κόπανος

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	ο	κόπανος	οι	κόπανοι
γενική	του	κόπανου	των	κόπανων
αιτιατική	τον	κόπανο	τους	κόπανους
κλητική		κόπανε		κόπανοι
Κατηγορία όπως «αντίλαλος» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

κόπανος < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική κόπανος < ελληνιστική κοινή κόπανον (γουδοχέρι) < αρχαία ελληνική κόπ(τω) + -ανον

Ουσιαστικό

κόπανος αρσενικό

1. το εργαλείο με το οποίο κοπανάμε
   1. μικρό σφυρί που χρησιμοποιούν οι βαρελάδες και οι καλαφάτηδες, ματσόλα
   2. το εργαλείο αλωνίσματος σιτηρών για να διαχωριστεί ο καρπός
   3. το χοντρό και βαρύ αντικείμενο με το οποίο κοπανάμε τα ρούχα όταν τα πλένουμε στη νεροτριβή ή στη θάλασσα
   4. το πίσω μέρος του κοντακίου του όπλου
2. (μειωτικό) κουτός, ανόητος και αντιπαθητικός

   ≈ συνώνυμα: βούρλο, βλάκας

Συγγενικά

• κοπανάκι
• → και δείτε τις λέξεις κοπανώ και κοπανίζω

Σύνθετα

• υποκόπανος

Εκφράσεις

• το γουδί, το γουδοχέρι και τον κόπανο στο χέρι
• το μυαλό σου και μια λίρα και του μπογιατζή ο κόπανος

Μεταφράσεις

    εργαλείο

αγγλικά : 1.2 flail (en) 1.3 washing beetle (en), battledore (en) 1.4 butt (en) γαλλικά : 1.2 fléau (fr) 1.3 battoir (fr) 1.4 crosse (fr) γερμανικά : 1.2 Dreschflegel (de) 1.3 Bleuel (de) 1.4 Gewehrkolben (de)

    κουτός

→ δείτε τις λέξεις κουτός και αντιπαθητικός

Πηγές

• κόπανος - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
• κόπανος - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών.  (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)
• Μπαμπινιώτης, Γεώργιος (2002). Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας (Βʹ έκδοση). Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας.  (Αʹ έκδοση: 1998)
• κόπανος -  Κάτος, Γιώργος Β. (2016) Λεξικό της λαϊκής και της περιθωριακής μας γλώσσας. Θεσσαλονίκη. online στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ,^1-2)

---

Μεσαιωνικά ελληνικά (gkm)

Ετυμολογία

κόπανος < (άμεσο δάνειο) βενετική copano

Ουσιαστικό

κόπανος αρσενικό (και σήμερα σε χρήση με διαφορετική σημασία)

• είδος βάρκας

Άλλες μορφές

• κόπανο (ουδέτερο)

Πηγές

• κόπανος -  Επιτομή του Λεξικού ⌘ Κριαρά της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669). Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, [μονοτονικό σύστημα]. 
• σελ.273, Τόμος 8 - ⌘ Κριαράς, Εμμανουήλ. Λεξικό της Μεσαιωνικής Ελληνικής Δημώδους Γραμματείας (1100-1669). Τόμοι Α-… (1969-). Επιμελητές: Τόμοι 1-14, Κριαράς. Τόμοι 15-22, Ιωάννης Ν. Καζάζης. Τόμοι 23-… Γ. Κ. Γιαννάκης. Πολυτονικό σύστημα: τόμοι 1-4, μονοτονικό: τόμοι 5-τέλος, pdf.Βιβλιογραφία.  Οι τόμοι 1-18 στα Άπαντα Εμμανουήλ Κριαρά στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. 

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

ελληνιστική κοινή (αρχαία κλίση) δεν μαρτυρείται δυϊκός αριθμός
↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	ὁ	κόπανος	οἱ	κόπανοι
γενική	τοῦ	κοπάνου	τῶν	κοπάνων
δοτική	τῷ	κοπάνῳ	τοῖς	κοπάνοις
αιτιατική	τὸν	κόπανον	τοὺς	κοπάνους
κλητική ὦ!		κόπανε		κόπανοι
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		κοπάνω
γεν-δοτ	τοῖν		κοπάνοιν
2η κλίση, Κατηγορία 'θρίαμβος' όπως «θρίαμβος» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

κόπανος < → λείπει η ετυμολογία

Ουσιαστικό

κόπανος, -ου αρσενικό (ελληνιστική κοινή)

• (ψάρι) είδος ψαριού της οικογένειας του θύννου

  ≈ συνώνυμα: σκέπανος

Πηγές

• κόπανος - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.