πόλις

Από Βικιλεξικό
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Flag of Greece.svg Ελληνικά (el) [επεξεργασία]

Nuvola apps bookcase.png Ετυμολογία [επεξεργασία]

πόλις < αρχαία ελληνική πόλις

Open book 01.svg Ουσιαστικό[επεξεργασία]

πόλις θηλυκό



Capitello modanatura mo 01.svg Αρχαία ελληνικά (grc) [επεξεργασία]

Πτώση Ενικός Δυϊκός Πληθυντικός
Ονομαστική πόλις πόλει πόλεις
Γενική πόλεως πολέοιν πόλεων
Δοτική πόλει πολέοιν πόλεσι(ν)
Αιτιατική πόλιν πόλει πόλεις
Κλητική πόλι πόλει πόλεις

Nuvola apps bookcase.png Ετυμολογία [επεξεργασία]

πόλις < ινδοευρωπαϊκή (ρίζα) *tpolH- < *tpelH- (οχύρωση)

Open book 01.svg Ουσιαστικό[επεξεργασία]

πόλις θηλυκό (και πτόλις)

  1. το φρούριο της πόλης, η ακρόπολή της, (με την υπόλοιπη πόλη, στην Αθήνα τουλάχιστον, να αποκαλείται σε παλιότερες εποχές άστυ)
    καλεῖται δὲ διὰ τὴν παλαιὰν ταύτῃ κατοίκησιν καὶ ἡ ἀκρόπολις μέχρι τοῦδε ἔτι ὑπ᾽ Ἀθηναίων πόλις. (Θουκ.)
  2. πόλη, η πόλη-κράτος, η πατρίδα, ο τόπος κάποιου
    τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες; (ποιός είσαι, κι αποπούθε ; Ποιοί 'ν' οι γονιοί σου, ο τόπος σου;) Οδύσεια, απόδοση Αργ. Εφταλιώτης
  3. χώρα, μεγάλη περιοχή
    ἔπειτα δὲ καὶ διώχληκε πόλεις πολλὰς ἐν τῇ ἀποδημίᾳ, Σικελίαν, Ἰταλίαν, Πελοπόννησον, Θετταλίαν, Ἑλλήσποντον, Ἰωνίαν, Κύπρον: Κατά Ανδοκίδου ασέβειας, Λυσίας.
  4. η ελεύθερη πολιτεία, η δημοκρατία
    -Αἵμων: πόλις γὰρ οὐκ ἔσθ᾽ ἥτις ἀνδρός ἐσθ᾽ ἑνός. -Κρέων: οὐ τοῦ κρατοῦντος ἡ πόλις νομίζεται; -Αἵμων: καλῶς γ᾽ ἐρήμης ἂν σὺ γῆς ἄρχοις μόνος. (Αιμων: Δεν λέγεται πόλη αυτή που ανήκει σε έναν άνδρα Κρέων: Δεν θεωρείται ότι η πόλη ανήκει σε εκείνον που κρατάει την εξουσία; Αίμων:Θα ήσουν θαυμάσιος μονάρχης σε μια έρημο)
  5. το σύνολο των πολιτών, ο δήμος
  6. το δικαίωμα του πολίτη, η ιδιότητα του πολίτη
    νῦν δὲ τούτοις οἷς ἐποίει καὶ διεπράττετ᾽ ἐκεῖνά τε καὶ τὰ λοιπὰ πάντα, τὴν πόλιν, τὸ γένος, τὴν ἐπιτιμίαν, τὰς ἐλπίδας (τώρα φαίνεται πως όσα έκανε στόχευαν στα πάντα, όσα είναι δικά μου, την ιδιότητά μου ως πολίτη, την οικογένειά μου, τα προνόμιά μου, τις ελπίδες μου)

Κλίση[επεξεργασία]

  • εκτός της κλίσης που παρατίθεται ως η συνηθέστερη απαντώνται και οι εξής τύποι κατά τόπους ή στην ποίηση
γεν. πόλιος πόληος πόλεος πτόλιος πόλειως
δοτική πόλει πτόλεϊ πόληϊ πόλι πόλῃ
αιτ. πόληα
ονομ. πλ. πόλιες πόληες
γεν. πληθ. πολίων
δοτική πλ. πολύεσσι πόλισι πολίεσι πόλιθι
αιτ. πλ. πόλεις πόληας πόλιας πόλεας

Nuvola apps noatun.png Συγγενικές λέξεις[επεξεργασία]

Nuvola apps noatun.png Σύνθετα[επεξεργασία]

Blue Glass Arrow.svg Εναλλακτικές μορφές [επεξεργασία]