τραπέζι

Από Βικιλεξικό
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ελληνικά (el) [επεξεργασία]

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική το τραπέζι τα τραπέζια
      γενική του τραπεζιού των τραπεζιών
    αιτιατική το τραπέζι τα τραπέζια
     κλητική τραπέζι τραπέζια
Κατηγορία όπως «τραγούδι» - Παράρτημα:Ουσιαστικά
Ένα ξύλινο τραπέζι,

Ετυμολογία [επεξεργασία]

τραπέζι < μεσαιωνική ελληνική τραπέζιν < αρχαία ελληνική τράπεζα < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *tr̥-ped-ih₂- (που έχει τρία πόδια) < *tr̥-[1] (τρία) + *pṓds (πούς, πόδι)[2]

Προφορά[επεξεργασία]

ΔΦΑ : /tɾaˈpe.zi/
τυπογραφικός συλλαβισμός: τρα‐πέ‐ζι

Ουσιαστικό[επεξεργασία]

τραπέζι ουδέτερο

  1. έπιπλο με τέσσερα, συνήθως, πόδια
    το τραπέζι της κουζίνας
    χειρουργικό τραπέζι
  2. το γεύμα ή το δείπνο
    ※  Αύριο λοιπόν, τους λέει, πού θα πάτε στο τραπέζι να φάτε, να πάρετε και ένα σκυλάκι μαζί σας και να του ρίξετε μια κουταλιά φαΐ (Η Τζιτζίναινα, Νεοελληνικά ανάλεκτα, τόμος Α΄, Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός, 1870, σελ. 24 [1])

Εκφράσεις[επεξεργασία]

  • κλείνω τραπέζι (σε εστιατόριο ή νυχτερινό κέντρο): κρατώ θέση
  • ρίχνω στο τραπέζι (πρόταση): υποβάλλω, παρουσιάζω (μια πρόταση) στους συνομιλητές μου
  • κάθομαι στο τραπέζι: παίρνω θέση για να γευματίσω
  • στρώνω / βάζω τραπέζι: τοποθετώ το σερβίτσιο και το φαγητό στο τραπέζι
  • ξεστρώνω / μαζεύω το τραπέζι: μαζεύω μετά το φαγητό όσα έβαλα πάνω στο τραπέζι
  • κάνω το τραπέζι (σε κάποιον): παραθέτω γεύμα (σε κάποιον)
  • κάθομαι στο ίδιο τραπέζι (με κάποιους): συμμετέχω στη λήψη των αποφάσεων

Συγγενικές λέξεις[επεξεργασία]

Σύνθετα[επεξεργασία]

Δείτε επίσης[επεξεργασία]

Μεταφράσεις[επεξεργασία]

Αναφορές[επεξεργασία]

  1. Αρχικά υπέθεσαν ότι προερχόταν από το *kʷtur- (τέσσερα), αλλά ο Andrew Sihler στα 1995 επισήμανε ότι τα αρχικά τραπέζια είχαν τρία πόδια! (New Comparative Grammar of Greek and Latin, Oxford, New York: Oxford University Press)
  2. πβ. μυκηναϊκή διάλεκτος 𐀵𐀟𐀼 (to-pe-za)