ύβρις

Από Βικιλεξικό
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Flag of Greece.svg Ελληνικά (el) [επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
ονομαστική ύβρις ύβρεις
γενική ύβρεως ύβρεων
αιτιατική ύβριν/ύβρη ύβρεις
κλητική ύβρις ύβρεις

Nuvola apps bookcase.png Ετυμολογία [επεξεργασία]

ύβρις < αρχαία ελληνική ὕβρις

Open book 01.svg Ουσιαστικό[επεξεργασία]

ύβρις θηλυκό

  1. συνήθως στον πληθυντικό ύβρεις: βρισιές
  2. στην αρχαία ελληνική τραγωδία: η τυφλή προσήλωση του πρωταγωνιστή στο προσωπικό του πάθος, η οποία εκλαμβάνεται από τους άλλους ως υπερηφάνεια, αλαζονεία, έπαρση κτλ., επίσης η συμπεριφορά του θνητού πρωταγωνιστή ως θεού, η οποία αποτελεί ύβρη, δηλαδή προσβολή, γιά τους θεούς του Ολύμπου.
Η χρηματοπιστωτική κρίση επί των ήμερών μας αποτελεί ύβρη των εχόντων απέναντι στους μη έχοντες καθότι, αφού οι πρώτοι πλούτισαν με κόλπα στους κόλπους των χρηματιστηρίων ανά τον κόσμο, οι δεύτεροι καλούνται να πληρώσουν τη λυπητερή στο πεδίο της λεγόμενης πραγματικής οικονομίας.
η ύβρις προϋποθέτει αφ' ενός μεν την ελευθερία σκέψεων και πράξεων, αφ' ετέρου την απουσία προ-καθορισμένων «νορμών», πολύ δε περισσότερο την απουσία κάποιας «νόρμας των νορμών», την απουσία εσχάτων νόμων για τις ανθρώπινες πράξεις (Γιώργος Οικονόμου: Δημοκρατία, φιλοσοφία και τραγωδία κατά τον Κ. Καστοριάδη, Νέα Κοινωνιολογία, Φθινόπωρο 2000, 31, σ.32)

Nuvola filesystems services.svg Σημειώσεις[επεξεργασία]

  1. Η λέξη ύβρις σε σχέση με τα συνώνυμά της αντιστοιχεί σε επίσημο, λόγιο επίπεδο λόγου.
    (α΄επίπεδο γλώσσας: λογοτεχνία, πολιτική, δημοσιογραφία)
    Ξαφνικά η τρελή εξαπέλυσε τέτοιες ύβρεις, που απομείναμε ενεοί. Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου.
    (β΄επίπεδο γλώσσας: "ευγενική" καθομιλουμένη)
    Ξαφνικά η τρελή αμόλησε κάτι βρισιές, που μείναμε με το στόμα ανοιχτό. Άβυσσος κτλ...
    (γ΄επίπεδο γλώσσας: καθομιλουμένη μεν, αλλά κομματάκι χυδαία και αργκό)
    Ξαφνικά η τρελή έριξε κάτι μπινελίκια, που μείναμε ξεροί. Άβυσσος κτλ...
    (δ΄επίπεδο γλώσσας: χυδαία και αργκό καθομιλουμένη)
    Ξαφνικά η τρελή έριξε κάτι γαμοσταυρίδια, που μείναμε κάγκελο. Ἀβυσσος κτλ...
  2. Η λέξη ύβρις χρησιμοποιείται σ΄όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, με την έννοια της υπέρμετρης αλαζονείας. (παρεμπιπτόντως η λέξη θέατρο επίσης)

Nuvola apps noatun.png Παράγωγες λέξεις[επεξεργασία]

Gnome-globe.svg Μεταφράσεις[επεξεργασία]