είμαι
Νέα ελληνικά (el)
[επεξεργασία]
Ετυμολογία
[επεξεργασία]
- είμαι < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική εἶμαι < αρχαία ελληνική εἰμί < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *h₁ésmi (είμαι, υπάρχω)
Προφορά
[επεξεργασία]
- ΔΦΑ : /ˈi.me/ ⓘ
- τυπογραφικός συλλαβισμός : εί‐μαι
Ρήμα
[επεξεργασία]
είμαι (ελλειπτικό ρήμα)
- έχω μια μόνιμη ή προσωρινή ιδιότητα
είμαι φιλόλογος / δικηγόρος / φίλος / σύζυγος- είναι θλιμμένη / αυταρχικός / νέοι
- ήμουν ερωτευμένη, αλλά όχι πια
- εδώ είναι τράπεζα
- βρίσκομαι (σε μια κατάσταση)
- Είμαστε σε πλεονεκτική θέση.
- βρίσκομαι (τοπικά)
- Θα μου εξηγήσεις πού είστε;
- (μεταφορικά) εντοπίζομαι
- Φαίνεται ότι στη Μαρία είναι η αδυναμία της.
- υπάρχω
- Είναι κανείς εδώ;
- κατάγομαι από κάποιον
- Το παιδί είναι του Κώστα.
- έχω σχέση με κάποιον
- Η Μαρία είναι με τον Γιώργο.
- φορώ ή έχω
- Είμαι με τις παντόφλες.
- Είμαι ακόμα με βρεμένα μαλλιά.
- ανήκω σε κάποιον
- Αυτό το κτίριο είναι του δήμου.
- προορίζομαι, πρόκειται να κάνω κάτι
- Φέτος ήταν να παραδώσει την εργασία, αλλά δεν τα κατάφερε.
- αξίζω, είμαι ικανός, ταιριάζω σε κάτι
- Δεν είμαι για ψυχολογικές πιέσεις.
- Εμείς είμαστε η μία για την άλλη.
- (γραμματική) με μετοχή παθητικού παρακειμένου, χρησιμοποιείται ως βοηθητικό ρήμα αντί του έχω για το σχηματισμό περιφραστικών τύπων, για να εκφράσει μεγαλύτερη διάρκεια
- είμαι κλειδωμένος
Εκφράσεις
[επεξεργασία]όπως ενδεικτικά:
- είμαι για να 'μαι (είμαι έτοιμος // (ειρωνικό) έχω καταντήσει)
- είμαι της γνώμης (νομίζω, θεωρώ)
- είμαι μέσα
- είναι στις αγάπες τους
Δείτε επίσης
[επεξεργασία]Κλίση
[επεξεργασία]| πρόσωπα | Ενεστώτας | Παρατατικός | Εξ. Μέλλ. | Υποτακτική | Μετοχή |
|---|---|---|---|---|---|
| α' ενικ. | είμαι | ήμουν | θα είμαι | να είμαι | όντας |
| β' ενικ. | είσαι | ήσουν | θα είσαι | να είσαι | |
| γ' ενικ. | είναι | ήταν | θα είναι | να είναι | |
| α' πληθ. | είμαστε | ήμαστε ήμασταν |
θα είμαστε | να είμαστε | |
| β' πληθ. | είστε είσαστε |
ήσαστε ήσασταν |
θα είστε | να είστε | |
| γ' πληθ. | είναι | ήταν | θα είναι | να είναι |
Μεταφράσεις
[επεξεργασία]
είμαι
|
|
Πηγές
[επεξεργασία]
- είμαι - Κάτος, Γιώργος Β. (2016) Λεξικό της λαϊκής και της περιθωριακής μας γλώσσας. Θεσσαλονίκη. online στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας (ΚΕΓ,1-2)
- είμαι - Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής (1998) του Ιδρύματος Μανόλη Τριανταφυλλίδη (συντομογραφίες-σύμβολα). Η Πύλη για την ελληνική γλώσσα, Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας
- είμαι - Χαραλαμπάκης, Χριστόφορος (επιμέλεια) (2014). Χρηστικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (ψηφιοποιημένη έκδοση από το 2023, συντομογραφίες-σύμβολα)
Κατηγορίες:
- Κληρονομημένες λέξεις από τα μεσαιωνικά ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα μεσαιωνικά ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από τα αρχαία ελληνικά (νέα ελληνικά)
- Προέλευση λέξεων από την πρωτοϊνδοευρωπαϊκή (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με προφορά ΔΦΑ (νέα ελληνικά)
- Λήμματα με ήχο στην προφορά (νέα ελληνικά)
- Νέα ελληνικά
- Ρήματα (νέα ελληνικά)
- Ρηματικές φωνές (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (νέα ελληνικά)
- Ρήματα ελλειπτικά (νέα ελληνικά)
- Γραμματική (νέα ελληνικά)
- Αντίστροφο λεξικό (ελληνικά)