ψυχή

Από Βικιλεξικό
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Λήμμα ποιότητας Λήμμα Ποιότητας

Το παρόν λήμμα αξιολογήθηκε από την κοινότητα των χρηστών ως Λήμμα Ποιότητας και αποτελεί πρότυπο λημμάτων του Ελληνικού Βικιλεξικού. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε τη σελίδα συζήτησής του, καθώς και τη λίστα των Λημμάτων Ποιότητας.

Λήμμα ποιότητας

Flag of Greece.svg Ελληνικά (el) []

πτώση ενικός πληθυντικός
ονομαστική ψυχή ψυχές
γενική ψυχής ψυχών
αιτιατική ψυχή ψυχές
κλητική ψυχή ψυχές

Nuvola apps bookcase.png Ετυμολογία []

ψυχή < αρχαία ελληνική ψυχή

Nuvola apps edu languages.png Προφορά[]

ΔΦΑ : /psi.ˈçi/
[[Η Ψυχή προσωποποίηση της ψυχής, όπως την φαντάστηκε ο Βολφ φον Χόγιερ γύρω στα 1855]]

Open book 01.svg Ουσιαστικό[]

ψυχή θηλυκό

  1. η βασική αρχή της ανθρώπινης ύπαρξης, της ζωής του ανθρώπου
    και οι παντρεμένοι έχουν ψυχή
  2. το άυλο βασικό στοιχείο της ανθρώπινης φύσης, σε αντιδιαστολή με το υλικό που είναι το σώμα
    μέχρι να βρει η ψυχή του ανθρώπου...
  3. το αθάνατο στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης
    Ο Θεός να αναπαύσει την ψυχή του.
  4. ο συναισθηματικός, πνευματικός και ηθικός κόσμος του ανθρώπου
    έχει καλή ψυχή
  5. η καλοσύνη, η γενναιοδωρία ενός ανθρώπου
    δεν έχεις ψυχή;
  6. (κατ’ επέκταση) ο καλοσυνάτος, ο γενναιόδωρος άνθρωπος
    είναι μεγάλη ψυχή
  7. ο άνθρωπος ως άτομο
    στο δρόμο δεν υπήρχε ψυχή
  8. το θάρρος, η ανδρεία
    θέλει ψυχή να...
    ήταν άνθρωπος με ψυχή
  9. άτομο που με την παρουσία του και τις πράξεις του ενισχύει και εμπνέει θάρρος στο κοινωνικό σύνολο στο οποίο ανήκει
    ήταν η ψυχή της ομάδας
  10. (εντομολογία) η πεταλούδα

Εκφράσεις[]

  • άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου: για κάτι που δεν μπορεί να προβλεφθεί ή που δεν εξηγείται με την λογική και αφορά την ανθρώπινη βούληση
  • βγάζω την ψυχή (κάποιου): τον ταλαιπωρώ
  • εν βρασμώ ψυχής: για πράξεις που γίνονται σε κατάσταση ψυχικής αναταραχής
  • καλή ψυχή!: ευχή για πεθαμένο
  • μια ψυχή που είναι να βγει (ας βγει): για κάτι που θα γίνει, όσο δυσάρεστη κι αν προβλέπεται η διαδικασία
  • ο Θεός και η ψυχή του: για κάποιον που δεν μπορούμε να ξέρουμε πώς σκέφτεται και τι θα πράξει
  • πήγε η ψυχή μου στην Κούλουρηβλέπε έκφραση: πάγωσε το αίμα μου
  • τι ψυχή έχει (κάτι);: για κάτι που θεωρείται ασήμαντο ή πολύ μικρής αξίας
  • τι ψυχή θα παραδώσει (κάποιος); για άνθρωπο κακόβουλο
  • ψυχή μου: τρυφερή προσφώνηση προς άτομο αγαπημένο
  • ψυχή τε και σώματι: για κάποιον που δίνεται με όλο του το είναι, που αφιερώνεται ολοκληρωτικά και με πάθος σε κάτι

Nuvola apps noatun.png Συγγενικές λέξεις[]

Nuvola apps noatun.png Σύνθετα[]

Blue Glass Arrow.svg Δείτε επίσης []

32πχ Μεταφράσεις[]

Capitello modanatura mo 01.svg Αρχαία ελληνικά (grc) []

Πτώση Ενικός Δυϊκός Πληθυντικός
Ονομαστική ψυχή ψυχά ψυχαί
Γενική ψυχῆς ψυχαῖν ψυχῶν
Δοτική ψυχ ψυχαῖν ψυχαῖς
Αιτιατική ψυχήν ψυχά ψυχάς
Κλητική ψυχή ψυχά ψυχαί

Nuvola apps bookcase.png Ετυμολογία []

ψυχή < ψύχω

Open book 01.svg Ουσιαστικό[]

ψυχή θηλυκό

  1. αναπνοή, ανάσα, πνοή, η ζωή αυτή καθαυτή
    τόν ἔλιπε ψυχή,: λιποθύμησε
    ψυχῆς ὄλεθρος : ο θάνατος
    ὁ περὶ τῆς ψυχῆς ἀγών
    περί ψυχῆς μάχεσθαι : παλεύει για τη ζωή του (Όμηρος)
    ἡ τῶνδε τῶν ἀνδρῶν ἀρετὴ τῆς Ἑλλάδος ἦν ψυχή: για νεκρούς σε πόλεμο, ότι η αρετή τους έσωσε τη ζωή της Ελλάδας
  2. το αθάνατο μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης ή το ψυχικό σκέλος της ανθρώπινης ύπαρξης, η ψυχή, ο ψυχισμός
    ἐστὶν ἡ εὐδαιμονία ψυχῆς ἐνέργειά τις κατ᾽ ἀρετήν τελείαν (Αριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια)
    ἀγένητόν τε καὶ ἀθάνατον ψυχή (Πλάτωνας)
  3. το πολυτιμότερο στοιχείο για έναν άνθρωπο ή για μια πόλη
    χρήματα γάρ ψυχή βροτοῖσι (Ησίοδος)
    πᾶσι δ᾽ ἀνθρώποις ψυχή τέκν᾽ [ἐστί] (Ευριπίδης)
    πᾶσα πολιτεία ψυχή πόλεώς ἐστιν τοσαύτην ἔχουσα δύναμιν ὅσην περ ἐν σώματι φρόνησις
  4. τρυφερή προσφώνηση για αγαπητό πρόσωπο, λατρεμένος, πολύτιμος
    ὦ μελέα ψυχή
  5. το πνεύμα ενός νεκρού
    ψυχαί δ᾽ Ἄϊδόσδε κατῆλθον
  6. διάθεση, θέληση, η καρδιά, το σθένος
    μορφὰν βραχύς, ψυχὰν δ᾽ ἄκαμπτος (Πίνδαρος)
    ἐκ τῆς ψυχῆς
  7. η ιδιοσυγκρασία, η φύση
    θηρίων ψυχή ἡμεροῦμεν
  8. η πεταλούδα
Ψυχή

Nuvola apps noatun.png Συγγενικές λέξεις[]

Nuvola apps noatun.png Σύνθετα[]