Μετάβαση στο περιεχόμενο

κατουράω

Από Βικιλεξικό

Νέα ελληνικά (el)

[επεξεργασία]

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
κατουράω < κατουρ(ώ) + -άω, (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική κατουρῶ, συνηρημένος τύπος του κατουρέω < (κατά) κατ- + οὐρέω[1][2][3]

Προφορά

[επεξεργασία]
ΔΦΑ : /ka.tuˈɾa.o/
τυπογραφικός συλλαβισμός : κα‐του‐ρά‐ω

Ρήμα

[επεξεργασία]

κατουράω/κατουρώ, πρτ.: κατουρούσα/κατούραγα, αόρ.: κατούρησα, παθ.φωνή: κατουριέμαι, π.αόρ.: κατουρήθηκα, μτχ.π.π.: κατουρημένος

  1. ουρώ, αποβάλλω τα ούρα από το αντίστοιχο όργανο
    ≈ συνώνυμα: κάνω τσίσια, κάνω πιπί
  2. (στην παθητική φωνή) → δείτε κατουριέμαι δεν μπορώ να συγκρατήσω τα ούρα μου
    παράδειγμα  έκφραση: κατουριέμαι πάνω μου
  3. (μεταφορικά) περιφρονώ τελείως, δεν δίνω σημασία
    ※  Ἐμούτζωσε τὴ θάλασσα καὶ τήνε κατουράει. (Νίκος Καββαδίας, «Θεσσαλονίκη ΙΙ», Τραβέρσο, 1975)
  4. (αργκό, στην προστακτική) αφήνω κάποιον ήσυχο
    παράδειγμα Άι κατούρα μας! Άντε και χέσε μας!
    ≈ συνώνυμα: χέζω
  5. (μεταφορικά, κυρίως στην παθητική φωνή, με υπερβολή) → δείτε κατουριέμαι
    1. τρομάζω πολύ, σαν να κατουριέμαι από φόβο ή εξαιτίας προηγούμενης επώδυνης εμπειρίας
      παράδειγμα Κατουρήθηκα απ' το φόβο μου· χέστηκα πάνω μου!
      ※  1987 Ανδρέας Καρκαβίτσας, Ο ζητιάνος
      Δύναμη ἔχει καὶ τ' ἄλογό μου, εἶπεν ὁ Tζουμᾶς· μὰ σὰν πιάσω τὸ καμουτσίκι, αἷμα κατουράει.
      ≈ συνώνυμα: χέζομαι
    2. γελάω τόσο πολύ, που μπορεί να κατουρηθώ
  6. (κατ’ επέκταση, ιδιωματικό) αφοδεύω, αποπατώ [4]

Εκφράσεις

[επεξεργασία]

Παροιμίες

[επεξεργασία]

Συγγενικά

[επεξεργασία]

→ και δείτε τη λέξη ουρώ

Κλίση

[επεξεργασία]

Μεταφράσεις

[επεξεργασία]

Αναφορές

[επεξεργασία]
  1. ↑ κατουρώ, -άω - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα. Ετυμολογίες: Ευάγγελος Πετρούνιας). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
  2. ↑ κατουρώ, -άω - Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες σύμβολα)
  3. ↑ κατουρώ, κατουράω -  Γιώργος Β. Κάτος, Λεξικό της λαϊκής και της περιθωριακής μας γλώσσας, Θεσσαλονίκη, 2016 online στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ,1 2)
  4. ↑ κατουρώ, -έω. κατουράω σελ.3818 - ⌘ Δημήτριος Β. Δημητράκος (1964) Μέγα λεξικὸν ὅλης τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, 1930-1950. 2η έκδοση:1964. Αθήνα: Εκδόσεις: Δομή (15 τόμοι) & επανεκδόσεις, 1η έκδοση:1953 (9 τόμοι) Ελληνική Παιδεία. (συντομογραφίες & συγγραφέων)
Ανακτήθηκε από "https://el.wiktionary.org/w/index.php?title=κατουράω&oldid=7302369"