)
Αρχαία ελληνικά (grc)
[επεξεργασία]| ↓ πτώσεις | ενικός | πληθυντικός | |||
|---|---|---|---|---|---|
| μηνῡτ- | |||||
| ονομαστική | ὁ | μηνυτής | οἱ | μηνυταί | |
| γενική | τοῦ | μηνυτοῦ | τῶν | μηνυτῶν | |
| δοτική | τῷ | μηνυτῇ | τοῖς | μηνυταῖς | |
| αιτιατική | τὸν | μηνυτήν | τοὺς | μηνυτᾱ́ς | |
| κλητική ὦ! | μηνυτᾰ́ | μηνυταί | |||
| δυϊκός | |||||
| ονομ-αιτ-κλ | τὼ | μηνυτᾱ́ | |||
| γεν-δοτ | τοῖν | μηνυταῖν | |||
| 1η κλίση, Κατηγορία 'ποιητής' όπως «ποιητής» - Παράρτημα:Ουσιαστικά | |||||
Ετυμολογία
[επεξεργασία] Προφορά
[επεξεργασία]- ΔΦΑ : /mi.nyˈtis/ (4ος μ.Χ. αιώνας Κοινή)
- τυπογραφικός συλλαβισμός : μη‐νῦ‐τής
Ουσιαστικό
[επεξεργασία]μηνῡτής, -οῦ αρσενικό
- αυτός που κάνει καταγγελία, ο καταγγέλλων
- ※ 1ος/2ος κε αιώνας ⌘ Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι, Περικλῆς, 31.5
- ὁ μὲν οὖν Φειδίας εἰς τὸ δεσμωτήριον ἀπαχθεὶς ἐτελεύτησε νοσήσας, ὡς δέ φασιν ἔνιοι φαρμάκοις, ἐπὶ διαβολῇ τοῦ Περικλέους τῶν ἐχθρῶν παρασκευασάντων. τῷ δὲ μηνυτῇ Μένωνι γράψαντος Γλαύκωνος ἀτέλειαν ὁ δῆμος ἔδωκε, καὶ προσέταξε τοῖς στρατηγοῖς ἐπιμελεῖσθαι τῆς ἀσφαλείας τοῦ ἀνθρώπου.
- Τότε ο Φειδίας ρίχτηκε στη φυλακή, αρρώστησε καί πέθανε ή, όπως λένε μερικοί, δηλητηριάστηκε από τους εχθρούς του Περικλή, για να βρουν αφορμή να τον συκοφαντήσουν. Στο Μένωνα που είχε κάμει την καταγγελία, κατά πρόταση του Γλαύκωνα ο δήμος χορήγησε απαλλαγή από τους φόρους και έδωσε διαταγή στους στρατηγούς να φροντίσουν για την ασφάλειά του.
- Μετάφραση (1965): Μιχ. Χ Οικονόμου. Αθήνα: ΟΕΔΒ & σε αγκύλες, χωρία που παραλήφθηκαν@greek‑language.gr
- ὁ μὲν οὖν Φειδίας εἰς τὸ δεσμωτήριον ἀπαχθεὶς ἐτελεύτησε νοσήσας, ὡς δέ φασιν ἔνιοι φαρμάκοις, ἐπὶ διαβολῇ τοῦ Περικλέους τῶν ἐχθρῶν παρασκευασάντων. τῷ δὲ μηνυτῇ Μένωνι γράψαντος Γλαύκωνος ἀτέλειαν ὁ δῆμος ἔδωκε, καὶ προσέταξε τοῖς στρατηγοῖς ἐπιμελεῖσθαι τῆς ἀσφαλείας τοῦ ἀνθρώπου.
- ※ 1ος/2ος κε αιώνας ⌘ Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι, Περικλῆς, 31.5
- πληροφοριοδότης
- (φράση) μηνυτὴς γίγνομαί τινι ὅτι - ειδοποιώ κάποιον ότι
- ※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, Γ, 2.3
- Τενέδιοι γὰρ ὄντες αὐτοῖς διάφοροι καὶ Μηθυμναῖοι καὶ αὐτῶν Μυτιληναίων ἰδίᾳ ἄνδρες κατὰ στάσιν, πρόξενοι Ἀθηναίων, μηνυταὶ γίγνονται τοῖς Ἀθηναίοις ὅτι ξυνοικίζουσί τε τὴν Λέσβον ἐς τὴν Μυτιλήνην βίᾳ καὶ τὴν παρασκευὴν ἅπασαν μετὰ Λακεδαιμονίων καὶ Βοιωτῶν ξυγγενῶν ὄντων ἐπὶ ἀποστάσει ἐπείγονται· καὶ εἰ μή τις προκαταλήψεται ἤδη, στερήσεσθαι αὐτοὺς Λέσβου.
