λίθος

Από Βικιλεξικό
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ελληνικά (el) [επεξεργασία]

↓ πτώσεις       ενικός         πληθυντικός  
ονομαστική ο/η λίθος οι λίθοι
      γενική του/της λίθου των λίθων
    αιτιατική τον/τη λίθο τους/τις λίθους
     κλητική λίθε λίθοι
Κατηγορία όπως «ζωγράφος» - Παράρτημα:Ουσιαστικά
λεπτομέρεια κτίσματος από λίθο
διάφοροι πολύτιμοι λίθοι

Ετυμολογία [επεξεργασία]

λίθος < (διαχρονικό) αρχαία ελληνική λίθος < άγνωστης ετυμολογίας

Προφορά[επεξεργασία]

ΔΦΑ : /ˈli.θos/
τυπογραφικός συλλαβισμός: λί‐θος

Ουσιαστικό[επεξεργασία]

λίθος αρσενικό ή θηλυκό

  • η πέτρα, ως υλικό οικοδομικών εργασιών

Εκφράσεις[επεξεργασία]

  • ακρογωνιαίος λίθος : η πέτρα που χρησιμοποιείται στη βάση της γωνίας την οποία σχηματίζουν δύο συγκλίνοντες τοίχοι και αποτελεί στήριγμά τους και κατ' επέκταση και όλου του οικοδομήματος
  • αργός λίθος : η ακατέργαστη κι ακανόνιστη πέτρα που δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως οικοδομικό υλικό
  • εποχή του λίθου : η πρώιμη περίοδος της ανθρώπινης ιστορίας, πριν από την εποχή του χαλκού και του σιδήρου, που χαρακτηρίζεται από την κατασκευή και χρήση λίθινων εργαλείων και όπλων
  • ημιπολύτιμος λίθος : μικρής αξίας ορυκτό πέτρωμα που χρησιμοποιείται για την κατασκευή διακοσμητικών αντικειμένων
  • καυστικός λίθος : το καυστικό κάλιο
  • κυανούς λίθος : ο χαλκός
     συνώνυμα: γαλαζόπετρα
  • λαξευτός λίθος
  • λίθοι, πλίνθοι, ξύλα και κέραμοι ατάκτως ερριμμένα : (λίθοι καί πλίνθοι καί ξύλα καί κέραμος ἀτάκτως ἐρριμμένα, Ξενοφῶντος Ἀπομνημονεύματα, 3,1,7): πράγματα που βρίσκονται σε πλήρη αταξία
  • λίθος της κολάσεως : ο νιτρικός άργυρος
  • λυδία λίθος : η σκληρή πυριτική πέτρα μαύρου χρώματος με την οποία ελέγχεται ο βαθμός γνησιότητας του χρυσού και του αργύρου
  • (μεταφορικά) μια ιδιότητα, ένα γεγονός, μια κατάσταση, ένα όργανο που ελέγχει την αξία, την αντοχή, την ιδιότητα ενός πράγματος

Συγγενικές λέξεις[επεξεργασία]

Σύνθετα[επεξεργασία]

Συνώνυμα[επεξεργασία]

Σημειώσεις[επεξεργασία]

  • η λέξη, γενικά, σπάνια χρησιμοποιείται από μόνη της για την αναφορά σε πέτρα παρά μόνο σε ειδικευμένα περιβάλλοντα (ιατρική, κοσμηματοποιία κλπ)

Μεταφράσεις[επεξεργασία]



Αρχαία ελληνικά (grc) [επεξεργασία]

→ λείπει η κλίση

Ετυμολογία [επεξεργασία]

λίθος < → λείπει η ετυμολογία

Ουσιαστικό[επεξεργασία]

λίθος αρσενικό ή θηλυκό

  1. λίθος, πέτρα
  2. (στην αρχαία Αθήνα) ονομασία διάφορων συμπλεγμάτων από πέτρες που χρησιμοποιούνταν σαν βήμα για ομιλητές

Πολυλεκτικοί όροι[επεξεργασία]

  • διαφανὴς λίθος: είδος φακού
  • λίθος κυανοῦς: θειικός χαλκός
  • Λυδία λίθος: πέτρα από μαύρο σκληρό πέτρωμα με το οποίο ελέγχονταν η καθαρότητα του χρυσού και του ασημιού
  • Μαγνῆτις λίθος / Ἡρακλεία λίθος: μαγνήτης
  • χυτὴ λίθος: άλλη ονομασία του γυαλιού

Πηγές[επεξεργασία]