κόσμος

Από Βικιλεξικό

Πίνακας περιεχομένων 1 Ελληνικά (el) 1.1 Ετυμολογία 1.2 Προφορά 1.3 Ουσιαστικό 1.3.1 Συνώνυμα 1.3.2 Εκφράσεις 1.3.3 Παροιμίες 1.3.4 Σημειώσεις 1.3.5 Συγγενικές λέξεις 1.3.6 Σύνθετα 1.3.7 Μεταφράσεις

Ελληνικά (el)

Πτώση	Ενικός	Πληθυντικός
Ονομαστική	κόσμος	κόσμοι
Γενική	κόσμου	κόσμων
Αιτιατική	κόσμο	κόσμους
Κλητική	κόσμε	κόσμοι

Ετυμολογία

κόσμος < αρχαία ελληνική κόσμος

Προφορά

ΔΦΑ : /ˈkɔ.zmɔs/

Ουσιαστικό

κόσμος αρσενικό

1. το σύμπαν
2. ο πλανήτης Γη
3. οι άνθρωποι, η κοινωνία
4. οποιοδήποτε σύνολο ανθρώπων
5. οι καλεσμένοι
6. τα εγκόσμια κατ' αντιδιαστολή προς τον μοναχισμό
7. (παρωχημένο) στολίδι

Συνώνυμα

• ντουνιάς

Εκφράσεις

• από καταβολής κόσμου: από τότε που υπάρχει ο κόσμος, από την αρχή
• έφαγα τον κόσμο: έψαξα πολύ για να βρω (κάτι)
• ζει σε άλλον κόσμο: είναι ξεκομμένος από την πραγματικότητα
• ζει στον κόσμο του: είναι ξεκομμένος από την πραγματικότητα
• χαλάει ο κόσμος, καίγεται ο κόσμος: γίνεται μεγάλη φασαρία, γίνονται επεισόδια

Παροιμίες

• εδώ ο κόσμος καίγεται και η γριά χτενίζεται: ενώ ο κόσμος αναστατώνεται, αυτός ασχολείται με ασήμαντες λεπτομέρειες
• ο κόσμος τό 'χει τούμπανο κι αυτός κρυφό καμάρι: λέγεται για κάτι που είναι πασίγνωστο ενώ κάποιος νομίζει ότι μόνο αυτός το ξέρει

Σημειώσεις

Μια παροιμία μπορεί να έχει διάφορες έννοιες. Οι παραπάνω εξηγήσεις δεν μπορούν να αντικατοπτρίσουν όλο τον πλούτο που κρύβεται πίσω από τις λίγες λέξεις της.

Συγγενικές λέξεις

• κοσμάκης
• κοσμήτορας
• κόσμια (κοσμίως)
• κοσμικά
• κοσμικός
• κοσμικότητα (κοσμικότης)
• κόσμιος
• κοσμιότητα (κοσμιότης)
• κοσμώ (βλέπε λέξη)

Σύνθετα

• απόκοσμος
• διάκοσμος, διακοσμώ, διακοσμητής, διακόσμηση
• κοσμοβιολογία
• κοσμοβριθής
• κοσμογονία, κοσμογονικός
• κοσμογραφία, κοσμογραφικός
• κοσμογυρισμένος
• κοσμοδρόμιο
• κοσμοείδωλο
• κοσμοζωικός
• κοσμοθεωρητικός, κοσμοθεωρία
• κοσμοϊστορικός
• κοσμοκαλόγερος
• κοσμοκράτορας - κοσμοκράτειρα, κοσμοκρατόρισσα - κοσμοκρατορία
• κοσμολογία, κοσμολογικός
• κοσμοναύτης
• κοσμοπλημμύρα
• κοσμοπολίτης - κοσμοπολίτισσα
• κοσμοπολιτικός, κοσμοπολίτικος, κοσμοπολιτικά, κοσμοπολίτικα (κοσμοπολιτικώς)
• κοσμοπολιτισμός
• κοσμοσυρροή
• κοσμοσωτήριος
• κοσμοχαλασιά
• υπόκοσμος

Μεταφράσεις