- Αλλά οι Τενέδιοι, που ήσαν εχθροί τους, και οι Μηθυμναίοι, και μερικοί ακόμα από τους Μυτιληναίους που είχαν αντίθετα φρονήματα και ήσαν πρόξενοι των Αθηναίων, ειδοποίησαν την Αθήνα ότι οι Μυτιληναίοι προσπαθούν να υποτάξουν με την βία ολόκληρο το νησί, ότι είναι συνεννοημένοι με τους Λακεδαιμονίους και τους Βοιωτούς, που είναι ομόφυλοί τους, κι ετοιμάζονται βιαστικά να επαναστατήσουν και ότι, αν οι Αθηναίοι δεν ενεργήσουν γρήγορα για να τους προλάβουν, θα χάσουν την Λέσβο.
- Μετάφραση (1965-1968): Άγγελος Σ. Βλάχος, Αθήνα:Γαλαξίας @greek‑language.gr
- Τενέδιοι γὰρ ὄντες αὐτοῖς διάφοροι καὶ Μηθυμναῖοι καὶ αὐτῶν Μυτιληναίων ἰδίᾳ ἄνδρες κατὰ στάσιν, πρόξενοι Ἀθηναίων, μηνυταὶ γίγνονται τοῖς Ἀθηναίοις ὅτι ξυνοικίζουσί τε τὴν Λέσβον ἐς τὴν Μυτιλήνην βίᾳ καὶ τὴν παρασκευὴν ἅπασαν μετὰ Λακεδαιμονίων καὶ Βοιωτῶν ξυγγενῶν ὄντων ἐπὶ ἀποστάσει ἐπείγονται· καὶ εἰ μή τις προκαταλήψεται ἤδη, στερήσεσθαι αὐτοὺς Λέσβου.
- ※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Θουκυδίδης, Ἱστορίαι, Γ, 2.3
- (φράση) μηνυτὴς γίγνομαί τινι ὅτι - ειδοποιώ κάποιον ότι
- (επιθετικοποιημένο) που φέρνει στο φως, που φέρνει την αλήθεια
- ※ 5ος πκε αιώνας ⌘ Εὐριπίδης, Ἱππόλυτος, στίχ. 1051 (1051-1052)
Πηγές
[επεξεργασία]- μηνυτής - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
- μηνυτής - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
Κατηγορίες:
- Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'ποιητής' (νέα ελληνικά)
- Ουσιαστικά αρσενικά (νέα ελληνικά)
- Λόγια διαχρονικά δάνεια από τα αρχαία ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα αρχαία ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Σημασιολογικά δάνεια από τα γαλλικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα γαλλικά (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (νέα ελληνικά)
- Νέα ελληνικά
- Ουσιαστικά (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (νέα ελληνικά)
- Νομικοί όροι (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα τύπου (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα (νέα ελληνικά)
- Ουσιαστικά με κλίση 'ποιητής' (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά που κλίνονται όπως το 'ποιητής' (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά 1ης κλίσης (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά 1ης κλίσης αρσενικά (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά αρσενικά (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά οξύτονα (αρχαία ελληνικά)
- Ουσιαστικά αρσενικά οξύτονα (αρχαία ελληνικά)
- Λέξεις οξύτονες (αρχαία ελληνικά)
- Λέξεις με επίθημα -τής (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (ελληνιστική κοινή)
- Αρχαία ελληνικά
- Ουσιαστικά (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από τον Πλούταρχο (ελληνιστική κοινή)
- Λήμματα με παραθέματα (ελληνιστική κοινή)
- Λήμματα με παραθέματα από τον Θουκυδίδη (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα (αρχαία ελληνικά)
- Λήμματα με παραθέματα από τον Ευριπίδη (αρχαία ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)