κόσμος

Ελληνικά (el)

πτώση	ενικός	πληθυντικός
ονομαστική	κόσμος	κόσμοι
γενική	κόσμου	κόσμων
αιτιατική	κόσμο	κόσμους
κλητική	κόσμε	κόσμοι

Ετυμολογία

κόσμος < αρχαία ελληνική κόσμος

Προφορά

ΔΦΑ : /ˈkɔ.zmɔs/

Ουσιαστικό

κόσμος αρσενικό

1. το σύμπαν
2. ο πλανήτης Γη
3. οι άνθρωποι, η κοινωνία
4. οποιοδήποτε σύνολο ανθρώπων
5. οι καλεσμένοι
6. τα εγκόσμια κατ' αντιδιαστολή προς τον μοναχισμό
7. (παρωχημένο) στολίδι

Συνώνυμα

• ντουνιάς

Εκφράσεις

• από καταβολής κόσμου: από τότε που υπάρχει ο κόσμος, από την αρχή
• έφαγα τον κόσμο: έψαξα πολύ για να βρω (κάτι)
• ζει σε άλλον κόσμο: είναι ξεκομμένος από την πραγματικότητα
• ζει στον κόσμο του: είναι ξεκομμένος από την πραγματικότητα
• χαλάει ο κόσμος : γίνεται μεγάλη φασαρία, γίνονται επεισόδια

Παροιμίες

• εδώ ο κόσμος καίγεται και η γριά χτενίζεται: ενώ γίνονται γεγονότα που επαπηλούν τη ζωή κάποιου, αυτός ασχολείται με πράγματα άσχετα και δευτερεύοντα
• ο κόσμος τό 'χει τούμπανο κι αυτός κρυφό καμάρι: συνήθως λέγεται ειρωνικά γιά κάποιον που νομίζει ότι είναι κατοχος ενός μεγάλου μυστικού, ενώ το ξέρει όλος ο κόσμος.

Συγγενικές λέξεις

• κοσμάκης
• κοσμήτορας
• υπόκοσμος
• κοσμώ, κόσμημα, κόσμιος/κοσμία, κόσμια (κοσμίως), κοσμιότητα (κοσμιότης)
• διακοσμώ, διάκοσμος, διακόσμηση, διακοσμητής/διακοσμήτρια
• κοσμογονία, κοσμογονικός
• κοσμολογία, κοσμογραφία
• κοσμοείδωλο
• κοσμοθεωρία
• κοσμοαντίληψη
• κοσμοκαλόγερος
• κοσμοκρατορία, κοσμοκράτορας
• κοσμοναύτης
• κοσμοδρόμιο
• κοσμοπλημμύρα, κοσμοσυρροή
• κοσμοπολίτης/κοσμοπολίτισσα, κοσμοπολίτικος
• κοσμοχαλασιά
• απόκοσμος
• κοσμοϊστορικός
• κοσμογυρισμένος
• κοσμοσωτήριος
• κοσμοξάκουστος
• κοσμικός, κοσμικότητα
• εγκόσμιος, τα εγκόσμια

Μεταφράσεις

    το σύμπαν

αγγλικά : universe  (en) γερμανικά :Weltall (ο)  (de) , Kosmos (α)  (de) , Universum (o)  (de)

    η Γη

αγγλικά : world  (en) γαλλικά : monde  (fr) γερμανικά : Welt  (de) εβραϊκά : עולם  (he) τουρκικά : dünya  (tr)

    οι άνθρωποι, η κοινωνία

αγγλικά : people  (en) γαλλικά : gens  (fr) γερμανικά : Menschen  (de) , Leute  (de)