Μετάβαση στο περιεχόμενο

γόνυ

Από Βικιλεξικό

Νέα ελληνικά (el)

[επεξεργασία]
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική το γόνυ τα γόνατα
      γενική του γόνατος των γονάτων
    αιτιατική το γόνυ τα γόνατα
     κλητική γόνυ γόνατα
όπως «-υ ουδέτερα» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
γόνυ < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική γόνυ

Προφορά

[επεξεργασία]
ΔΦΑ : /ˈɣo.ni/
τυπογραφικός συλλαβισμός : γό‐νυ

Ουσιαστικό

[επεξεργασία]

γόνυ ουδέτερο (στην ονομαστική και αιτιατική)

Σημειώσεις

[επεξεργασία]
  • Χρησιμοποιείται συχνότερα η γενική ενικού γόνατος, ιδίως σε ιατρικά κείμενα.

Συγγενικά

[επεξεργασία]

Πηγές

[επεξεργασία]


Αρχαία ελληνικά (grc)

[επεξεργασία]
ουσιαστικά μεταπλαστά
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική τὸ γόνῠ τὰ γόνᾰτᾰ
      γενική τοῦ γόνᾰτος τῶν γονᾰ́των
      δοτική τῷ γόνᾰτῐ τοῖς γόνᾰσῐ(ν)
    αιτιατική τὸ γόνῠ τὰ γόνᾰτᾰ
     κλητική ὦ! γόνῠ γόνᾰτᾰ
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  γόνᾰτε
γεν-δοτ τοῖν  γονᾰ́τοιν
ανώμαλη κλίση, Κατηγορία 'δόρυ' όπως «δόρυ» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
γόνυ < πρωτοελληνική *ǵónu < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *ǵónu. Συγγενή: σανσκριτική जानु (jānu), λατινική genu, παλαιά αρμενική ծունկ (cunk), γοτθική 𐌺𐌽𐌹𐌿 (kniu), αγγλοσαξονική cnēo (> αγγλική knee).

Ουσιαστικό

[επεξεργασία]

γόνυ ουδέτερο

Σημειώσεις

[επεξεργασία]
  • ιωνικοί τύποι  (γεν. γούνατος, δοτ. πληθ.: γούνασι/γούνασσι)
    ※ 5ος αιώνας πκε ⌘ Ἡρόδοτος, Ἱστορίαι, 2 (Εὐτέρπη), 80
    τόδε μέντοι ἄλλοισι Ἑλλήνων οὐδαμοῖσι συμφέρονται· ἀντὶ τοῦ προσαγορεύειν ἀλλήλους ἐν τῇσι ὁδοῖσι προσκυνέουσι κατιέντες μέχρι τοῦ γούνατος τὴν χεῖρα.
  • ποιητικοί τύποι  (γεν.: γουνός, δοτ.: γουνί, ον.-αιτ.-κλ. πληθ.: γοῦνα, γεν. πληθ.: γούνων)
  • αιολικοί τύποι : ον.-αιτ.-κλ. πληθ.: γόνα, γεν. πληθ.: γόνων)

Εκφράσεις

[επεξεργασία]
  • ἐς γόνυ βάλλω: ταπεινώνω, κάνω κάποιον να με παρακαλάει γονατιστός (τότε όμως αυτός που παρακαλούσε αγκάλιαζε ή άγγιζε τα γόνατα του ισχυρότερου, οπότε η φράση ίσως σήμαινε θα τον κάνω να αγκαλιάσει τα γόνατά μου, να με ικετεύει και η βραύτητα δεν έπεφτε στα γόνατα του ικέτη αλλά στα γίνατα του κυρίαρχου.)
  • θεῶν ἐν γούνασι κεῖται: εξαρτάται από τη θέληση των θεών
  • γόνατα τίθημι: γονατίζω

Παράγωγα

[επεξεργασία]

Συγγενικά

[επεξεργασία]

Πηγές

[επεξεργασία]
Ανακτήθηκε από "https://el.wiktionary.org/w/index.php?title=γόνυ&oldid=7323819"