εφηλίδα

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	η	εφηλίδα	οι	εφηλίδες
γενική	της	εφηλίδας	των	εφηλίδων
αιτιατική	την	εφηλίδα	τις	εφηλίδες
κλητική		εφηλίδα		εφηλίδες
Κατηγορία όπως «ελπίδα» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

εφηλίδα < καθαρεύουσα ἐφηλίς < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἐφηλίς (ή ἔφηλις) από την αιτιατική «τὴν ἐφηλίδα» < ἐφ- (ἐπί) + ἧλος

Ουσιαστικό

εφηλίδα θηλυκό

1. (ιατρική) φακίδα

   ※  Οι λέξεις! Από τη στιγμή που έμαθα ανάγνωση και γραφή, μʼ αυτές έχτισα το οχυρό μου, και εξορίζω τους φόβους μου έξω από τις πύλες του. Με τις λέξεις πλοηγό, επανασυνδέω τη μνήμη με το παρελθόν και παρηγορώ τον εαυτό μου για το χρόνο που διαβαίνει ανεπιστρεπτί, αφήνοντας τα σημάδια του σαν καφετιές εφηλίδες πάνω στο λευκό μου δέρμα.

   Ελένη Πριοβόλου, ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, 3ο βιβλίο, Το τέλος του γαλάζιου ρόδου, [μυθιστόρημα], εκδόσεις: Καστανιώτη, Αθήνα 2014, ISBN 9789600357288 @google.gr/books

   ※  […] Επίσης ο ίδιος, σε πραγματείες που συνέγραψε σχετικά με την μελαψότητα του προσώπου, τις εφηλίδες και τις φακίδες, περιγράφει την χρησιμοποίηση διαφόρων μιγμάτων για την θεραπευτική αντιμετώπιση της κηλίδωσης του δέρματος.

   Αναστάσιος Μυλωνάς, Η Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική στο Βυζάντιο, από τον γνόφο και την υπέρβαση της πίστης στην επιστήμη και την τέχνη της χειρουργίας, διδακτορική διατριβή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), Σχολή Επιστημών Υγείας, Τμήμα Ιατρικής, Τομέας Κοινωνικής Ιατρικής - Ψυχιατρικής και Νευρολογίας, Εργαστήριο Ιστορίας της Ιατρικής, Αθήνα 2011, σελ. 32 @freader.ekt.gr

   ΣτΕ: Ο συγγραφέας αναφέρεται στο βυζαντινό ιατρό Παύλο τον Αιγινήτη.

2. (για καρφί)
   1. (αρχαιολογία) το πεπλατυσμένο τμήμα που καλύπτει την κεφαλή καρφιού
   2. (γλυπτική, αρχαιολογία) κατασκευή (πρόσθετο στοιχείο, σκάλισμα κ.λπ.) που το μιμείται (για διακοσμητικούς λόγους)

      ※  Με την αφαίρεση των χωμάτων, χτες, αποκαλύφθηκαν τμήματα από μαρμάρινη θύρα, της τυπικής μορφής των μακεδονικών τάφων: Δηλαδή, έχουμε θύρα με εφηλίδες, οι οποίες μιμούνται την κεφαλή καρφιών, όπως είθισται στις ξύλινες πόρτες. (* εφημερίδα Το Βήμα)

   3. (ναυτικός όρος) μικρή μεταλλική περόνη

      ≈ συνώνυμα: κασκαβάλι

Συγγενικά

• → δείτε τη λέξη ήλος

Διαλεκτικοί τύποι

• στα κυπριακά: ηλιοκαμμάδες, ηλιοκαμμάες

Μεταφράσεις

    φακίδα

→ δείτε τη λέξη φακίδα

    κεφαλή καρφιού

    ναυτικός όρος

Πηγές

• εφηλίδα - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
• εφηλίδες - Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών.  (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες σύμβολα)
• σελ. 8 - Λεωνίδας Παλάσκας, Αλέξανδρος Κουμελάς, Φίλιππος Ιωάννου, Ονοματολόγιον ναυτικόν. Εν Αθήναις: Εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, 1884 [Εισαγωγή, υπογεγραμμένη το 1858] @anemi
• εφηλίδα - Άννα Αναστασιάδη - Συμεωνίδη (2003). Αντίστροφο λεξικό της νέας ελληνικής. Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη.  (συντομογραφίες)
• Πάπυρος–Λαρούς–Μπριτάννικα: Λεξικό της ελληνικής γλώσσας, αρχαίας - μεσαιωνικής - νέας, ερμηνευτικό - ετυμολογικό. Αθήνα, εκδ. Πάπυρος, 1981‑1994, έκδοση: 2013.