Μετάβαση στο περιεχόμενο

πατήρ

Από Βικιλεξικό
Δείτε επίσης : Πατήρ

Νέα ελληνικά (el)

[επεξεργασία]
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική ο πατήρ οι πατέρες
      γενική του πατρός των πατέρων
    αιτιατική τον πατέρα τους πατέρες
     κλητική πάτερ πατέρες
Κλιτικοί τύποι από τα αρχαία ελληνικά.
Η αιτιατική πληθυντικού, με προσαρμογή στη δημοτική.
Συγκρίνετε με την κλίση του «πατέρας».
όπως «αρχαιόκλιτα» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
πατήρ < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική πατήρ, πρωτοελληνική *patḗr < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *ph₂tḗr, για τον θεολογικό όρο → δείτε Πατήρ[1]

Προφορά

[επεξεργασία]
ΔΦΑ : /paˈtiɾ/
τυπογραφικός συλλαβισμός : πα‐τήρ

Ουσιαστικό

[επεξεργασία]

πατήρ αρσενικό

  1. (χριστιανισμός, λόγιο) τίτλος για ιερείς
    παράδειγμα  Σ' αυτήν την εκκλησία λειτουργεί ο πατήρ Γεώργιος. Ο πατέρας Γεώργιος λειτουργεί εκεί εδώ και είκοσι χρόνια.
    άλλες μορφές: πατέρας
    → δείτε και την προσφώνηση πάτερ
  2. (χριστιανισμός, θεολογία) το πρώτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος → δείτε τον όρο Πατήρ
  3. (καθαρεύουσα) πατέρας

Συγγενικά

[επεξεργασία]

Αναφορές

[επεξεργασία]

Πηγές

[επεξεργασία]


Αρχαία ελληνικά (grc)

[επεξεργασία]
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
πᾰτηρ- πᾰτερ- πᾰτρ-
ονομαστική ὁ πατήρ οἱ πατέρες
      γενική τοῦ πατρός τῶν πατέρων
      δοτική τῷ πατρῐ́ τοῖς πατρᾰ́σῐ(ν)
    αιτιατική τὸν πατέρᾰ τοὺς πατέρᾰς
     κλητική ὦ! πάτερ πατέρες
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  πατέρε
γεν-δοτ τοῖν  πατέροιν
3η κλίση, συγκοπτόμενα, Κατηγορία 'πατήρ' όπως «πατήρ» - Παράρτημα:Ουσιαστικά
επική κλίση
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
πᾰτηρ- πᾰτερ- πᾰτρ-
ονομαστική ὁ πατήρ οἱ/τοὶ πατέρες
      γενική τοῦ/τοῖο πατέρος τῶν πατέρων
πατρῶν
      δοτική τῷ πατέρῐ τοῖς/τοῖσι(ν) πατέρεσσῐ(ν)
πατρᾰ́σῐ(ν)
    αιτιατική τὸν πατέρᾰ τοὺς πατέρᾰς
     κλητική ὦ! πάτερ πατέρες
  δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ τὼ  πατέρε
γεν-δοτ τοῖιν  πατέροιιν
3η κλίση, συγκοπτόμενα, Κατηγορία 'πατήρ' όπως «πατήρ» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
πατήρ < (κληρονομημένο) πρωτοελληνική *patḗr < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *ph₂tḗr. Συγγενή: μυκηναϊκή 𐀞𐀳 (pa-te), λατινική pater, σανσκριτική पितृ (pitṛ), παλαιά αρμενική հայր (hayr), πρωτογερμανική *fadēr (> αγγλοσαξονική fæder > αγγλική father, γερμανική Vater)

Ουσιαστικό

[επεξεργασία]

πατήρ, πατρός ή πατέρος(επικός) αρσενικό

  1. (οικογένεια) πατέρας, γονιός
    ≈ συνώνυμα: νόννος, φύτωρ
  2. επίθετο του Δία
    ※ 8ος αιώνας πκε ⌘ Ὅμηρος, Ἰλιάς, 1 (Α. Λοιμός. Μῆνις.), στίχ. 544
    Τὴν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·
  3. πρωτουργός, πρωταίτιος
  4. (προσφώνηση) προσφώνηση, από σεβασμό, ηλικιωμένου άντρα
    παράδειγμα  ξεῖνε πάτερ
  5. για τον θεολογικό όρο → δείτε Πατήρ

Άλλες μορφές

[επεξεργασία]

Εκφράσεις

[επεξεργασία]

Παράγωγα

[επεξεργασία]

Σύνθετα

[επεξεργασία]

α΄ συνθετικό

β΄ συνθετικό -πάτωρ Αρχαίες ελληνικές λέξεις με επίθημα -πάτωρ στο Βικιλεξικό

β΄ συνθετικό -πάτηρ (μεταγενέστερα) Αρχαίες ελληνικές λέξεις με επίθημα -πάτηρ στο Βικιλεξικό

Απόγονοι

[επεξεργασία]

Πηγές

[επεξεργασία]
Ανακτήθηκε από "https://el.wiktionary.org/w/index.php?title=πατήρ&oldid=7303912"