θερμοκρασία

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	η	θερμοκρασία	οι	θερμοκρασίες
γενική	της	θερμοκρασίας	των	θερμοκρασιών
αιτιατική	τη	θερμοκρασία	τις	θερμοκρασίες
κλητική		θερμοκρασία		θερμοκρασίες
Κατηγορία όπως «σοφία» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

θερμοκρασία μαρτυρείται από το 1812 στον Κ. Κούμα με την νεώτερη σημασία < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή θερμοκρασία (δείτε εκεί για περαιτέρω ετυμολογία)

Η σημασία «θερμότητα του ατμοσφαιρικού αέρα» απόδοση για τη λατινική temperatura

Διαφορετική σημασίας η μεσαιωνική ελληνική θερμοκρασία (ανάμειξη θερμών ποτών)

Προφορά

ΔΦΑ : /θeɾ.mo.kɾaˈsi.a/

τυπογραφικός συλλαβισμός : θερ‐μο‐κρα‐σία

Ουσιαστικό

θερμοκρασία θηλυκό

1. (φυσική) το φυσικό μέγεθος που εκφράζει το πόσο κρύο ή ζεστό είναι ένα σώμα και μετριέται με ένα θερμόμετρο σε διάφορες κλίμακες (Κελσίου, Φαρενάιτ ή Κέλβιν)· από φυσική άποψη, το μέτρο της θερμοκρασίας εκφράζει τη μέση κινητική ενέργεια των μορίων του σώματος αυτού: υψηλότερη κινητική ενέργεια των μορίων δίνει ως αποτέλεσμα υψηλότερες μετρήσεις στο θερμόμετρο, ενώ το σώμα αυτό γίνεται υποκειμενικά αντιληπτό ως θερμότερο από ένα άλλο με χαμηλότερη κινητική ενέργεια των μορίων του
   • με τον όρο αυτό μπορεί να εννοούνται ειδικότερα:
     1. η θερμοκρασία του ατμοσφαιρικού αέρα
     2. η θερμοκρασία του αίματος ενός ζωντανού οργανισμού
2. (μεταφορικά) η κινητικότητα ή/και η ένταση

Πολυλεκτικοί όροι

• απόλυτη θερμοκρασία
• θερμοκρασία αυτανάφλεξης
• θερμοκρασία δωματίου
• θερμοκρασία περιβάλλοντος
• θερμοκρασία χρώματος

Συγγενικά

• θερμοκρασιακός

Μεταφράσεις

    θερμοκρασία

αγγλικά : temperature (en) γαλλικά : température (fr) γερμανικά : Temperatur (de) εσπεράντο : temperaturo (eo) ισπανικά : temperatura (es) πολωνικά : temperatura (pl)

Πηγές

• θερμοκρασία - LBG - Trapp, Erich, et al. (1994–2007) Lexikon zur byzantinischen Gräzität besonders des 9.-12. Jahrhunderts [Λεξικό της Βυζαντινής Ελληνικής, ιδίως για τον 9ο-12ο αιώνα], Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften (Έκδοση της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών)
• θερμοκρασία - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών.  (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)
• Μπαμπινιώτης, Γεώργιος (2002). Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας (Βʹ έκδοση). Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας.  (Αʹ έκδοση: 1998)

---

Μεσαιωνικά ελληνικά (gkm)

λόγια μεσαιωνική ελληνική με αρχαία κλίση
↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	ἡ	θερμοκρασία	αἱ	θερμοκρασίαι
γενική	τῆς	θερμοκρασίας	τῶν	θερμοκρασιῶν
δοτική	τῇ	θερμοκρασίᾳ	ταῖς	θερμοκρασίαις
αιτιατική	τὴν	θερμοκρασίαν	τὰς	θερμοκρασίας
κλητική ὦ!		θερμοκρασία		θερμοκρασίαι
1η κλίση, ομάδα 'χώρα', Κατηγορία 'σοφία' όπως «σοφία» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

θερμοκρασία < (κληρονομημένο) ελληνιστική κοινή θερμοκρασία

Προφορά

ΔΦΑ : /θeɾ.mo.kɾaˈsi.a/ (10^ος μ.Χ. αιώνας Βυζαντινή)

τυπογραφικός συλλαβισμός : θερ‐μο‐κρα‐σί‐α

Ουσιαστικό

θερμοκρασία, -ας θηλυκό

• η ανάμειξη θερμού ποτού

  → χρειάζεται παράθεμα

Πηγές

• θερμοκρασία - LBG - Trapp, Erich, et al. (1994–2007) Lexikon zur byzantinischen Gräzität besonders des 9.-12. Jahrhunderts [Λεξικό της Βυζαντινής Ελληνικής, ιδίως για τον 9ο-12ο αιώνα], Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften (Έκδοση της Αυστριακής Ακαδημίας Επιστημών)

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

ελληνιστική κοινή (αρχαία κλίση) δεν μαρτυρείται δυϊκός αριθμός
↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
	θερμοκρᾱσῐ-
ονομαστική	ἡ	θερμοκρασίᾱ	αἱ	θερμοκρασίαι
γενική	τῆς	θερμοκρασίᾱς	τῶν	θερμοκρασιῶν
δοτική	τῇ	θερμοκρασίᾳ	ταῖς	θερμοκρασίαις
αιτιατική	τὴν	θερμοκρασίᾱν	τὰς	θερμοκρασίᾱς
κλητική ὦ!		θερμοκρασίᾱ		θερμοκρασίαι
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		θερμοκρασίᾱ
γεν-δοτ	τοῖν		θερμοκρασίαιν
1η κλίση, ομάδα 'χώρα', Κατηγορία 'σοφία' όπως «σοφία» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

θερμοκρασία < θερμο- + -κρασία. Μορφολογικά αναλύεται σε θερμο- + κρᾶσ(ις) + -ία.

Προφορά

ΔΦΑ : /θeɾ.mo.kɾaˈsi.a/ (4^ος μ.Χ. αιώνας Κοινή)

τυπογραφικός συλλαβισμός : θερ‐μο‐κρα‐σί‐α

Ουσιαστικό

θερμοκρασία, -ας θηλυκό (ελληνιστική κοινή)

• η ανάμειξη θερμού ποτού

  → χρειάζεται παράθεμα

Πηγές

• θερμοκρασία - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.