Μετάβαση στο περιεχόμενο

ξύλο

Από Βικιλεξικό

Νέα ελληνικά (el)

[επεξεργασία]
↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική το ξύλο τα ξύλα
      γενική του ξύλου των ξύλων
    αιτιατική το ξύλο τα ξύλα
     κλητική ξύλο ξύλα
Κατηγορία όπως «πεύκο» - Παράρτημα:Ουσιαστικά
ξύλο ελιάς
ξύλο πεύκου

Ετυμολογία

[επεξεργασία]
ξύλο < αρχαία ελληνική ξύλον

Προφορά

[επεξεργασία]
ΔΦΑ : /ˈksi.lo/

Ουσιαστικό

[επεξεργασία]

ξύλο ουδέτερο

  1. η ουσία από την οποία αποτελείται ο κορμός και τα κλαδιά ενός δέντρου ή θάμνου και χρησιμοποιείται από την άνθρωπο για την κατασκευή αντικειμένων
    παράδειγμα  μια βιβλιοθήκη από ξύλο τριανταφυλλιάς
    ※  Νύχτα και μέρα πάντα κοπιάζει,
    κόβει το ξύλο με το πριόνι,
    κάθε κομμάτι πλανιάρει, σιάζει
    και το φιλιάζει και το καρφώνει.     (Στέφανος Μαρτζώκης, Ο ξυλοκόπος, Ballades, Ζάκυνθος 1889, σσ. 112-113)
    1. ένα κομμάτι από τον κορμό ή τα κλαδιά δέντρου
    2. (στον πληθυντικό) τμήματα από τον κορμό ή τα κλαδιά δέντρου που προορίζονται να καούν σε τζάκι, φούρνο κλπ (καυσόξυλα)
      παράδειγμα  πήγε στο δάσος να κόψει ξύλα
  2. (μόνο στον ενικό) η άσκηση βίας εναντίον ανθρώπου ή ζώου· ξυλοκόπημα, βιαιοπραγία
    παράδειγμα  παλιότερα το ξύλο ήταν μια αποδεκτή μορφή τιμωρίας για τα παιδιά
    ※  Ἕνα βλαχόπουλο ἔτρεχε πρὸς τὰ κεῖ, φωνάζοντας τὸ σκύλο. Ἔφτασε, ἅρπαξε τὸ σκύλο ἀπὸ τὸ μαλλιαρό του λαιμό, καὶ σηκώνοντας τὴν ἀγκλίτσα του, ἔκανε πὼς θὰ τὸν τσακίση στὸ ξύλο. Ὁ σκύλος κάθισε κάτω καὶ μαζεύτηκε. Τὸ βλαχόπουλο ἦταν ἕνα παιδάκι. Ὁ σκύλος δυὸ φορὲς σὰν αὐτό (Ζαχαρίας Παπαντωνίου, Τα ψηλά βουνά, κεφάλαιο: Ένα βλαχόπουλο που δε λέει πολλά λόγια, α' έκδοση, 1918)

Εκφράσεις

[επεξεργασία]

Συγγενικά

[επεξεργασία]

Σύνθετα

[επεξεργασία]

Μεταφράσεις

[επεξεργασία]
Ανακτήθηκε από "https://el.wiktionary.org/w/index.php?title=ξύλο&oldid=7337801"