κατάστημα

Νέα ελληνικά (el)

↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	το	κατάστημα	τα	καταστήματα
γενική	του	καταστήματος	των	καταστημάτων
αιτιατική	το	κατάστημα	τα	καταστήματα
κλητική		κατάστημα		καταστήματα
Κατηγορία όπως «όνομα» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Κατάστημα τυροκομικών στο Μέτσοβο

Κοινοτικό Κατάστημα Τρικερίου Μαγνησίας

Ετυμολογία

κατάστημα < (διαχρονικό δάνειο) μεσαιωνική ελληνική κατάστημα < ελληνιστική κοινή κατάστημα. Σημασία 1: σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική établissement de commerce. Σημασία 2: σημασιολογικό δάνειο από τη γαλλική établissement.

Προφορά

ΔΦΑ : /kaˈta.sti.ma/

τυπογραφικός συλλαβισμός : κα‐τά‐στη‐μα

Ουσιαστικό

κατάστημα ουδέτερο

1. ο χώρος ή το κτήριο όπου στεγάζει τις δραστηριότητές του ένας επαγγελματίας, έμπορος ή μία εταιρεία ώστε να έρχεται σε επαφή με τους πελάτες, να εκθέτει τα προς πώληση προϊόντα και να εκτελεί συναλλαγές

   ※  Το ίδιο έγινε και στην περίπτωση της οδού Αγίας Σοφίας, όπου οι ιδιοκτήτες καταστημάτων έβλεπαν με καλό μάτι το διπλοπαρκάρισμα, καθώς θεωρούσαν –λανθασμένα– ότι αυτό ευνοούσε την κατανάλωση στα καταστήματά τους. (Λεωνίδας Μακρής, Άρης Δημοκίδης, Γιάννης Μπουτάρης: Η πολιτική αλλιώς, εκδ. Πατάκης, 2025)

   ※  Με «νεκρή πόλη» εξακολουθεί να μοιάζει η Πλάκα, καθώς, παρά το άνοιγμα των εμπορικών καταστημάτων πριν ακριβώς από ένα μήνα και της επαναλειτουργίας των καταστημάτων εστίασης από τις 25 Μαΐου, πολλές επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές, ενώ οι περισσότερες από όσες λειτουργούν βλέπουν τον τζίρο τους να είναι μειωμένος πάνω από 75%. (Δήμητρα Μανιφάβα, «Νεκρή» η Πλάκα χωρίς τουρίστες, SOS εκπέμπουν τα καταστήματα, εφημ. Καθημερινή, 12 Ιουνίου 2020)

   ≈ συνώνυμα: μαγαζί

2. το κτήριο όπου στεγάζεται μόνιμα μια δημόσια υπηρεσία, ένα κοινωφελές ίδρυμα, μια τράπεζα, ένας οργανισμός κ.λπ.

     κεντρικό κατάστημα ταχυδρομείου

Πολυλεκτικοί όροι

• σωφρονιστικό κατάστημα

Σύνθετα

• υποκατάστημα

Μεταφράσεις

    κατάστημα

αγγλικά : shop (en), store (en), establishment (en) γαλλικά : magasin (fr) γερμανικά : Laden (de), Geschäft (de) εβραϊκά : חנות (he) ισπανικά : tienda (es) (1), almacén (es) (1), edificio (es) (2), oficina (es) (2), sucursal (es) (2) ιταλικά : negozio (it), magazzino (it) ολλανδικά : winkel (nl)

---

Μεσαιωνικά ελληνικά (gkm)

λόγια μεσαιωνική ελληνική με αρχαία κλίση
↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	τὸ	κατάστημα	τὰ	καταστήματα
γενική	τοῦ	καταστήματος	τῶν	καταστημάτων
δοτική	τῷ	καταστήματι	τοῖς	καταστήμασι(ν)
αιτιατική	τὸ	κατάστημα	τὰ	καταστήματα
κλητική ὦ!		κατάστημα		καταστήματα
3η κλίση, Κατηγορία 'ὄνομα' όπως «ὄνομα» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

κατάστημα < (διαχρονικό δάνειο) ελληνιστική κοινή κατάστημα

ΑΠΟΓΟΝΟΙ: ⇘ νέα ελληνικά: κατάστημα

Ουσιαστικό

κατάστημα ουδέτερο

1. εγκατάσταση, τόπος διαμονής
2. ενέργεια ίσως εχθρική
3. κατάσταση (καιρού)
4. άθροισμα ποσού

Άλλες μορφές

• κατάστημαν

---

Αρχαία ελληνικά (grc)

ελληνιστική κοινή (αρχαία κλίση) δεν μαρτυρείται δυϊκός αριθμός
↓ πτώσεις	ενικός		πληθυντικός
ονομαστική	τὸ	κατάστημᾰ	τὰ	καταστήμᾰτᾰ
γενική	τοῦ	καταστήμᾰτος	τῶν	καταστημᾰ́των
δοτική	τῷ	καταστήμᾰτῐ	τοῖς	καταστήμᾰσῐ(ν)
αιτιατική	τὸ	κατάστημᾰ	τὰ	καταστήμᾰτᾰ
κλητική ὦ!		κατάστημᾰ		καταστήμᾰτᾰ
	δυϊκός
ονομ-αιτ-κλ	τὼ		καταστήμᾰτε
γεν-δοτ	τοῖν		καταστημᾰ́τοιν
3η κλίση, Κατηγορία 'ὄνομα' όπως «ὄνομα» - Παράρτημα:Ουσιαστικά

Ετυμολογία

κατάστημα < καθίστημι

Ρήμα

κατάστημα ουδέτερο (ελληνιστική κοινή)

1. κατάσταση (καιρού, ψυχική κ.λπ.)
2. συμπεριφορά

Απόγονοι

κατάστημα (ελληνιστική κοινή)

• ⇘ μεσαιωνικά ελληνικά: κατάστημα
  • ⇘ νέα ελληνικά: κατάστημα

Πηγές

• κατάστημα - Επιτομή του Λεξικού Λίντελ-Σκοτ, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας (Επιτομή του Μεγάλου Λεξικού, εκδ. Πελεκάνος, 2007), Ψηφίδες στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2012
• κατάστημα - ΛΟΓΕΙΟΝ (αγγλικά, από το 2011) Λεξικά για την αρχαία ελληνική και λατινική γλώσσα (στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, κ.λπ.) Πανεπιστήμιο του Σικάγου.