ἐσθής

Νέα ελληνικά (el)

καθαρεύουσα (κατά την αρχαία κλίση)
↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	ἡ	ἐσθής	αἱ	ἐσθῆτες
γενική	τῆς	ἐσθῆτος	τῶν	ἐσθήτων
δοτική	τῇ	ἐσθῆτι	ταῖς	ἐσθῆσι(ν)
αιτιατική	τὴν	ἐσθῆτα	τὰς	ἐσθῆτας
κλητική ὦ!		ἐσθής		ἐσθῆτες
3η κλίση, Κατηγορία 'προβλής' όπως «προβλής» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

ἐσθής < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἐσθής

Προφορά

ΔΦΑ : /eˈsθis/

τυπογραφικός συλλαβισμός : ἐ‐σθής

Ουσιαστικό

ἐσθής θηλυκό

• (καθαρεύουσα) εσθήτα

  ※  Ἀπήλαυσα δὲ καὶ τοῦτο φαγοῦσα καλοὺς ἰχθύας τὴν Τεσσαρακοστήν, ῥίψασα τὰ ψυχία τῆς τραπέζης μου εἰς τὰ ἀδηφάγα στόματα τῶν ἱερέων καὶ τάς παλαιάς μου ἐσθῆτας δωρήσασα εἰς τὰ ἀγάλματα τῆς Παναγίας.

  1866 συγγραφέας: Ἐμμανουὴλ Ροΐδης, Ἡ Πάπισσα Ἰωάννα, Μέρος Α΄

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	ἡ	ἐσθής	αἱ	ἐσθῆτες
γενική	τῆς	ἐσθῆτος	τῶν	ἐσθήτων
δοτική	τῇ	ἐσθῆτῐ	ταῖς	ἐσθῆσῐ(ν)
αιτιατική	τὴν	ἐσθῆτᾰ	τὰς	ἐσθῆτᾰς
κλητική ὦ!		ἐσθής		ἐσθῆτες
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		ἐσθῆτε
γεν-δοτ	τοῖν		ἐσθήτοιν
3η κλίση, Κατηγορία 'προβλής' όπως «προβλής» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

ἐσθής < παλαιότερος τύπος ἐσθάς < πρωτοελληνική *westʰā́s < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή ρίζα *wes- (ντύνω). Ομόρριζα: ἕννυμι (ντύνω)

Προφορά

ΔΦΑ : /e.stʰɛ̌ːs/ (5^ος π.Χ. αιώνας Αττική)

τυπογραφικός συλλαβισμός : ἐ‐σθής

Ουσιαστικό

ἐσθής, -ῆτος θηλυκό

1. (ενδυμασία) ένδυμα, ενδυμασία

   ※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Ἡρόδοτος, Ἱστορίαι, 4 (Μελπομένη), 189.1

   τὴν δὲ ἄρα ἐσθῆτα καὶ τὰς αἰγίδας τῶν ἀγαλμάτων τῆς Ἀθηναίης ἐκ τῶν Λιβυσσέων ἐποιήσαντο οἱ Ἕλληνες·

   Και βέβαια τη φορεσιά και τις αιγίδες των αγαλμάτων της Αθηνάς τα πήραν οι Έλληνες από τις Λίβυσσες·

   Μετάφραση (1992): Ηλίας Σπυρόπουλος. Αθήνα:Γκοβόστης @greek‑language.gr

2. (ελληνιστική κοινή, για την στολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου) «ἐσθὴς βασιλική» βασιλική εσθήτα, στολή

   ※  2ος κε αιώνας ⌘ Ἀρριανός, Ἀνάβασις Ἀλεξάνδρου, 7.3.2

   οἱ δὲ καὶ πομπήν τινα προπομπεῦσαι αὐτοῦ λέγουσιν ἵππους τε καὶ ἄνδρας, τοὺς μὲν ὡπλισμένους, τοὺς δὲ θυμιάματα παντοῖα τῇ πυρᾷ ἐπιφέροντας· οἱ δὲ καὶ ἐκπώματα χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ καὶ ἐσθῆτα βασιλικὴν λέγουσιν ὅτι ἔφερον.

   Μερικοί συγγραφείς αναφέρουν ότι τον Κάλανο ξεπροβόδισαν με τιμητική πομπή άλογα και στρατιώτες, από τους οποίους άλλοι ήταν οπλισμένοι και άλλοι έφεραν παντός είδους θυμιάματα για την πυρά. Άλλοι λένε ότι έφεραν και χρυσά και αργυρά κύπελλα, καθώς και βασιλική στολή.

   Μετάφραση (1986, 1998): Θεόδωρος Χ. Σαρικάκης, Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. @greek‑language.gr

   ≈ συνώνυμα: στολὴ βασιλική

Άλλες μορφές

• δωρικός τύπος : ἐσθάς, -ᾶτος

Συγγενικά

• ἑανός
• ἕννυμι
• ἔσθησις

Δείτε επίσης

• (λατινικά) vestis
• (νέα ελληνικά) εσθήτα

Πηγές

• ἐσθής - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• ἐσθής - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.