Μετάβαση στο περιεχόμενο

λέω

Από Βικιλεξικό

Νέα ελληνικά (el)

[επεξεργασία]

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
λέω < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική λέω[1][2]

Προφορά

[επεξεργασία]
ΔΦΑ : /ˈle.o/
τυπογραφικός συλλαβισμός : λέ‐ω

Ρήμα

[επεξεργασία]

λέω, λες, λέει, πρτ.: έλεγα, απαρ.: πει, στ.μέλλ.: θα πω, αόρ.: είπα, παθ.φωνή: λέγομαι, μτχ.π.ε.: λεγόμενος, π.πρτ.: λεγόμουν, απαρ.: λεχθεί/ειπωθεί, π.αόρ.: λέχθηκα/ειπώθηκα, μτχ.π.π.: ειπωμένος

  1. διατυπώνω προφορικά ή και γραπτά μία λέξη ή φράση
    παράδειγμα  Ο διευθυντής μου είπε ότι πρέπει να τελειώνουμε με τη δουλειά που μας ανέθεσε
  2. προτείνω
    παράδειγμα  Λέω να πάμε μια βόλτα.
    παράδειγμα  Τι λες εσύ να κάνουμε;
  3. προτίθεμαι
    παράδειγμα  Λέω να πάω μια βόλτα.
  4. ονομάζω κάτι ή κάποιον με ένα συγκεκριμένο όνομα, αποκαλώ
    παράδειγμα  Πώς σε λένε;
  5. (σε τρίτο πρόσωπο)
    1. (ενικός ή πληθυντικός) πιστεύεται, φημολογείται, ακούστηκε ότι
      παράδειγμα  Λένε πως το κλίμα της γης αλλάζει.
      παράδειγμα  Θα ρίξει, λέει, χαλάζι.
    2. (στον ενικό) δηλώνει υπόθεση, υποθετικά
      παράδειγμα  Σκέψου, λέει, να κερδίσουμε το λαχείο!
      ≈ συνώνυμα: φαντάσου

Άλλες μορφές

[επεξεργασία]

Εκφράσεις

[επεξεργασία]

Κλίση

[επεξεργασία]

Μεταφράσεις

[επεξεργασία]

Αναφορές

[επεξεργασία]
  1. ↑ λέω - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)
  2. ↑ λέω - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας


Μεσαιωνικά ελληνικά (gkm)

[επεξεργασία]

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
λέω < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική λέγω[1], με αποβολή του μεσοφωνηεντικού υπερωικού κλειστού [ɣ], /ˈle.o/ < [ˈle.ɣo][2]. Παραβάλετε τσακωνική αέλα < δωρική διάλεκτος ἀγέλᾱ για το ίδιο φαινόμενο και ἀγέρας < ἀέρας ή λαγούτο < λαούτο για το αντίστροφο φαινόμενο.

Προφορά

[επεξεργασία]
ΔΦΑ : /ˈle.o/
τυπογραφικός συλλαβισμός : λέ‐ω

Ρήμα

[επεξεργασία]

λέω

Αναφορές

[επεξεργασία]
  1. ↑ λέω - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)
  2. ↑ λέω - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας

Πηγές

[επεξεργασία]
Ανακτήθηκε από "https://el.wiktionary.org/w/index.php?title=λέω&oldid=7302046"