συνείδηση

Από Βικιλεξικό
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Flag of Greece.svg Ελληνικά (el) [επεξεργασία]

πτώση ενικός πληθυντικός
ονομαστική συνείδηση συνειδήσεις
γενική συνείδησης
& συνειδήσεως
συνειδήσεων
αιτιατική συνείδηση συνειδήσεις
κλητική συνείδηση συνειδήσεις

Nuvola apps bookcase.png Ετυμολογία [επεξεργασία]

συνείδηση < αρχαία ελληνική συνείδησις < σύν + εἴδησις < οἶδα

Nuvola apps edu languages.png Προφορά[επεξεργασία]

ΔΦΑ : /si.ˈni.ði.si/

Open book 01.svg Ουσιαστικό[επεξεργασία]

συνείδηση θηλυκό
λογίως μόνο στον ενικό

  1. (φιλοσοφία), (νευροεπιστήμες) αυτοεπίγνωση και αισθητηριακή βιωματικότητα
    (επαρκής βαθμός βιωματικότητας απαιτείται και στην επιγνωστική συνείδηση)
    • η αυτοεπίγνωση, η επίγνωση του εαυτού και του περιβάλλοντος και των μεταξύ τους συσχετισμών κι ορίων


      Ως επιγνωστική συνείδηση (όχι ηθικολογική) πιο σωστά εννοούμε την εγρήγορση του εγκεφαλικού στελέχους σε μη κοιμώμενο άτομο, το οποίο (άτομο) εμφανίζει ροή σκέψεων (έστω βαθμό ροής και όχι αναγκαστικά λεκτικών σκέψεων). Η πλήρης συνείδηση απαιτεί υγιή εγκέφαλο και επίγνωση του περιβάλλοντος και της θέσης του ατόμου σε αυτό. Συνολικά το νευρικό σύστημα μετέχει σε αυτήν, όμως περισσότερο το εγκεφαλικό στέλεχος (διότι χωρίς αυτό δεν υπάρχει ούτε ζωή ούτε ίχνος εγρήγορσης), ο μετωπιαίος λοβός του αναλυτικού στοχασμού και μνήμες διαρκείς και στιγμιαίες (σε διαφορετική τοπολογία έκαστη). Χωρίς μνήμες και μνημονική ικανότητα η επιγνωστική συνείδηση είτε δεν εμφανίζεται καθόλου, είτε προκύπτει κατακερματισμένη εφ' όσον χωρίς παρελθόν κόβεται το στοχαστικό νήμα. Η επιγνωστική συνείδηση εμφανίζεται σε χρονικές περιόδους και απαιτεί ροή νευρικής πληροφορίας. Η αξονικά και συνδεσμολογικά παγιωμένη γνώση αποτελεί μνήμη (ένα απ' τα συστατικά της επιγνωστικής συνείδησης), η οποία (μνήμη) αν δεν ανακληθεί μέσα σε χρονική περίοδο νευρικής πληροφοριακής ροής είναι σαν να μην υφίσταται. Ο όρος επιγνωστική συνείδηση είναι φιλοσοφικός και όχι επιστημονικός, όμως δύναται να περιγραφεί μακροσκελώς και αναλυτικά. Υπάρχουν βαθμοί επιγνωστικής συνείδησης, από την αστοχαστική καθιστική χαλάρωση, μέχρι τον ακαδημαϊκό διάλογο και την συγγραφή. Όταν ονειρευόμαστε έχουμε μερική επιγνωστική συνείδηση, διότι ορίζουμε συγκριτικά ασθενέστερα την ονειρική δράση μας, επίσης έχουμε λιγότερο έλεγχο του εαυτού μας και της πραγματικότητας. Στο βαθύ στάδιο του ύπνου δεν υπάρχει συντονισμένη αυτοεπίγνωση και κανένα ερμήνευμα της λέξης συνείδηση δεν είναι ενεργό τότε. Η συμπτυγμένη περιγραφή της επιγνωστικής συνείδησης συχνά θυμίζει ποίηση παρά περιγραφή της πραγματικότητας. Μερικοί επιστήμονες (βλ. World Science Festival - YouTube) έχουν απορρίψει τον όρο, ενώ άλλοι κατανοούν ότι είναι αναγκαία η ανάλυση τέτοιον σύνθετων όρων, διότι περικλείουν τα συστατικά της οργανωμένης εγκεφαλικής λειτουργίας και μάλιστα την ποσόστωση σημαντικότητάς τους.

