-ουργός

Από Βικιλεξικό
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Flag of Greece.svg Ελληνικά (el) [επεξεργασία]

Nuvola apps bookcase.png Ετυμολογία [επεξεργασία]

-ουργός < αρχαία ελληνική -ουργός < ἔργον

Open book 01.svg Επίθημα[επεξεργασία]

-ουργός



  • δεύτερο συνθετικό λέξεων που είναι δημιουργήματα λογοτεχνών και λογίων ή και του λαού για να αποδώσουν λέξεις που έλειπαν από τη γλώσσα (κυρίως της γαλλικής το 17ο, 18ο και 19ο αιώνα, και οι οποίες στα γαλλικά έληγαν σε -ateur -atrice. Λέξεις που με τη σειρά τους είχε προέλθει από το λατινικό -tor , το οποίο δήλωνε το μέσο με το οποίο γίνεται κάτι)
    ταχυδακτυλουργός: ταχύς + δάχτυλο + ουργός για να αποδοθεί το γαλλικό prestidigitateur


  • δεύτερο συνθετικό λέξεων που προέρχονται από την αρχαία ελληνική και σε πολλές από τις οποίες το επίθημα ουργός δήλωνε ότι κάποιος εργάζεται για χάρη του πρώτου συνθετικού
    λειτουργός (λαός και έργο: που εργάζεται για το λαό)
    υπουργός (που εργάζεται υπό τις εντολές κάποιου άλλου, άρα για τον άλλο)
    υπουργός στην πολιτική (εννοείτο η λέξη λαός, εκείνος που εργάζεται υπό τον λαό, για τον λαό)
    πρωθυπουργός (ο πρώτος μεταξύ των υπουργών, δηλαδή από εκείνους που εργάζονται για το λαό)


Nuvola filesystems services.svg Σημειώσεις[επεξεργασία]

α) τονίστηκαν κατ' αναλογία με το κακούργος (κακόεργος) το οποίο από την αρχαιότητα τονιζόταν στην παραλήγουσα και όχι στη λήγουσα -ίσως το ακολούθησαν επειδή ήταν κακόσημα, θεωρία όμως που δεν ερμηνεύει γιατί π.χ. το όνομα Λυκούργος τονιζόταν στην παραλήγουσα χωρίς να δηλώνει κάτι κακό
β)τονίστηκαν στην παραλήγουσα ως επίθετα ενώ τα άλλα (οπλουργός, μεταλλουργός, ιερουργός, χειρουργός) ήταν ουσιαστικά, θεωρία που και πάλι δεν ερμηνεύει γιατί το ουσιαστικό Λυκούργος δεν ακολούθησε τον ίδιο κανόνα να εκφέρεται ως Λυκουργός

Gnome-globe.svg Μεταφράσεις[επεξεργασία]