ἄβαξ

Αρχαία ελληνικά (grc)

Αυτή η σελίδα μπήκε στον κατάλογο των σελίδων που χρειάζονται επιμέλεια και έλεγχο Παρακαλούμε συμπληρώστε, τεκμηριώστε το λήμμα και βγάλτε αυτή την ετικέτα εάν θεωρείτε ότι το λήμμα ανταποκρίνεται στα κριτήρια του Βικιλεξικού. Για έλεγχο. ορισμών και περιόδου.

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
	ᾰβᾰκ-
ονομαστική	ὁ	ἄβαξ	οἱ	ἄβακες
γενική	τοῦ	ἄβακος	τῶν	ἀβάκων
δοτική	τῷ	ἄβακῐ	τοῖς	ἄβαξῐ(ν)
αιτιατική	τὸν	ἄβακᾰ	τοὺς	ἄβακᾰς
κλητική ὦ!		ἄβαξ		ἄβακες
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		ἄβακε
γεν-δοτ	τοῖν		ἀβάκοιν
3η κλίση, Κατηγορία 'φύλαξ' όπως «φύλαξ» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

ἄβαξ < αβέβαιης ετυμολογίας

Ουσιαστικό

ἄβαξ αρσενικό

1. σανίδα ή πλάκα για την καταμέτρηση ψήφων

   ※  4ος αιώνας πκε ⌘ Αριστοτέλης, Ἀθηναίων πολιτεία Arist.Ath.69.1@perseus.tufts.edu

   πάντες δ᾽ ἐπειδὰν ὦσι διεψηφισμένοι, λαβόντες οἱ ὑπηρέται τὸν ἀμφορέα τὸν κύριον, ἐξερῶσι ἐπὶ ἄβακα τρυπήματα ἔχοντα ὅσαιπερ εἰσὶν αἱ ψῆφοι, ἵν᾽ αὗται φανεραὶ προκείμεναι καὶ εὐαρίθμητοι ὦσιν, καὶ τὰ τρυπητὰ καὶ τὰ πλήρη δῆλα τοῖς ἀντιδίκοις. οἱ δὲ ἐπὶ τὰς ψήφους εἰληχότες διαριθμοῦσιν αὐτὰς ἐπὶ τοῦ ἄβακος, χωρὶς μὲν τὰς πλήρεις, χωρὶς δὲ τὰς τετρυπημένας. καὶ ἀναγορεύει ὁ κήρυξ τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων, τοῦ μὲν διώκοντος τὰς τετρυπημένας, τοῦ δὲ φεύγοντος τὰς πλήρεις: ὁποτέρῳ δ᾽ ἂν πλείων γένηται, οὗτος νικᾷ, ἂν δὲ ἴσαι, ὁ φεύγων.

   Και όταν έχουν ψηφίσει όλοι, οι υπηρέτες παίρνουν τον κύριο αμφορέα και τον αδειάζουν πάνω σε μια σανίδα που έχει τόσες τρύπες όσες είναι οι ψήφοι, ώστε να είναι ορατές και εύκολα μετρήσιμες, τόσο οι τρυπημένες όσο και οι πλήρεις, για να είναι ολοφάνερες στους αντιδίκους. Αυτοί που έχουν οριστεί για την καταμέτρηση διαχωρίζουν τις ψήφους πάνω στη σανίδα, τις πλήρεις χωριστά από τις τρυπημένες. Και ο κήρυκας ανακοινώνει τον αριθμό των ψήφων, τις τρυπημένες για τον κατήγορο και τις πλήρεις για τον κατηγορούμενο. Όποιος έχει τις περισσότερες, αυτός νικά· αν όμως είναι ίσες, νικά ο κατηγορούμενος.

   Μετάφραση παραθέματος: Βικιλεξικό.

2. (ελληνιστική σημασία, αριθμητική) πίνακας αριθμητικός
3. (ελληνιστική σημασία) πλάκα επάνω στην οποία παίζεται τάβλι, ζατρίκιο κλπ
4. (ελληνιστική σημασία) τραπέζι
5. (ελληνιστική σημασία, αρχιτεκτονική) βάση κιονόκρανου

   → δείτε  λατινική abacus στον Βιτρούβιο

6. (ελληνιστική σημασία, στον πληθυντικό) ἄβακες: παγκάκια θεάτρου
7. (ελληνιστική σημασία στρατιωτικός όρος) σύστημα γραμμών, με το οποίο υπολογίζονται τα διάφορα στοιχεία βολής (αβάκιον αναγωγής)

Συγγενικά

• ἀβακής
• ἀβάκιον
• (Χρειάζεται επεξεργασία)

Ουσιαστικό

ἄβαξ αρσενικό

• άλλη μορφή του ἀβακής στο ⌘ Lexicon Rhetoricum

Πηγές

• ἄβαξ - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.