  2. (ιατρική) εγερτική συνείδηση: βαθμός επαρκούς εγρήγορσης, αισθητηριακή βιωματικότητα χωρίς αναγκαστικά αναλυτικό αυτοεπιγνωστικό στοχασμό
  3. η ηθική αντίληψη, ηθική νόρμα, αποδεκτό συμπεριφορικό μοτίβο
  4. η επίκτητη πίστη σε ιδέες, ιδανικά, αξίες, αρχές, σκοπό ή ομάδα και η ταύτιση του εαυτού με αυτά (τα ιδανικά)
  5. η πρωταρχική συντονισμένη αντίδραση (και μετρήσημη σε fMRI) του εγκεφάλου σε ερέθισμα εξωτερικό[1] ή εσωτερικό (σκέψη) - πλήν της παρεγκεφαλίδας (διότι όταν λείπει δεν μεταβάλλεται η συνείδηση)
    • υπάρχουν πολλές βαθμίδες συνειδητότητας
    • όταν δεν υπάρχει μετρήσημη εγκεφαλική αντίδραση δεν υπάρχει συνειδητότητα (συνειδητότητα υπάρχει και όταν το άτομο είναι ξύπνιο διότι εμφανίζει μετρήσιμα μοτίβα συντονισμένων παλμών)
    • όταν οι νευρικοί παλμοί είναι ασυντόνιστοι δεν υπάρχει συνείδηση, ενώ όταν η νευρική δράση είναι υπερβολικά συντονισμένη έχουμε επιληψία - η συνείδηση προκύπτει από αλληλουχική νευρική διέγερση αλλά όχι απόλυτα ταυτισμένη νευρική δράση (διότι απλώς παράγει σπασμούς και όχι βαθμίδες νόησης και επίγνωσης)
    • άτομα χωρίς ιππόκαμπο δεν μπορούν να σχηματίσουν μακροπρόθεσμες μνήμες, εάν ο υπόλοιπος εγκέφαλος είναι υγιής εμφανίζουν συνείδηση και βραχύχρονη διαδικαστική μνήμη (κυρίως στον μετωπιαίο λοβό) συνήθως λίγων δευτερολέπτων (μπορούν να ολοκληρώσουν μικρή ζωγραφιά) (σε περίπτωση που υπάρχει τεράστια εγκεφαλική βλάβη και δεν εμφανίζεται ούτε διαδικαστική/μη καταγραφική μνήμη, η συνειδητότητα ελαττώνεται ραγδαία ή δεν υπάρχει [δεν έχουν όλοι οι ασθενείς τις ίδιες βλάβες])

Nuvola filesystems services.svg Σημειώσεις[επεξεργασία]

Ο όρος συνείδηση όταν δεν αφορά την ευσυνειδησία ή την εγερτική συνείδηση (= βασική συνειδητότητα) είναι φιλοσοφικός και προσεγγιζόταν στο παρελθόν με καθαρές διαλεκτικές έννοιες. Η «αυτοεπίγνωση του εγώ» (της υπόστασης, κτλ.) επιστημονικά αποτελεί διαδικασία και όχι αυτούσια έννοια. Κάποιοι ορίζουν την συνείδηση ως το πρώτο στάδιο επίγνωσης του κόσμου και άλλοι προαπαιτούν την ύπαρξη ανώτερων εγκεφαλικών διεργασιών. Το «πρόβλημα ορισμού της συνείδησης» θεωρείται από πολλούς ψευδοπρόβλημα αρχαϊκής ορολογίας. Συχνά προκύπτουν διαφωνίες λεξιλογικές και όχι βιοφυσιολογικής φύσης, λόγω της χρήσης της λέξης υπό ποικίλα πλαίσια.

Books-aj.svg aj ashton 01.svg Συνώνυμα[επεξεργασία]

Blue Glass Arrow.svg Δείτε επίσης [επεξεργασία]

  • βαθμοί συνειδητότητας - Stanford University 2009[2]
  • Νευροεπιστήμη της Συνειδητότητας- Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης[3]
  • consciousness στην αγγλόφωνη Βικιπαίδεια Άρθρο στη Βικιπαίδεια
  • Harvard Scientists Think They've Pinpointed The Physical Source of Consciousness - FIONA MACDONALD - 8 NOV 2016 - Science Alert[4][5]
  • Stanford Encyclopedia of Philosophy - Consciousness[6][7]
  • Consciousness | Yale University Press[8][9][10]
  • Consciousness - Oxford University Press[11][12]
  • complexity στην αγγλόφωνη Βικιπαίδεια Άρθρο στη Βικιπαίδεια

🎥 Βιντεογραφία[επεξεργασία]

  • The Neuroscience of Consciousness – with Anil Seth - The Royal Institution - YouTube[13]
  • World Science Festival - Consciousness [14][15][16]

32πχ Μεταφράσεις[επεξεργασία]